Chuyển hóa cơ chế đặc thù thành động lực tăng trưởng

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết công tác HĐND Thành phố nhiệm kỳ 2021 – 2026 diễn ra vào sáng 27/12, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đánh giá HĐND Thành phố đã chứng minh được vai trò là lực lượng nòng cốt trong việc hiện thực hóa các cơ chế đặc thù mà Quốc hội giao phó.

Cụ thể, từ Nghị quyết 54 trước đây, đến Nghị quyết 98 và nay là tâm thế chủ động đón nhận, triển khai Nghị quyết 260 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 98 và Nghị quyết 222 về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải Nguyễn Đức Hải phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết công tác HĐND Thành phố nhiệm kỳ 2021 – 2026. Ảnh: Trọng Tín.

Mặc dù vậy, ông cũng chỉ ra một số chính sách đặc thù vẫn còn độ trễ khi đi vào cuộc sống; công tác giám sát ở những lĩnh vực phức tạp như quy hoạch, đầu tư công, quản lý tài nguyên, môi trường đòi hỏi phải sắc sảo hơn, bám sát hơn, hiệu quả thực tế hơn, thay vì chỉ dừng lại ở quy trình, thủ tục.

Đây là những nội dung cần hết sức chú trọng để HĐND Thành phố nhiệm kỳ tới tiếp tục đổi mới và hoàn thiện, nhằm bảo đảm mỗi nghị quyết ban hành thực sự trở thành một đòn bẩy thể chế, giải phóng và phát huy tối đa các nguồn lực phát triển đưa TP.HCM phát triển đúng với vị trí, tiềm năng lợi thế của mình đáp ứng yêu cầu của trung ương và nguyên vọng của nhân dân Thành phố và của cả nước.

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đề nghị HĐND Thành phố cần kịp thời thể chế hóa đầy đủ, hiệu quả các chủ trương, chính sách của Trung ương, nhất là các cơ chế, chính sách đặc thù vừa được thông qua.

“HĐND Thành phố có trách nhiệm chuyển hóa các cơ chế này thành những nghị quyết cụ thể, khả thi, tháo gỡ thực chất các điểm nghẽn về hạ tầng, an sinh xã hội và chất lượng sống của Nhân dân”, ông đề nghị.

Cụ thể, khẩn trương tổ chức nghiên cứu, quán triệt đầy đủ nội dung Nghị quyết 222 và Nghị quyết 260 đến từng đại biểu HĐND, các Ban của HĐND và hệ thống chính quyền địa phương. Để nắm vững mục tiêu, phạm vi, nội dung thí điểm, các cơ chế, chính sách đặc thù, tránh lúng túng, áp dụng không chính xác hoặc không đầy đủ các quy định mới.

Đặc biệt, là các chính sách quan trọng liên quan đến quy hoạch, quản lý đất đai, tài chính – ngân sách, đầu tư công, thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển đô thị theo mô hình TOD và tổ chức không gian phát triển mới gắn với các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội trung và dài hạn của Thành phố.

Đồng thời rà soát, điều chỉnh các nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm, kế hoạch đầu tư công trung hạn và các chương trình đột phá để bảo đảm sự tương thích, đồng bộ với các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Nghị quyết 260, Nghị quyết 222 tránh tình trạng cơ chế đặc thù bị “đứng ngoài” các định hướng phát triển chung.

Gần đây TP.HCM đã có những quyết định được cử tri và dư luận đồng tình như điều chỉnh lại các Dự án, dành đất cho không gian công cộng, các thiết chế văn hóa, tạo diện mạo mới cho cảnh quan khu vực trung tâm Thành phố, đồng thời khai thác thế mạnh của lĩnh vực thương mại dịch vụ tại các khu vực Vũng Tàu, Côn Đảo, Cần Giờ, các khu công nghệ cao, trung tâm logistics, đường sắt đô thị, đường bộ kết nối khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và miền đông Nam Bộ.

Cụ thể hóa chính sách liên quan đến Khu thương mại tự do

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải cũng đề nghị HĐND Thành phố cần chủ động cụ thể hóa các cơ chế, chính sách liên quan đến Khu thương mại tự do trong phạm vi thẩm quyền được giao.

Đồng thời xem xét, quyết định các nội dung về quy hoạch không gian, sử dụng đất đai, đầu tư hạ tầng, cơ chế tài chính – ngân sách và chính sách thu hút nhà đầu tư chiến lược đối với Khu thương mại tự do, bảo đảm vừa tạo môi trường thông thoáng, cạnh tranh quốc tế, vừa tuân thủ nguyên tắc quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh kinh tế, tài chính và trật tự xã hội.

Đồng thời sử dụng hiệu quả các cơ chế đặc thù về đất đai và tài chính để đầu tư phát triển hạ tầng then chốt cho Khu thương mại tự do.

TP.HCM cũng cần chú trọng bảo đảm sự gắn kết giữa Khu thương mại tự do với Trung tâm tài chính quốc tế và các khu chức năng khác của Thành phố, qua đó tạo lợi thế cạnh tranh tổng hợp cho Thành phố trên bản đồ khu vực và quốc tế.

Theo Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Trung tâm tài chính quốc tế là một bước đột phá để thu hút và khai thông các dòng vốn theo thông lệ quốc tế cho phát triển, không chỉ dựa vào nguồn vốn của ngân sách, tín dụng trong nước.

Các cơ chế đặc thù trước đây thường chú ý đến nguồn lực ngân sách, nâng cao tỷ lệ điều tiết, bổ sung vốn đầu tư công nhưng tinh thần cơ bản của Nghị quyết lần này tập trung vào tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, tạo không gian phát triển, khai thông các nguồn lực xã hội, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của Thành phố.

Do tính chất mới, thí điểm, đặc thù của các chính sách nên HĐND Thành phố cần tăng cường phối hợp chặt chẽ với UBND Thành phố và các cơ quan Trung ương trong quá trình triển khai các Nghị quyết của Quốc hội.

Đồng thời, chủ động phản ánh những vướng mắc trong quá trình thực hiện, kiến nghị Quốc hội, Chính phủ xem xét điều chỉnh, bổ sung hoặc hướng dẫn cụ thể nhằm bảo đảm việc thí điểm diễn ra thông suốt, đúng định hướng.