Trường hợp này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về căn bệnh được mệnh danh là "bệnh tử thần 24 giờ", có thể cướp đi sinh mạng người bệnh chỉ trong thời gian rất ngắn.

Trong bối cảnh mùa hè với nhiều hoạt động du lịch, vui chơi, tụ tập đông người, các chuyên gia khuyến cáo cần chủ động xây dựng "lá chắn miễn dịch" trước nguy cơ lây nhiễm não mô cầu.

Não mô cầu - căn bệnh được mệnh danh là "bệnh tử thần 24 giờ".

Mới đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM tiếp nhận một bé trai 13 tuổi trong tình trạng nguy kịch do nhiễm não mô cầu. Điều đáng chú ý là bệnh nhi không ghi nhận tiếp xúc với người mắc hoặc nghi mắc bệnh, đồng thời chưa từng được tiêm vắc xin phòng não mô cầu.

Từ trường hợp này, các bác sỹ nhận định vi khuẩn não mô cầu hoàn toàn có thể xuất hiện tản phát trong cộng đồng và lây nhiễm cho bất kỳ ai. Bệnh không phải lúc nào cũng xuất hiện thành ổ dịch lớn mà có thể âm thầm tồn tại trong cộng đồng, chờ cơ hội tấn công những người chưa có miễn dịch bảo vệ.

Theo Cục Phòng bệnh, bệnh do não mô cầu xuất hiện quanh năm tại Việt Nam. Tuy nhiên, mùa hè thường là giai đoạn tiềm ẩn nhiều nguy cơ hơn do nhu cầu đi lại, du lịch, tham gia các hoạt động tập thể và tụ tập đông người gia tăng.

Những môi trường đông đúc như khu vui chơi, trại hè, ký túc xá, khu du lịch hay các phương tiện giao thông công cộng có thể tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn lây lan qua đường hô hấp.

Não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Đây là tác nhân nguy hiểm có thể gây viêm màng não mủ, nhiễm trùng huyết tối cấp hoặc đồng thời cả hai thể bệnh.

Các chuyên gia cảnh báo, điểm đáng sợ nhất của não mô cầu chính là tốc độ tiến triển rất nhanh. Một người hoàn toàn khỏe mạnh có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như sốt cao, đau đầu, đau mỏi cơ, buồn nôn hoặc viêm họng. Chỉ trong vài giờ sau đó, tình trạng bệnh có thể diễn biến nghiêm trọng với nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và tử vong.

Trẻ em mắc viêm màng não mô cầu có thể tử vong trong vòng 24 giờ đầu nhập viện nếu không được điều trị kịp thời.

Thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho hay, cứ 6 người mắc viêm màng não mô cầu thì có một người tử vong. Ngay cả những trường hợp được cứu sống, khoảng 20% vẫn phải đối mặt với các di chứng nặng nề như tổn thương não, điếc, bại não, suy thận, tổn thương gan hoặc phải đoạn chi.

Đáng lo ngại, triệu chứng của bệnh rất đa dạng và dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý thông thường. Người bệnh có thể xuất hiện sốt cao kéo dài, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, cổ cứng, co giật hoặc thay đổi hành vi, tâm trạng. Một số trường hợp chỉ biểu hiện viêm mũi họng hoặc sốt đơn thuần. Thậm chí có người mang vi khuẩn nhưng không có triệu chứng lâm sàng rõ ràng.

Chính sự không điển hình này khiến nhiều trường hợp bỏ lỡ "thời gian vàng" điều trị. Các chuyên gia cho biết bất kỳ ai, ở bất kỳ độ tuổi nào cũng có thể mắc bệnh não mô cầu. Tuy nhiên, nguy cơ cao hơn thường gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên từ 14 đến 20 tuổi, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch suy giảm.

Trong môi trường sinh hoạt tập thể, nguy cơ lây nhiễm càng tăng cao do vi khuẩn có thể phát tán qua các giọt bắn đường hô hấp trong quá trình nói chuyện, ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần.

Mùa hè cũng là thời điểm nhiều gia đình đưa trẻ đi du lịch, tham gia các hoạt động ngoại khóa, trại hè hoặc giao lưu đông người. Đây đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ tiếp xúc với nguồn lây mà nhiều người thường chủ quan.

Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo, tiêm chủng là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh não mô cầu. Hiện nay, vi khuẩn này có nhiều nhóm huyết thanh khác nhau, trong đó các nhóm A, B, C, Y và W chiếm hơn 90% số ca bệnh trên toàn cầu. Tại Việt Nam, nhóm B chiếm tới 98,1% các trường hợp nhiễm tại khu vực phía Nam trong giai đoạn 2014-2025.

Hiện đã có nhiều loại vắc-xin phòng não mô cầu giúp bảo vệ trước các nhóm vi khuẩn phổ biến. Các vắc-xin như Menactra, MenQuadfi, Nimenrix phòng nhóm A, C, Y, W; trong khi Bexsero và VA Mengoc BC phòng nhóm B hoặc B và C. Các vắc-xin này đã được chứng minh an toàn, giúp tạo miễn dịch bền vững, giảm nguy cơ mắc bệnh và tử vong.

Do không có miễn dịch chéo giữa các nhóm vi khuẩn, các chuyên gia khuyến cáo nên tiêm phối hợp vắc-xin nhóm B với vắc-xin nhóm A, C, Y, W để đạt hiệu quả bảo vệ toàn diện. Đây là yếu tố then chốt giúp phòng ngừa căn bệnh có diễn tiến nhanh và khó lường này.

Các nhóm cần ưu tiên tiêm chủng bao gồm trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên, người sống trong môi trường tập thể như ký túc xá, người có bệnh nền suy giảm miễn dịch hoặc những người sống trong khu vực có dịch. Việc chủ động tiêm phòng không chỉ bảo vệ bản thân mà còn góp phần hạn chế nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

Hiện nay, Tiêm chủng Long Châu đang cung cấp đầy đủ các loại vắc-xin phòng não mô cầu như ACYW, BC và B với nguồn vắc-xin chính hãng, giúp người dân có thêm lựa chọn bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Theo các chuyên gia, mỗi loại vắc-xin não mô cầu chỉ có tác dụng phòng các nhóm vi khuẩn tương ứng, không tạo miễn dịch chéo hoàn toàn. Vì vậy, việc được tư vấn đầy đủ về lịch tiêm, nhóm tuổi và nguy cơ dịch tễ có vai trò đặc biệt quan trọng để xây dựng “lá chắn” miễn dịch hiệu quả.

Bên cạnh việc cung cấp vắc-xin, Tiêm chủng Long Châu còn đẩy mạnh tư vấn, truyền thông về nguy cơ của các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng trong bối cảnh nhiều dịch bệnh có xu hướng diễn biến khó lường.

Bên cạnh tiêm chủng, người dân cần duy trì các biện pháp phòng bệnh như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, giữ gìn vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang tại nơi đông người, bảo đảm ăn uống hợp vệ sinh và hạn chế tiếp xúc gần với người có dấu hiệu mắc bệnh

Giới chuyên môn khuyến cáo người dân cần đặc biệt cảnh giác với các dấu hiệu như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, nổi ban tím, cổ cứng hoặc lơ mơ, nhất là ở trẻ nhỏ. Trong các trường hợp này, việc đưa người bệnh tới cơ sở y tế sớm có ý nghĩa quyết định khả năng cứu sống.

Các chuyên gia nhấn mạnh, với não mô cầu, sự chủ động có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không ai có thể dự đoán được căn bệnh sẽ xuất hiện ở đâu, vào thời điểm nào hay tiến triển nhanh đến mức nào. Trong khi đó, chỉ một mũi tiêm phòng đúng thời điểm có thể giúp xây dựng lá chắn miễn dịch vững chắc, giảm nguy cơ mắc bệnh và những hậu quả nặng nề mà căn bệnh "tử thần 24 giờ" có thể để lại.