Miễn phí khám sức khỏe định kỳ cho người dân từ năm 2026 

Sáng 17/11, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan trình Quốc hội tờ trình dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Dự thảo đưa ra 4 nhóm chính sách để bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, gồm: giảm chi phí y tế cho người dân; Chế độ tiền lương và phụ cấp cho nhân viên y tế; Đào tạo chuyên sâu đặc thù trong lĩnh vực y tế; Cơ chế tài chính, đất đai và đầu tư y tế.

Trong đó, về chính sách mở rộng quyền lợi chăm sóc sức khỏe và giảm chi phí y tế cho người dân, dự thảo Nghị quyết quy định, từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên; tổ chức phối hợp giữa các hoạt động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, kiểm tra sức khỏe của học sinh, sinh viên, khám bệnh nghề nghiệp, khám sức khỏe cho người lao động theo quy định và khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế để khám miễn phí và hoàn thành việc tạo lập sổ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân.

Đến năm 2030, thực hiện chính sách miễn viện phí theo lộ trình phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và khả năng cân đối của Quỹ Bảo hiểm y tế và việc tăng mức đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027 như sau: Người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế; Từng bước chi cho sàng lọc, chẩn đoán và điều trị sớm một số bệnh và đối tượng ưu tiên; Người tham gia bảo hiểm y tế là đối tượng chính sách xã hội, người yếu thế, người có thu nhập thấp và một số đối tượng cần ưu tiên khác được tăng mức hưởng trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế.

Từ năm 2027, người tham gia bảo hiểm y tế là đối tượng thuộc hộ gia đình cận nghèo, đối tượng người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được áp dụng mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế. 

Theo báo cáo của Chính phủ, với chính sách khám sức khỏe định kỳ, doanh nghiệp sẽ chi cho người lao động theo quy định, Quỹ bảo hiểm y tế, ngân sách nhà nước... Trong đó, ngân sách nhà nước chi cho các đối tượng ưu tiên trước, ước khoảng 6.000 tỷ đồng/1 năm và có thể tăng dần theo khả năng cân đối. 

Về khám sàng lọc miễn phí, kinh phí lấy từ Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035.  

Đối với chính sách miễn viện phí ở mức cơ bản, tác động của Quỹ Bảo hiểm y tế khi tăng mức hưởng của các nhóm đối tượng này ước tính khoảng từ 455 tỷ đồng đến hơn 2.738 tỷ đồng, theo tính toán của Chính phủ.

Chính phủ đồng thời đề xuất Quốc hội cho phép thực hiện thí điểm, đa dạng hóa các gói bảo hiểm y tế, bảo hiểm y tế bổ sung theo nhu cầu của người dân.

Bộ trưởng Y tế nhấn mạnh đây là chính sách mới của Đảng chưa được quy định trong Luật Bảo hiểm y tế nên cần được Quốc hội cụ thể hóa để có căn cứ pháp lý cho việc tổ chức triển khai thực hiện. Chính phủ đề xuất Quốc hội cho phép thí điểm và giao Chính phủ quy định khi đủ điều kiện. 

Về nhóm chính sách về chế độ, chính sách về tiền lương và phụ cấp cho nhân viên y tế, Chính phủ đề xuất trước mắt chưa quy định về một số đối tượng đặc thù khác mà chỉ quy định chế độ đối với các đối tượng đã được xác định cụ thể tại Nghị quyết số 72-NQ/TW và giao Chính phủ quy định chi tiết. Nguồn kinh phí thực hiện: Ngân sách nhà nước bảo đảm với chi phí ước khoảng 4.481,1 tỷ đồng.

Về nhóm chính sách về đào tạo chuyên sâu đặc thù trong lĩnh vực sức khỏe,  Chính phủ đề xuất bổ sung nội dung này vào dự thảo các luật đang được trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10: Luật Giáo dục (sửa đổi) và Luật Giáo dục đại học (sửa đổi).

Cùng với nhóm chính sách đột phá về đất đai, thuế, tài chính, Chính phủ đề xuất ngân sách Nhà nước bảo đảm kinh phí chi thường xuyên, chi đầu tư cho y tế cơ sở, y tế dự phòng, không phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính.

Cần chính sách đột phá hơn để phát triển bệnh viện tư nhân và trung tâm y tế chất lượng cao

Thẩm tra về chính sách miễn viện phí, Ủy ban Văn hóa và Xã hội cho rằng, dự thảo chỉ quy định về thay đổi chính sách đối với người tham gia bảo hiểm y tế và sẽ thực hiện theo lộ trình từ năm 2027 đến năm 2030 (áp dụng mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế).

Do đó, đa số ý kiến cho rằng khoản 2 chỉ cần quy định nguyên tắc và giao Chính phủ nghiên cứu trình Quốc hội xem xét, thông qua sửa đổi Luật Bảo hiểm y tế trong năm 2026 (bổ sung nhiệm vụ này vào Điều 6 dự thảo Nghị quyết).

Ngoài ra, Ủy ban đề nghị Chính phủ làm rõ: Nội dung “miễn viện phí ở mức cơ bản” trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế; Việc tăng mức hưởng trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế là so với mức cơ bản hay mức nào.

Cũng theo cơ quan thẩm tra, quy định: “Từ năm 2027, người tham gia bảo hiểm y tế là đối tượng thuộc hộ gia đình cận nghèo, đối tượng người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được áp dụng mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế” là chưa rõ.

Ủy ban thấy rằng, đối tượng là người hưởng chính sách trợ cấp, trợ giúp xã hội hằng tháng từ ngày 1/7/2025 trở về trước theo quy định của pháp luật về người cao tuổi, người khuyết tật, trợ giúp xã hội tham gia bảo hiểm y tế theo nhóm đối tượng do ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế và có mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế ban hành trước ngày trước ngày 1/1/2025 mà từ ngày 1/7/2025 chuyển sang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội theo quy định tại Điều 7 Nghị định số 176/2025/NĐ-CP thì tiếp tục được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế và có mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng khi khám bệnh, chữa bệnh theo quy định tại khoản 6 Điều 5 và khoản 1 Điều 15 Nghị định số 188/2025/NĐ-CP .

Đối tượng là người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên, không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng theo quy định tại khoản 1 Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ ngày 1/7/2025 trở về sau thì theo quy định tại khoản 8 (sửa đổi, bổ sung Điều 12) và khoản 17 (sửa đổi, bổ sung Điều 22) Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế chỉ được hưởng 80% chi phí khám bệnh, chữa bệnh.

Như vậy, cùng là đối tượng hưởng trợ cấp hưu trí xã hội nhưng hiện có mức chi trả chi phí khám bệnh, chữa bệnh khác nhau (100% đối với nhóm chuyển tiếp, 80% đối với nhóm từ ngày 1/7/2025 trở về sau).

Do đó, Ủy ban đề nghị tăng mức hưởng đối với đối tượng người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội kể từ khi Nghị quyết này có hiệu lực hoặc từ 1/1/2026.

Về chế độ, chính sách về tiền lương và phụ cấp cho nhân viên y tế, có ý kiến đề nghị cần rà soát quy định xếp lương theo hệ số do từ năm 2026 tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức sẽ được tính theo vị trí việc làm thay vì hệ số và lương cơ sở; đồng thời, cần bảo đảm chính sách tiền lương không ảnh hưởng đến quỹ lương của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện cơ chế tự chủ.

Ngoài ra, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị Chính phủ giải trình rõ tại sao dự thảo Nghị quyết chỉ quy định 4 nhóm chính sách mà không thực hiện tất cả 6 nhiệm vụ để triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân (Nghị quyết số 72) như báo cáo của Chính phủ trước đó.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị Chính phủ nghiên cứu, bổ sung quy định tại dự thảo Nghị quyết để thể chế hóa một số nội dung của Nghị quyết số 72. Trong đó, cần làm rõ cơ chế thực hiện liên kết giữa các bệnh viện với các cơ sở, đơn vị trong phát triển y học hiện nay, mức độ đáp ứng của các quy định hiện hành trong thực hiện nhiệm vụ “thúc đẩy liên kết giữa các bệnh viện, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp nhằm phát triển y học công nghệ cao, chuyên sâu”.

Về nội dung “tập trung phát triển một số trung tâm y tế chuyên sâu chất lượng cao ngang tầm khu vực, quốc tế để thu hút, phát triển du lịch chữa bệnh tại Việt Nam, giảm tình trạng người dân ra nước ngoài chữa bệnh”, Ủy ban thấy rằng, việc thu hút, phát triển du lịch chữa bệnh tại Việt Nam không chỉ tập trung vào việc phát triển một số trung tâm y tế chuyên sâu chất lượng cao mà còn cần các cơ chế về thị thực xuất nhập cảnh, bảo hiểm, giá dịch vụ y tế, sự sẵn có của các dịch vụ liên quan (như quảng cáo, chăm sóc khách hàng, lưu trú),…

Về “khuyến khích phát triển các bệnh viện tư nhân có quy mô lớn, trình độ kỹ thuật chuyên sâu ngang tầm các quốc gia phát triển”, theo cơ quan thẩm tra, dự thảo Nghị quyết mới chỉ quy định chính sách chung cho các cơ sở y tế tư nhân mà chưa có chính sách đặc thù để khuyến khích phát triển các bệnh viện tư nhân có quy mô lớn. Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu thể chế hóa nội dung này…