Hoạt động khai thác tại mỏ đa kim Núi Pháo, nền tảng giúp Masan High-Tech Materials tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng vonfram toàn cầu (Ảnh: P.V)

Khi chuỗi cung ứng trở thành lợi thế chiến lược

Vonfram ngày càng được nhìn nhận là vật liệu chiến lược, thay vì chỉ là một kim loại công nghiệp. Vật liệu này được sử dụng trong nhiều lĩnh vực công nghệ và công nghiệp tiên tiến, từ bán dẫn, hạ tầng AI, pin, sản xuất bồi đắp đến các hệ thống quốc phòng. Trong khi nhu cầu gia tăng, nguồn cung lại tập trung cao, với Trung Quốc chiếm khoảng 82%
sản lượng vonfram toàn cầu.

Thực tế này đang làm thay đổi cách nhìn về lợi thế cạnh tranh trong ngành. Sở hữu một mỏ lớn vẫn quan trọng, nhưng chưa đủ. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng được tái cấu trúc, khả năng kết nối tài nguyên với năng lực chế biến và thị trường đầu ra mới là yếu tố tạo khác biệt.

Đây là điểm đáng chú ý khi nhìn vào MSR.

Lợi thế của MSR không chỉ nằm ở nguồn tài nguyên, mà còn ở khả năng kết nối nguyên liệu, chế biến sâu và thị trường toàn cầu.

Tại Việt Nam, MSR sở hữu mỏ đa kim Núi Pháo, một trong những mỏ vonfram lớn đang vận hành ngoài Trung Quốc. Song song với khai thác, doanh nghiệp đã dành hơn một thập kỷ xây dựng năng lực chế biến hóa chất vonfram thông qua Masan Tungsten Chemicals (MTC), với công suất khoảng 9.345 tấn mỗi năm.

Hệ thống này cho phép MSR tham gia từ khai thác, sản xuất tinh quặng đến chế biến các sản phẩm hóa chất vonfram như APT, YTO và BTO, phục vụ nhiều ngành công nghiệp và công nghệ trên thế giới.

Khác biệt vì vậy không chỉ nằm ở quy mô tài nguyên, mà còn ở khả năng chuyển hóa tài nguyên thành những sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.

Mở rộng nền tảng nguyên liệu và chế biến

Một trong những thay đổi đáng chú ý trong chiến lược của MSR là dư địa tăng trưởng đang dần được mở rộng ra ngoài sản lượng khai thác hiện tại tại Núi Pháo.

Ở phía tài nguyên, MSR đang thúc đẩy tiềm năng bổ sung khoảng 115 triệu tấn tài nguyên vonfram đa kim tại Núi Pháo Mở Rộng và Núi Chiếm. Sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết, nguồn tài nguyên này có thể tạo cơ sở kéo dài vòng đời khai thác và
chế biến thêm khoảng 20-30 năm.

Ở phía chế biến, MSR đang mở rộng nguồn nguyên liệu từ bên ngoài nhằm tận dụng tốt hơn công suất nhà máy đã được đầu tư. Điều này có ý nghĩa quan trọng, bởi quy mô chế biến của doanh nghiệp không nhất thiết bị giới hạn hoàn toàn bởi lượng quặng khai thác từ một mỏ.

Quan hệ hợp tác thương mại dài hạn với GB Innovation (GBI) của Hàn Quốc là minh chứng cho khả năng mở rộng mô hình này. GBI sở hữu nguồn tài nguyên vonfram tại Hàn Quốc, nhưng lựa chọn MSR làm đối tác chế biến tại Việt Nam.

Điều đó cho thấy giá trị của MSR không chỉ nằm ở nguồn quặng nội bộ, mà còn ở khả năng tiếp nhận nguyên liệu bên ngoài và chuyển hóa thành các sản phẩm vonfram có giá trị gia tăng cao. Sự hợp tác này cũng hỗ trợ kế hoạch nâng công suất oxide vonfram lên hơn 8.000 tấn WO₃ mỗi năm.

Khi đặt hai hướng đi cạnh nhau, chiến lược dài hạn của MSR trở nên rõ nét hơn: một mặt mở rộng cơ sở tài nguyên tại Việt Nam, mặt khác gia tăng nguồn nguyên liệu và mạng lưới hợp tác quốc tế. Qua đó, dư địa tăng trưởng của doanh nghiệp từng bước vượt ra ngoài sản lượng khai thác của riêng mỏ Núi Pháo.

Bên cạnh tài nguyên nội bộ và nguồn nguyên liệu từ đối tác, MSR cũng định hướng phát triển tái chế và kinh tế tuần hoàn để tiếp tục đa dạng hóa nguồn đầu vào. Trong dài hạn, việc kết hợp quặng tự khai thác, tinh quặng bên ngoài và nguyên liệu thứ cấp có thể giúp doanh nghiệp khai thác hiệu quả hơn năng lực chế biến đã được đầu tư.

Nhà máy chế biến sâu vonfram chế biến tinh quặng vonfram và các vật liệu có chứa vonfram thành các sản phẩm như ST, APT, BTO và YTO có giá trị gia tăng cao hơn

Hướng đến nền tảng vật liệu chiến lược toàn cầu

Giá trị của mô hình tích hợp đang bắt đầu phản ánh rõ hơn vào kết quả kinh doanh của MSR. Trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh nghiệp ghi nhận 2.202 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trước lợi ích cổ đông thiểu số, đảo chiều mạnh so với khoản lỗ 216 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ nợ ròng/EBITDA cũng giảm xuống 2,1 lần vào cuối quý II/2026.

Kết quả này diễn ra trong bối cảnh thị trường vonfram thuận lợi, đồng thời năng lực vận hành và nguồn nguyên liệu của doanh nghiệp được cải thiện. Đây là những tín hiệu cho thấy, nguồn tài nguyên và năng lực chế biến được đầu tư trong nhiều năm đang từng bước chuyển hóa thành lợi nhuận và dòng tiền.

Theo thông tin từ doanh nghiệp, MSR hiện sở hữu một trong những hệ thống vonfram tích hợp quy mô lớn ngoài Trung Quốc, chiếm khoảng 21% nguồn cung vonfram ngoài Trung Quốc và đã đầu tư hơn 700 triệu USD vào hoạt động khai thác, chế biến.

Khi kết hợp nguồn tài nguyên dài hạn tại Việt Nam, năng lực chế biến sâu được xây dựng hơn một thập kỷ và nguồn nguyên liệu ngày càng đa dạng từ các đối tác quốc tế, giá trị của MSR không còn chỉ phụ thuộc vào sản lượng khai thác của một mỏ. Doanh nghiệp có thể tham gia nhiều công đoạn hơn trong chuỗi giá trị, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về tính ổn định và đa dạng hóa nguồn cung ngoài Trung Quốc.

Tiềm năng 115 triệu tấn tài nguyên giúp mở rộng vòng đời khai thác; năng lực chế biến sâu tạo khả năng gia tăng giá trị cho nguồn nguyên liệu; còn những quan hệ hợp tác như với GBI cho thấy hệ thống này có thể kết nối với nguồn tài nguyên quốc tế.

Ba mảnh ghép đó đang từng bước định hình một MSR vượt ra ngoài mô hình khai khoáng truyền thống: nền tảng vật liệu chiến lược được xây dựng tại Việt Nam, với khả năng tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.