Tàu chở dầu thô nhập khẩu tại cảng Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ảnh: AFP

Theo dữ liệu hải quan Trung Quốc mới công bố, Nga đã vận chuyển kỷ lục 107,02 triệu tấn dầu thô sang Trung Quốc vào năm 2023, tương đương 2,14 triệu thùng/ngày, cao hơn nhiều so với các nhà xuất khẩu dầu lớn khác như Saudi Arabia và Iraq.

Lượng nhập khẩu dầu thô từ Saudi Arabia, trước đây là nhà cung cấp lớn nhất của Trung Quốc, đã giảm 1,8% xuống 85,96 triệu tấn, do gã khổng lồ dầu mỏ Trung Đông mất thị phần vào tay dầu thô rẻ hơn của Nga.

Bị nhiều nhà nhập khẩu quốc tế xa lánh sau các lệnh trừng phạt của phương Tây liên quan đến chiến dịch quân sự đặc biệt của Điện Kremlin ở Ukraine từ tháng 2/2022, dầu thô của Nga được giao dịch ở mức giá chiết khấu đáng kể so với mặt bằng quốc tế trong phần lớn thời gian năm 2023 trong bối cảnh phương Tây áp đặt trần giá dầu thô.

Việc các nhà máy lọc dầu của Trung Quốc và Ấn Độ tăng nhu cầu đối với dầu giảm giá đã thúc đẩy giá dầu thô ESPO của Nga năm 2023 đã vượt qua mức trần giá 60 USD/thùng mà các nước G7 áp đặt vào tháng 12/2022 cùng với các lựa chọn vận chuyển và bảo hiểm thay thế nhằm né tránh các lệnh trừng phạt ngày càng gia tăng.

Reuters dẫn các nguồn tin giao dịch cho hay các lô hàng dầu thô ESPO giao tháng 12 được định giá thấp hơn khoảng 20 - 50 cent/thùng so với giá dầu thô Brent tham chiếu, so với mức cộng 1 USD đối với các lô hàng giao tháng 10 và chiết khấu 8,50 USD đối với các lô hàng giao trong tháng 3.

Đồng thời, Saudi Arabia đã tăng giá dầu nhẹ Arab Light từ tháng 7/2023, khiến một số nhà máy lọc dầu ra sức tìm kiếm nguồn hàng giá rẻ hơn.

Để hỗ trợ giá, Saudi Arabia và Nga, hai trong số ba nhà sản xuất dầu hàng đầu thế giới, đã tuyên bố cắt giảm sản lượng và xuất khẩu vào năm ngoái. Cụ thể, Saudi Arabia đang tiến hành cắt giảm sản lượng 1 triệu thùng/ngày trong quý này, trong khi Nga cho biết họ sẽ cắt giảm xuất khẩu sâu hơn trong năm nay lên 500.000 thùng/ngày, từ mức 300.000 thùng/ngày.

Theo Reuters, các nhà máy lọc dầu Trung Quốc sử dụng các thương nhân trung gian để xử lý việc vận chuyển và bảo hiểm dầu thô của Nga nhằm tránh vi phạm lệnh trừng phạt của phương Tây.

Bên mua cũng sử dụng vùng biển ngoài khơi Malaysia làm điểm trung chuyển cho các hàng hóa bị trừng phạt từ Iran và Venezuela. Dầu nhập khẩu được gắn nguồn gốc từ Malaysia đã tăng 53,7% trong năm ngoái.

Trung Quốc báo cáo không có lô hàng dầu thô chính thức nào của Venezuela trong tháng 12/2023 mặc dù các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Caracas đã được nới lỏng vào tháng 10 sau một thỏa thuận giữa chính quyền Tổng thống Nicolas Maduro và phe đối lập chính trị của nước này.

Xuất khẩu từ Mỹ đến Trung Quốc năm ngoái đã tăng 81,1% trong năm ngoái bất chấp căng thẳng địa chính trị giữa Bắc Kinh và Washington khi sản lượng dầu thô của Mỹ tăng.

Tổng lượng nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc trong năm 2023 đã tăng lên mức kỷ lục 563,99 triệu tấn, tương đương 11,28 triệu thùng/ngày.