Thứ Năm, Ngày 09 tháng 04 năm 2026,
Nắng nóng kéo dài tác động mạnh tới tiêu thụ điện tại Thủ đô
CTV - Hoàng Minh - 09/04/2026 18:07
 
Nắng nóng kéo dài là biến số chi phối mạnh tiêu thụ điện trên địa bàn Thủ đô, buộc ngành điện phải chủ động nhận diện rõ quy luật tác động này để có phương án vận hành linh hoạt, đảm bảo cấp điện an toàn, liên tục, ổn định.

Nhiệt độ tăng, nhu cầu điện leo đỉnh

Thời tiết là yếu tố không thể kiểm soát nhưng lại tác động trực diện đến biểu đồ tiêu thụ điện của Thủ đô. Trong các yếu tố thời tiết, nhiệt độ môi trường được xem là nhân tố chi phối mạnh mẽ nhất đến nhu cầu sử dụng điện. Cụ thể, mỗi khi nền nhiệt tăng thêm 1°C, mức tiêu thụ điện cho các thiết bị làm mát có thể tăng 2 - 3%, và nếu tăng khoảng 5°C, tổng sản lượng điện toàn hệ thống có thể tăng tới 10%.

Quy luật này càng rõ rệt trong các đợt nắng nóng kéo dài, khi điều hòa, quạt điện, tủ lạnh phải vận hành liên tục với cường độ cao, kéo theo phụ tải tăng đột biến và nguy cơ lập đỉnh mới.

Nhiệt độ cao ảnh hưởng trực tiến đến khả năng vận hành của hệ thống điện. 

Đáng chú ý, ngay cả khi thời gian sử dụng thiết bị không đổi ((khoảng 8 ÷ 10 giờ mỗi ngày), mức tiêu thụ điện trong điều kiện 35 - 40°C vẫn cao hơn đáng kể so với giai đoạn đầu hè khi nhiệt độ chỉ dao động từ 30 ÷ 35°C. Đây là bởi các thiết bị phải hoạt động liên tục ở mức tải cao và kéo dài hơn để duy trì hiệu quả làm mát. Điều này thậm chí quá tải cục bộ tại một số thời điểm.

Không chỉ nhiệt độ, các yếu tố thời tiết khác như độ ẩm không khí, mưa giông hay hiện tượng cực đoan cũng tác động nhất định đến hành vi sử dụng điện và vận hành hệ thống.

Đơn cử, độ ẩm cao khiến hiệu suất làm mát suy giảm, buộc thiết bị tiêu tốn nhiều điện năng hơn, trong khi các hiện tượng thời tiết cực đoan tiềm ẩn rủi ro sự cố, đòi hỏi hệ thống phải vận hành trong trạng thái căng tải và sẵn sàng ứng phó cao.

Chủ động vận hành theo thời tiết, giảm áp lực hệ thống

 Trước xu hướng thời tiết ngày càng cực đoan, Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) đã chuyển mạnh sang mô hình điều hành dựa trên dữ liệu và dự báo, nhằm kiểm soát tốt nhu cầu phụ tải và đảm bảo vận hành hệ thống điện an toàn.

Cụ thể, Tổng công ty tăng cường ứng dụng các công cụ phân tích dữ liệu và dự báo phụ tải theo thời tiết, qua đó xây dựng các kịch bản vận hành linh hoạt theo từng cấp độ nhiệt độ.

Việc theo dõi sát sao diễn biến khí tượng theo ngày, thậm chí theo giờ, giúp EVNHANOI chủ động điều chỉnh phương thức vận hành lưới điện, hạn chế tối đa nguy cơ tại các khu vực có nhu cầu sử dụng điện tăng đột biến.

Tăng cường rà soát hệ thống điện. 

Song song với đó, công tác rà soát, bảo dưỡng lưới điện được tăng cường trước và trong mùa nắng nóng. Các trạm biến áp, đường dây trọng điểm được rà soát kiểm tra, nâng công suất hoặc san tải hợp lý; lực lượng ứng trực duy trì 24/7 nhằm xử lý nhanh các tình huống phát sinh, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm khi nhiệt độ lên cao.

Cùng với giải pháp kỹ thuật, EVNHANOI cũng đẩy mạnh truyền thông, khuyến nghị người dân sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả như cài đặt điều hòa ở mức 26 - 27°C, hạn chế dùng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn trong giờ cao điểm, tận dụng các giải pháp làm mát tự nhiên.

Đây là cách tiếp cận mang tính thực tế, góp phần điều tiết phụ tải từ phía người dùng – một yếu tố trò quan trọng trong bài toán vận hành hệ thống điện hiện đại.

Việc nhận diện rõ mối tương quan giữa thời tiết và phụ tải không chỉ giúp EVNHANOI  chủ động xây dựng các ngưỡng cảnh báo sớm, từ đó kích hoạt kịch bản vận hành tương ứng. Đồng thời giảm độ trễ trong điều hành và là chìa khóa đảm bảo cung ứng điện an toàn, ổn định trong những ngày nắng nóng cực đoan - khi nhu cầu tiêu thụ điện có thể tăng vọt chỉ trong vài giờ. 

Tăng trưởng tiêu thụ điện của EVNNPC năm 2025 cao nhất cả nước
Điện thương phẩm năm 2025 của EVNNPC đạt 106,54 tỷ kWh, tăng 7,46% so với năm 2024 và hiện chiếm 37,11% điện thương phẩm của toàn EVN, lớn nhất...
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư