Việt Nam không thể đứng ngoài xu hướng tăng lãi suất toàn cầu

Chiều 7/10, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức họp báoThông tin kết quả hoạt động ngân hàng quý III/2026. Trong bối cảnh lãi suất neo cao thời gian qua, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết, mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới. Theo Phó Thống đốc, tính đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15%/năm so với cuối năm 2025. 

Thực tế, con số thống kê của NHNN là lãi suất tiền gửi bình quân. Trên thị trường, lãi suất huy động thỏa thuận mà các ngân hàng TMCP tư nhân áp dụng với kỳ hạn 6 tháng đã xấp xỉ 9,5% - 10%/năm.

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà

Theo lý giải của Phó Thống đốc, một trong những nguyên nhân khiến lãi suất cao là tác động của thị trường tài chính, tiền tệ toàn cầu. Những tháng đầu năm 2026, bối cảnh thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là sự leo thang xung đột tại Trung Đông đã tạo sức ép lớn lên thị trường hàng hóa, tài chính quốc tế; giá dầu tăng cao, đứt gãy chuỗi cung ứng.

Trong tháng 9/2026, một loạt ngân hàng trung ương (NHTW) đã điều chỉnh tăng lãi suất do rủi ro lạm phát tăng trở lại: ngày 16/9, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định nâng lãi suất thêm 0,25%; ngày 10/9 Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB)  quyết định tăng các mức lãi suất chủ chốt thêm 0,25 điểm phần trăm - đây là lần thứ hai ECB tăng lãi suất trong năm 2026; Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) ngày 18/9 cũng quyết định nâng lãi suất điều hành từ 1% lên 1,25%, mức cao nhất trong 31 năm.

"Mặt bằng lãi suất cao cùng với nhu cầu trú ẩn an toàn khiến đồng USD tăng mạnh trở lại sau giai đoạn điều chỉnh giảm đầu năm. Những diễn biến này tạo áp lực lên điều hành chính sách tiền tệ của các nền kinh tế mới nổi, đang phát triển, có độ mở lớn như Việt Nam", Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết.

Thông tin thêm về vấn đề này, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ cho hay, việc điều hành chính sách tiền tệ gặp nhiều áp lực do chính sách lãi suất trên thế giới thay đổi nhanh chóng. Trong nước, NHNN vừa phải thận trọng với lạm phát, vừa phải tìm các giải pháp hỗ trợ tăng trưởng dù dư địa chính sách tiền tệ còn hạn chế. 

Tăng trưởng GDP quý III/2026 của nước ta đạt 9,95%, cao nhất trong 15 năm qua. Dự kiến, tăng trưởng GDP quý IV/2026 là 12,5%. Để vừa đạt được mục tiêu tăng trưởng cao, vừa kiểm soát được lạm phát (chỉ số giá tiêu dùng bình quân 9 tháng tăng 4,52%, cao hơn mục tiêu đề ra) là thách thức rất lớn với các bộ, ngành, đặc biệt là NHNN. 

"Trong bối cảnh đó, thời gian tới, chúng tôi tiếp tục quản lý chặt chẽ các kênh cung ứng tiền ra, phối hợp các bộ ngành quản lý giá các mặt hàng, giảm tốc độ tăng của chỉ số giá tiêu dùng (CPI), kiểm soát chặt chẽ biến động tỷ giá", ông Quang cho biết.

Trong 9 tháng đầu năm nay, nhập siêu của cả nước lên tới 19,42 tỷ USD, trong bối cảnh này, nếu tỷ giá tăng mạnh sẽ dẫn tới lạm phát nhập khẩu gia tăng. Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay, tỷ giá trong nước ổn định. VNĐ là đồng tiền hiếm hoi trong khu vực không mất giá so với USD. Thậm chí, so với đầu năm, VND tăng giá khoảng 1,12% so với USD (hầu hết các đồng tiền châu Á mất giá mạnh so với USD, phổ biến mức giảm 2-7%). 

Chia sẻ thêm về lãi suất, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN cho biết, vừa qua FED đã phát tín hiệu về chính sách, với khả năng cao tháng 12 sẽ còn một đợt tăng lãi suất nữa. Đồng thời, nhiều NHTW lớn cũng tăng lãi suất thời gian qua. 

Trong điều kiện mặt bằng lãi suất quốc tế tăng, Việt Nam không thể hoàn toàn đứng ngoài xu hướng chung. NHNN sẽ tiếp tục quản lý chặt chẽ lãi suất trong mối tương quan với tỷ giá, theo định hướng của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về việc tìm điểm cân bằng hợp lý giữa hai yếu tố này.

Tiếp tục tăng bơm vốn cho nền kinh tế: NHNN sẽ sử dụng nhiều công cụ để vừa kiểm soát lạm phát, vừa hỗ trợ tăng trưởng

Đối với tín dụng, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho hay, ới các giải pháp đồng bộ, đến ngày 30/9/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,75  triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025, tăng 16,69% so với cùng kỳ năm 2025.

Ngay từ đầu năm, NHNN đã kịp thời thông báo công khai, minh bạch nguyên tắc giao tăng trưởng tín dụng (TTTD) năm 2026 để các TCTD chủ động triển khai thực hiện. Đồng thời, trong quá trình điều hành, NHNN đã triển khai các giải pháp nhằm tạo dư địa cho các TCTD cấp tín dụng đối với một số nhu cầu quan trọng phục vụ tăng trưởng kinh tế và để tạo điều kiện cho các TCTD trong việc cấp tín dụng đối với một số loại hình bất động sản (BĐS) phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.

Cụ thể, NHNN cho phép không tính dư nợ tín dụng tăng thêm so với cuối năm 2025 đối với nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất; nhà hàng, khách sạn, khu du lịch, sinh thái, nghỉ dưỡng vào dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực BĐS khi kiểm soát mức tăng trưởng tín dụng BĐS.

Đồng thời, loại trừ dư nợ cấp tín dụng/cho vay phát sinh mới hàng năm, cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các NHTM cấp tín dụng đối với doanh nghiệp để triển khai, đầu tư các dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tính chất lan tỏa, liên kết, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, địa phương theo chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ để thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số”…

Bên cạnh đó, NHNN kịp thời chỉ đạo các TCTD thực hiện các giải pháp tín dụng đối với một số ngành, lĩnh vực, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng; tích cực triển khai các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong việc cung ứng vốn cho các công trình, dự án có quy mô lớn, trọng điểm.

Năm 2025, tín dụng tăng trên 19%, cao nhất 15 năm qua và năm nay tín dụng tiếp tục tăng cao.Ông Phạm Chí Quang cho biết,  nền kinh tế vẫn cần duy trì dòng vốn để phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng. Tuy nhiên, tốc độ tăng tín dụng cũng có quan hệ với áp lực lạm phát, do đó việc cung ứng vốn cho nền kinh tế cần được điều hành phù hợp.

Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN

“Chúng ta vẫn phải tiếp tục duy trì dòng máu tín dụng, đưa vốn vào nền kinh tế. Tuy nhiên, một mặt hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, tốc độ tăng trưởng tín dụng cũng sẽ gây sức ép đến lạm phát trong thời gian tới”, ông Phạm Chí Quang nói.

Theo đó, NHNN sẽ tiếp tục điều tiết các công cụ tiền tệ nhằm bảo đảm nguồn vốn hỗ trợ tăng trưởng kinh tế nhưng đồng thời hạn chế tạo thêm áp lực đối với lạm phát.

Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ nhấn mạnh, trong điều kiện kinh tế và thị trường tài chính thế giới còn nhiều biến động, điều hành chính sách tiền tệ thời gian tới sẽ tiếp tục phải xử lý đồng thời nhiều yêu cầu: kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và lãi suất, bảo đảm thanh khoản hệ thống và đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ tăng trưởng kinh tế.