Luật hóa quy định cấm đấu giá quyền sử dụng đất ở với người trúng đấu giá nhưng “bỏ cọc”

Người trúng đấu giá có hành vi vi phạm quy định của Luật Đấu giá tài sản hoặc pháp luật có liên quan dẫn đến kết quả đấu giá bị huỷ thì không được nhận lại khoản tiền đặt cọc.

TIN LIÊN QUAN

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình - Ảnh: Đức Thanh.

Tiếp tục Kỳ họp thứ hai, sáng 19/10 Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình Dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi).

Gồm 7 chương, 64 điều, Dự thảo luật sửa đổi nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập hiện nay trong hoạt động đấu giá tài sản; nâng cao hiệu quả, hiệu lực của công tác quản lý nhà nước về đấu giá tài sản đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Dụ thảo Luật quy định các cá nhân có trình độ đại học trở lên trong tất cả các ngành, lĩnh vực đều có thể trở thành đấu giá viên thay vì hạn chế trình độ đại học trong một số lĩnh vực luật, kinh tế, tài chính, ngân hàng, quản trị kinh doanh như Luật hiện hành để phù hợp với định hướng khuyến khích, thúc đẩy việc đấu giá tài sản thuộc sở hũư của tố chức, cá nhân tự nguyện lựa chọn bán thông qua đấu giá và thông lệ nghề đấu giá của các nước trên thế giới.

Doanh nghiệp đấu giá tài sản được thành lập, tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, có đăng ký ngành, nghề kinh doanh dịch vụ đấu giá tài sản.

Về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá, Dự thảo Luật chỉ yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã đôi với tài sản là bất động sản. Đáng chú ý, dự thảo nâng tỷ lệ tiền đặt trước lên thành từ 20% đến 50% giá khởi điểm trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân trên cơ sở luật hoá quy định của Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP quy định xử lý khó khăn, vướng mắc về đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở theo quy định của Luật Đất đai.

Về nội dung này, cơ quan thẩm tra ( Ủy ban Kinh tế và Tài chính) cho rằng, mức tối đa 50% là tương đối cao, có thể tác động đến khả năng tiếp cận đấu giá, chi phí vốn và mức độ cạnh tranh.

Chủ nhiệm Ủy ban thẩm tra Phan Văn Mãi đề nghị bổ sung số liệu, đánh giá cụ thể về tình trạng trả giá cao nhưng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, hiệu quả của việc tăng tiền đặt trước; đồng thời làm rõ căn cứ lựa chọn mức từ 20% đến 50% và tiêu chí để lựa chọn mức cụ thể trong khoảng này, bảo đảm tương xứng giữa yêu cầu phòng ngừa vi phạm và cạnh tranh trong đấu giá tài sản.

Lần sửa đổi này, ông Tùng cho biết Dự thảo cũng bổ sung quy định người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý trả giá với giá ít nhất bằng với giá khởi điểm nhằm hạn chế tình trạng “cò mồi”, người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham dự đấu giá để trục lợi.

Về chế tài xử lý đối với người trúng đấu giá trong một số trường hợp, Bộ trưởng Tùng cho biết, Dự thảo Luật bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở đối với cá nhân trúng đấu giá nhưng “bỏ cọc” trên cơ sơ luật hoá các quy định của Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP góp phần khăc phục tình trạng tham gia đấu giá nhằm mục đích trục lợi, gây ảnh hưởng xấu đến thị trường bất động sản.

Đồng thời, bổ sung chế tài người trúng đấu giá có hành vi vi phạm quy định của Luật Đấu giá tài sản hoặc pháp luật có liên quan dẫn đến kết quả đấu giá bị huỷ thì không được nhận lại khoản tiền đặt cọc để đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do kết quả đấu giá bị huỷ.

Nêu ý kiến thẩm tra về hủy kết quả đấu giá, hậu quả pháp lý và bảo vệ người mua được tài sản đấu giá ngay tình, Chủ nhiệm Mãi đề nghị cần xác định rõ phạm vi bảo vệ người mua ngay tình trong trường hợp đã thanh toán đầy đủ, nhận tài sản hoặc đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng nhưng sau đó kết quả đấu giá bị hủy; cơ chế xử lý tài sản, tiền đã thanh toán, chi phí hợp lý, trách nhiệm bồi thường và quyền lợi của bên thứ ba ngay tình.

Đồng thời, cần bổ sung hậu quả pháp lý tương ứng đối với trường hợp người có tài sản đấu giá hủy giao kết, hủy bỏ hợp đồng mua bán, không phê duyệt hoặc hủy quyết định phê duyệt kết quả trúng đấu giá; rà soát sự thống nhất về thời hạn, thời hiệu khiếu nại, khởi kiện và yêu cầu hủy kết quả đấu giá với pháp luật về dân sự, tố tụng dân sự, tố tụng hành chính và pháp luật có liên quan.

Ngay sau khi nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra, Quốc hội tiến hành thảo luận tại tổ về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi).