Sau gần 4 năm tạm hạn chế việc tiếp nhận lao động Việt Nam thì hàng chục nghìn lao động Việt Nam sẽ lại có cơ hội làm việc tại Hàn Quốc trong thời gian tới đây. Vậy cụ thể, bản ghi nhớ sẽ mở ra những cơ hội như thế nào đối với các lao động Việt Nam, thưa ông?

Từ tháng 8/2012 Việt Nam và Hàn Quốc chưa ký lại bản ghi nhớ bình thường về Chương trình cấp phép việc làm cho lao động nước ngoài của Hàn Quốc (EPS) mà chỉ ký Bản ghi nhớ đặc biệt với thời hạn 1 năm với nội dung chỉ cho phép những lao động nào đã thi tiếng Hàn trong năm 2012 hoặc những lao động mẫu mực, trung thành, tuân thủ và chấp hành tốt các nội quy trong hợp đồng vẫn có cơ hội sang Hàn Quốc làm việc.

Còn bản ghi nhớ mới được ký đây sẽ cho phép các lao động mới, kể cả các lao động cư trú và làm việc không hợp pháp tại Hàn quốc tự nguyện hồi hương cũng sẽ có cơ hội có việc làm tại Hàn Quốc.

Thưa ông, được biết, trong thời gian qua, tỷ lệ lao động cư trú bất hợp pháp của Việt Nam tại Hàn Quốc khá là cao. Cuối những năm 2012, 2013 con số này lên tới 50 - 55%. Vậy, tại sao Hàn Quốc lại chấp nhận ký kết lại bản ghi nhớ này?

Đứng trước tình trạng tỷ lệ lao động bất hợp pháp ở lại quá cao nên Bộ LĐTBXH Việt Nam và Bộ Việc làm - Lao động Hàn Quốc đã thống nhất triển khai các bản ghi nhớ đặc biệt ký hàng năm để hai bên cùng nỗ lực tìm ra các giải pháp đối với những người lao động bất hợp pháp. Cụ thể, áp dụng quy định ký quỹ với người lao động trước khi xuất cảnh; Đề nghị chính quyền tại các địa phương có nhiều lao động ở lại làm việc cư trú bất hợp pháp vận động các gia đình thuyết phục người thân trở về nước; Chính phủ ban hành các quy định về xử phạt vi phạm hành chính đối với lao động làm việc và cư trú bất hợp pháp…

Với tất cả những nỗ lực như vậy thì trong vòng 4 năm tỷ lệ lao động cư trú bất hợp pháp đang từ 55% giảm còn 30% và đang tiếp tục giảm. Trên cơ sở hai bên cùng có lợi và mỗi quan hệ giữa hai nước, hai Bộ đã chính thức ký lại bản thỏa thuận thông thường.

Được biết, trong năm nay sẽ có khoảng 3.500 lao động Việt Nam được sang làm việc tại Hàn Quốc, ông đánh giá như thế nào về con số này?

Tổng cầu lao động ngoài nước mà Hàn Quốc tiếp nhận là khoảng 56.000 lao động. Con số này chia cho 15 nước thì số lao động trung bình mỗi nước là khoảng 3.700 lao động. Nhưng năm nay, số lượng lao động mà Hàn Quốc dành cho chúng ta là 3.500. Con số này thấp hơn so với kỳ vọng của chúng ta.

Bởi lao động Việt Nam sang làm việc tại Hàn Quốc đã từng được đánh giá là thông minh, nhanh nhạy, sáng tạo… và các doanh nghiệp Hàn Quốc cũng mong muốn được tiếp nhận lại lao động Việt Nam nhưng vì tình hình lao động ở lại cư trú bất hợp pháp của Việt Nam khá là cao nên phía Hàn Quốc khó có thể đáp ứng hết các mong muốn từ phía chúng ta.

Vậy xin ông cho biết, làm thế nào để bản ký kết ghi ngày hôm nay giữa 2 nước sẽ không cần phải ký lại nữa trong bối cảnh tình trạng lao động bất hợp pháp vẫn còn khá cao như hiện nay. Ngoài ra, Bộ LĐTBXH sẽ có nhưng biện pháp gì để giảm tỷ lệ lao động cư trú bất hợp pháp trong thời gian tới?

Bất kỳ giải pháp hành chính nào cũng sẽ không có tác dụng nếu không có sự tự nguyện, tự giác tích cực từ phía người lao động.

Hiện nay, trong vòng 6 tháng, Hàn Quốc quyết định ân xá cho những lao động làm việc, cư trú bất hợp pháp và khi quay trở về nước như vậy thì trong hồ sơ của họ sẽ không bị cấm nhập cảnh trở lại Hàn Quốc và họ hoàn toàn có thể quay trở về Việt Nam tham gia các chương trình tiếp theo.

Chúng tôi rất mong muốn các địa phương, gia đình có con em mình đang làm việc tại Hàn Quốc hay cư trú bất hợp pháp hãy vận động con em mình hoàn thành đúng theo quy định hợp đồng và quay trở về nước. Bởi chính việc các bạn vừa làm đã làm ảnh hưởng đến nhiều người khác. Tất cả các giải pháp của chúng ta chỉ thành công khi có được sự cộng hưởng nỗ lực từ các phía chính quyền, địa phương, các gia đình và bản thân người lao động.