Buổi tập huấn có sự tham dự của Ths.Phan Thị Hải, Phó giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế; TS.Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO Việt Nam; ông Kevin Welding, Phó giám đốc IGTC, Trường Y tế Công cộng Johns Hopkins; bà Betsy Fuller, Quỹ Bloomberg Philanthropies, cùng các chuyên gia, giảng viên hàng đầu về phòng chống tác hại của thuốc lá từ các tổ chức quốc tế như WHO, Vital Strategies, Liên minh Kiểm soát Thuốc lá Đông Nam Á (SEATCA), CTFK (Tổ chức Chiến dịch vì Trẻ em không Thuốc lá), Đại học Johns Hopkins, Đại học Y tế Công cộng và các đối tác khác.

Chương trình có 80 học viên là các cán bộ nòng cốt trong công tác phòng chống tác hại của thuốc lá từ các Bộ, ngành và Sở Y tế trên toàn quốc.

Các đại biểu dự khóa Tập huấn Nâng cao năng lực quản lý và thực hiện các chương trình, hoạt động về phòng chống tác hại của thuốc lá.

Phát biểu tại Lễ khai mạc, Ths.Phan Thị Hải nhấn mạnh, đây là lần thứ hai chương trình được tổ chức tại Việt Nam. Lần đầu tiên được tổ chức vào năm 2017 tại Nha Trang, chương trình đã góp phần đào tạo đội ngũ cán bộ chủ chốt, những người hiện đang đảm nhận các vai trò quan trọng trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Việt Nam.

Hiện nay, thuốc lá vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong sớm. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có hơn 8 triệu người trên toàn cầu tử vong do thuốc lá, trong đó có 1,3 triệu người không hút thuốc nhưng vẫn bị ảnh hưởng do hút thuốc thụ động.

Tại Việt Nam, khoảng 103.000 người tử vong mỗi năm do các bệnh liên quan đến thuốc lá. Bên cạnh thiệt hại về sức khỏe và tính mạng, thuốc lá còn gây gánh nặng lớn về kinh tế, năng suất lao động và môi trường.

Việt Nam đã tham gia Công ước Khung về Kiểm soát thuốc lá của WHO (FCTC) từ năm 2004 và ban hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá vào năm 2012.

Gần đây, ngày 30/11/2024, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 173/2024/QH13, quy định cấm hoàn toàn sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng kể từ năm 2025, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Sau hơn 10 năm thực thi Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá, với sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế và nỗ lực của các địa phương, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận như tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở nam giới từ 15 tuổi trở lên giảm; tỷ lệ phơi nhiễm với khói thuốc lá tại nơi làm việc, trường học, cơ sở y tế đều giảm rõ rệt; nhận thức của cộng đồng về tác hại của thuốc lá được nâng cao đáng kể.

Tuy nhiên, vẫn còn những thách thức trong phòng chống tác hại của thuốc lá, đặc biệt là tình trạng phơi nhiễm khói thuốc tại nhà hàng, quán bar, vũ trường, quán cà phê vẫn ở mức cao, và sự xuất hiện của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang gây khó khăn mới cho công tác quản lý, thực thi.

Do đó, chương trình tập huấn cán bộ nòng cốt về kiểm soát thuốc lá do Viện Nghiên cứu Toàn cầu về Kiểm soát Thuốc lá, Trường Đại học Y tế Công cộng Johns Hopkins phối hợp với Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá triển khai là một hoạt động thuộc sáng kiến Bloomberg nhằm giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá.

Chương trình hướng tới việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ nòng cốt tại các quốc gia có gánh nặng bệnh tật và tử vong cao do thuốc lá gây ra, qua đó tăng cường khả năng tổ chức, triển khai và thực thi hiệu quả các chính sách kiểm soát thuốc lá.

Tại Việt Nam, công tác xây dựng và thực hiện các chính sách kiểm soát thuốc lá đã đạt được những bước tiến nhất định ở nhiều mức độ khác nhau. Tuy nhiên, ngành công nghiệp thuốc lá vẫn tiếp tục có những hành động can thiệp vào quá trình xây dựng và thực thi chính sách.

Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều vấn đề đáng lo ngại như tác động kinh tế của việc kiểm soát thuốc lá, sự cần thiết phải triển khai đồng bộ các biện pháp trong gói MPOWER, việc quản lý thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, cũng như yêu cầu tăng cường thực thi các quy định của pháp luật về kiểm soát thuốc lá, đặc biệt là trong việc bảo đảm môi trường không khói thuốc.

Chương trình tập huấn năm 2025 sẽ tập trung nhấn mạnh các nguyên tắc lãnh đạo trong mối liên hệ với nhiều chủ đề liên quan đến kiểm soát thuốc lá.

Chương trình được thiết kế dựa trên các thành tố của gói biện pháp MPOWER nhằm giảm nhu cầu sử dụng các sản phẩm thuốc lá và nicotine. Các giảng viên trong nước và quốc tế sẽ trực tiếp giảng dạy, bao gồm những chuyên gia có kinh nghiệm trong lãnh đạo kiểm soát thuốc lá, xây dựng và thực thi chính sách, kinh tế học kiểm soát thuốc lá, vận động chính sách, truyền thông và phát triển mạng lưới.

Sau khi hoàn thành chương trình, học viên sẽ nâng cao năng lực và kỹ năng tư duy hệ thống, từ đó tăng cường hiệu quả vận động cho việc ban hành và thực thi chính sách nhằm giảm sử dụng thuốc lá tại Việt Nam; áp dụng các nguyên tắc điều phối trong công việc hàng ngày và tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan trong công tác kiểm soát thuốc lá; nâng cao kỹ năng truyền thông, đặc biệt là về phương thức và nội dung truyền thông cho từng đối tượng.

Trong 5 ngày từ 28/10 đến 1/11/2025, các học viên sẽ được đào tạo về Công ước Khung về Kiểm soát thuốc lá (FCTC), tổng quan thực hiện chính sách tại Việt Nam; các thách thức trong kiểm soát thuốc lá, bài học thành công, thất bại và cách khắc phục; sử dụng nghiên cứu để đánh giá chính sách; kinh tế trong kiểm soát thuốc lá; xác định rào cản chính và giải pháp khắc phục; ứng dụng nghiên cứu để đánh giá thực trạng chính sách; quản lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và nicotine thay thế; chiến lược truyền thông, lập kế hoạch phản công ngành công nghiệp thuốc lá và truyền thông tầm nhìn chính sách đến các đối tượng chủ chốt.