Dữ liệu đặt chỗ dịp 2/9 năm nay cho thấy người Việt đang chi tiêu mạnh hơn cho cả du lịch trong nước lẫn nước ngoài, nhưng tốc độ tăng của outbound nổi bật hơn.

Trên Trip.com, lượng đặt vé máy bay quốc tế của khách Việt tăng 44% so với cùng kỳ năm trước, trong khi đặt phòng khách sạn ở nước ngoài tăng 123%. Trung Quốc đại lục chiếm gần 40% tổng số đơn đặt vé máy bay quốc tế và tới 63% số đơn đặt phòng khách sạn nước ngoài của khách Việt trên nền tảng này. Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan và Đài Loan đứng trong nhóm điểm đến được lựa chọn nhiều tiếp theo.

Trong khi đó, tổng lượng đặt vé máy bay của khách Việt dịp lễ tăng 25% và lượng đặt phòng khách sạn tăng 106%. Như vậy, câu chuyện không phải người Việt đang “bỏ” du lịch nội địa để ra nước ngoài, mà là chiếc ví dành cho kỳ nghỉ đang được mở rộng và phân bổ cho nhiều lựa chọn hơn.

Trung Quốc - từ tour đường bộ giá thấp đến thị trường outbound chủ lực

Ngay những ngày đầu kỳ nghỉ, Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai ghi nhận khoảng 3.000 khách xuất cảnh, phần lớn đi theo các đoàn du lịch Vân Nam, cao hơn nhiều so với mức 800-1.200 người vào những ngày cuối tuần bình thường.

Các tuyến như Bình Biên - Kiến Thủy, Đại Lý - Côn Minh, Lệ Giang, Nam Ninh hay Trùng Khánh được nhiều du khách quan tâm. Đáng chú ý, Trung Quốc đang cạnh tranh với cả các điểm đến nội địa ở một tầng rất thực tế: ngân sách cho một kỳ nghỉ.

Chiều 30/8, ngay trước kỳ nghỉ Quốc khánh, hình ảnh dòng người xếp hàng tại Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai chờ sang Trung Quốc du lịch thu hút chú ý. Ảnh: Đạt Minh Trần

Với các tour đường bộ 3-5 ngày, mức giá có thể chỉ vài triệu đồng/người. Theo ghi nhận các tour đường bộ Trung Quốc 5 ngày 4 đêm dịp 2/9 có giá khoảng 3,6-7,9 triệu đồng, trong khi các tour đường bay có thể lên 15-40 triệu đồng tùy hành trình. Một số doanh nghiệp lữ hành cũng ghi nhận lượng khách đăng ký tour Trung Quốc tăng so với cùng kỳ.

Nhưng cần phân biệt giá tour với tổng số tiền người Việt thực sự chi ở nước ngoài.

Một tour 5 triệu đồng không có nghĩa toàn bộ 5 triệu đồng được chuyển sang nền kinh tế nước đến. Trong giá tour còn có chi phí vận hành của doanh nghiệp lữ hành Việt Nam, vận chuyển, nhân sự, marketing, thuế và lợi nhuận. Phần chi tiêu thực sự phát sinh tại nước ngoài nằm ở tiền khách sạn, ăn uống, vận chuyển, vé tham quan, mua sắm và các dịch vụ tại điểm đến.

Vì vậy, điều đáng chú ý hơn không phải là bao nhiêu tiền Việt chảy ra khỏi Việt Nam qua cửa khẩu, mà là người Việt đang ngày càng sẵn sàng dành một phần ngân sách lớn hơn cho trải nghiệm ở nước ngoài.

Cùng một chiếc ví, nhiều lựa chọn

Nếu nhìn từ góc độ người tiêu dùng, cuộc cạnh tranh giữa du lịch nội địa và outbound không đơn giản là cuộc đua xem nơi nào rẻ hơn.

Một gia đình có thể lựa chọn một kỳ nghỉ biển trong nước, một tour đường bộ Trung Quốc vài ngày, hoặc một chuyến bay ngắn tới Bangkok, Kuala Lumpur hay Bali.

Đoàn khách đi tour cùng Vietravel dịp lễ Quốc khánh 2/9/2026. Ảnh: Vietravel

Ở phân khúc cao hơn, cùng một ngân sách có thể được dành cho Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc theo đường bay hoặc một khu nghỉ dưỡng cao cấp trong nước.

Vì thế, câu hỏi người tiêu dùng đặt ra không hẳn là Việt Nam hay nước ngoài?, mà là với 10 triệu đồng, tôi nhận được kỳ nghỉ nào đáng tiền hơn?

Đây là điểm mà du lịch nội địa đang phải đối mặt với một dạng cạnh tranh mới. Không chỉ cạnh tranh với Đà Nẵng, Nha Trang, Phú Quốc hay Sầm Sơn, các điểm đến trong nước còn phải cạnh tranh với Bangkok, Thượng Hải, Lệ Giang, Seoul hay Tokyo trong cùng một ngân sách của người tiêu dùng.

Trong cuộc so găng này, giá không phải yếu tố duy nhất. Anh Đạt Minh Trần, phụ trách Marketing Công ty Hình Ảnh Việt, đơn vị chuyên tổ chức tour Trung Quốc qua cửa khẩu Lào Cai, cho biết khách chọn tour đường bộ chủ yếu vì chi phí hợp lý, thủ tục thuận tiện và có thể kết hợp nhiều điểm đến trong một hành trình.

Theo anh, mặt bằng giá tour đường bộ dịp 2/9 năm nay tương đối ổn định, không tăng đột biến so với ngày thường. Các tour phổ biến kéo dài 3-5 ngày, trong đó tuyến Hà Khẩu - Bình Biên - Mông Tự - Kiến Thủy - Di Lặc được quan tâm.

Điều đáng chú ý là hành vi của khách cũng thay đổi. Theo đơn vị lữ hành, khách không còn chỉ tìm tour có giá thấp nhất mà quan tâm nhiều hơn tới việc giá tour bao gồm những gì, chất lượng khách sạn, ẩm thực, thời gian nghỉ ngơi và trải nghiệm tại điểm đến.

Đây cũng là lý do không nên giải thích xu hướng outbound đơn thuần bằng tâm lý “sính ngoại”.

Nếu chỉ vì thích nước ngoài, giá rẻ sẽ không phải yếu tố quan trọng. Trên thực tế, khách hàng đang so sánh tổng giá trị nhận được: giá vé, khách sạn, thời gian di chuyển, chất lượng dịch vụ, cảnh quan, mua sắm và mức độ mới mẻ của trải nghiệm.

Nói cách khác, người Việt đang mua giá trị của kỳ nghỉ, không chỉ mua một chuyến đi.

Nội địa không đứng ngoài cuộc

Dữ liệu Trip.com cho thấy lượng đặt vé máy bay nội địa của người Việt cũng tăng, cùng với nhu cầu đặt phòng trong nước. Điều này cho thấy không có cơ sở để nói rằng du lịch quốc tế đang “hút hết” khách của thị trường nội địa.

Các điểm đến trong nước vẫn ghi nhận lượng khách lớn trong kỳ nghỉ. Đà Nẵng tiếp tục là một trong những lựa chọn nổi bật của khách Việt trên các nền tảng đặt phòng, trong khi Sầm Sơn, Nha Trang, Phú Quốc, Tây Ninh và nhiều điểm đến khác cũng bước vào cao điểm.

Vấn đề nằm ở chỗ tăng trưởng số lượng khách không đồng nghĩa với việc giữ được phần lớn ngân sách của khách.

Đỉnh Fansipan (Sa Pa) - điểm đến trong nước vẫn hút khách dịp nghỉ lễ nhờ cảnh quan săn mây độc đáo. Ảnh: Vietravel

Một du khách có thể đến một điểm trong nước nhưng chỉ chi tiêu ở mức hạn chế, trong khi một chuyến đi nước ngoài kéo dài hơn lại tạo ra nhiều khoản chi cho vé máy bay, khách sạn, ăn uống, mua sắm và trải nghiệm.

Theo dữ liệu Trip.com, số đêm lưu trú khách sạn trung bình của khách Việt dịp 2/9 đạt 2,13 đêm, cao hơn mức 1,71 đêm trong giai đoạn bình thường và 2,06 đêm dịp 2/9/2025. Thời gian giữa chuyến bay đi và về trung bình cũng tăng lên 13,6 ngày, từ 11,2 ngày của năm trước.

Như vậy, người Việt không chỉ đi nhiều hơn mà còn có xu hướng lên kế hoạch sớm và kéo dài hành trình.

Bài toán của du lịch Việt Nam: Làm sao để được chọn?

Đây mới là câu hỏi lớn hơn sau kỳ nghỉ 2/9. Du lịch Việt Nam không nhất thiết phải tìm cách ngăn người Việt đi nước ngoài. Thay vào đó, các điểm đến và doanh nghiệp trong nước phải khiến người tiêu dùng cảm thấy chi tiêu cho một kỳ nghỉ trong nước là lựa chọn có giá trị.

Điều này liên quan trực tiếp đến giá vé máy bay, giá phòng, chất lượng dịch vụ và mức độ đa dạng của sản phẩm.

Một phòng khách sạn tăng giá mạnh trong dịp lễ nhưng chất lượng không thay đổi sẽ khiến khách có thêm động lực so sánh với nước ngoài. Một chuyến bay nội địa có giá cao trong khi đường bay quốc tế tới một số điểm đến chặng ngắn có mức giá cạnh tranh cũng làm thay đổi bài toán lựa chọn.

Ngược lại, nếu điểm đến trong nước có sản phẩm khác biệt, giá minh bạch, dịch vụ ổn định và trải nghiệm đủ hấp dẫn, người tiêu dùng vẫn sẵn sàng chi tiền.

Ở góc độ này, câu chuyện không phải giữ tiền Việt ở lại theo nghĩa người Việt phải hạn chế đi nước ngoài. Đó là cuộc cạnh tranh để giành tỷ trọng trong ngân sách du lịch của người Việt.

Và đây là cuộc cạnh tranh ngày càng khó hơn. Bởi người tiêu dùng hiện nay có nhiều thông tin hơn, có thể so sánh giá vé, khách sạn và tour chỉ trong vài phút, đồng thời dễ dàng chuyển sang một điểm đến khác nếu cảm thấy giá trị nhận được không tương xứng.