Đó là nội dung chính trong Đề án phát triển miền Tây tỉnh Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Ngày 15/9, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức buổi làm việc để nghe và cho ý kiến về đề án này.

Theo dự thảo, Miền Tây Nghệ An có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế, quốc phòng và đối ngoại của tỉnh Nghệ An, của Bắc Trung bộ và cả nước; là cửa ngõ kết nối Việt Nam với nước bạn Lào; với diện tích rộng lớn, tài nguyên thiên nhiên phong phú, bản sắc văn hóa đa dạng, cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho giao thương, phát triển kinh tế cửa khẩu, du lịch sinh thái, sản xuất nông lâm nghiệp để hình thành các vùng nguyên liệu tập trung gắn với công nghiệp chế biến, phát triển thủy điện, điện mặt trời, điện gió, điện sinh khối, khai thác và chế biến khoáng sản,... Đây còn là vùng “phên dậu” vững chắc nơi tuyến Tây của Tổ quốc, mở ra không gian phát triển giàu triển vọng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội và củng cố quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa hai nước Việt Nam - Lào.

Một góc Đô thị Thái Hòa - Ảnh: Thành Cường, Báo Nghệ An

Trong giai đoạn 2020 - 2025, kinh tế - xã hội miền Tây Nghệ An đã ghi nhận những kết quả tích cực với tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 6,21%. Đến năm 2025, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt 64.178,4 tỷ đồng, chiếm 27,13% tổng GRDP của toàn tỉnh. Thu nhập bình quân đầu người nâng lên mức 50,7 triệu đồng/người/năm, tăng gần 48,7% so với năm 2020. Cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch đúng hướng, từng bước gia tăng tỷ trọng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ. Công tác hợp tác với nước bạn Lào tiếp tục được duy trì, mở rộng, đặc biệt là về phối hợp trao đổi thông tin tình hình, tuần tra biên giới chung nhằm bảo vệ biên giới, xây dựng tuyến biên giới Việt Nam - Lào ổn định và phát triển toàn diện; công tác quốc phòng - an ninh, đối ngoại biên phòng được triển khai đồng bộ, hiệu quả…

Đề án xác định mục tiêu tổng quát đến năm 2030 là xây dựng miền Tây Nghệ An trở thành vùng phát triển bền vững, có tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định; cải thiện rõ rệt và đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng; thu hẹp khoảng cách về trình độ phát triển và mức sống của người dân trong vùng so với bình quân chung của tỉnh; bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân; quốc phòng, an ninh và chủ quyền biên giới được giữ vững.

Cụ thể, giai đoạn 2026 - 2030 phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân từ 9 - 10%/năm, GRDP bình quân đầu người lên khoảng 65 triệu đồng/năm. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều phấn đấu giảm bình quân 2%/năm, 100% người dân tham gia bảo hiểm y tế và được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh. Đến năm 2045, đưa miền Tây Nghệ An trở thành vùng phát triển hài hòa giữa kinh tế và bảo tồn sinh thái, với trọng tâm phát triển là nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, năng lượng sạch, công nghiệp chế biến sâu và phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, dựa trên nền tảng bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số.

Để đạt được các mục tiêu trên, dự thảo Nghị quyết hay Đề án xác định 03 đột phá phát triển cùng các nhiệm vụ và giải pháp nhằm tập trung khơi thông các điểm nghẽn, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, tạo động lực mới cho phát triển nhanh và bền vững miền Tây Nghệ An.

Đó là, đột phá về thể chế, cơ chế, chính sách và môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực phát triển mới và phù hợp với điều kiện đặc thù của miền Tây Nghệ An;

Đột phá về huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, tạo nền tảng mở rộng không gian phát triển: Tập trung phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng theo hướng đồng bộ, hiện đại, có tính kết nối và lan tỏa, ưu tiên hạ tầng giao thông kết nối các vùng sản xuất, trung tâm kinh tế, khu và cụm công nghiệp, cửa khẩu và các điểm du lịch; hạ tầng cửa khẩu; hạ tầng số, viễn thông và hạ tầng phục vụ sản xuất;

Đột phá về tổ chức lại không gian phát triển, hình thành các hành lang kinh tế và các cực tăng trưởng mới: Tập trung nguồn lực đầu tư để hình thành, phát triển 02 đô thị động lực (đô thị Thái Hòa - đô thị vùng Tây Bắc và đô thị Trà Lân - đô thị vùng Tây Nam), 04 hành lang kinh tế gắn với địa bàn miền Tây Nghệ An;

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh kết luận buổi làm việc

Qua nghe báo cáo và ý kiến phát biểu của các đại biểu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh yêu cầu Sở Tài chính Nghệ An – đơn vị soạn thảo hoàn thiện Nghị quyết và Đề án phải bảo đảm ban hành trong quý III/2026. Về mặt nội dung, dự thảo cần bổ sung số liệu cụ thể để làm nổi bật tầm quan trọng của vùng, đồng thời đánh giá khách quan cả tiềm năng, lợi thế lẫn những hạn chế, vấn đề đặc thù, điểm nghẽn và yêu cầu phát triển riêng của miền Tây.

Trên cơ sở đó, Nghị quyết và Đề án xác định 03 khâu đột phá chính bao gồm: Phát triển nguồn nhân lực; xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù trong đào tạo, thu hút đầu tư và phân cấp bộ máy theo các chỉ đạo liên quan; phát triển hạ tầng, trọng tâm là hạ tầng giao thông kết hợp với cải cách thủ tục hành chính…

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu để bảo đảm tính thống nhất và khả thi, các Sở, ngành liên quan chủ động góp ý, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết với tinh thần Nghị quyết ban hành ra phải sát thực tế, rõ ràng và dễ triển khai từ cấp xã, tránh đưa vào quá nhiều danh mục dự án hay đề án nhưng không đủ nguồn lực để thực hiện…