Nhà đầu tư theo dõi biến động giá cổ phiếu tại một công ty chứng khoán ở Thượng Hải, Trung Quốc. Ảnh: AFP

Dòng tiền tìm đến cả các thị trường mới nổi

Dòng tiền từ các nhà đầu tư cá nhân Trung Quốc liên tục đổ vào các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) và quỹ tương hỗ được thành lập theo chương trình cho phép các nhà đầu tư nước ngoài đủ điều kiện tham gia vào các sàn giao dịch chứng khoán của Trung Quốc đại lục (QDII), một trong số ít kênh đưa đầu tư Trung Quốc ra nước ngoài. Điều này khiến các nhà quản lý quỹ phải xoay sở nâng hạn ngạch đầu tư.

Các nhà phân tích cho rằng, những người đầu tư vào các sản phẩm QDII không còn hài lòng với thị trường chứng khoán Hong Kong, nên họ tìm kiếm các nguồn vốn giúp tiếp cận thị trường Mỹ, Nhật Bản và thậm chí cả các thị trường mới nổi như Việt Nam và Ấn Độ, trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc gặp khó khăn.

Dữ liệu của Morningstar cho thấy kỷ lục 38 quỹ QDII đã được ra mắt từ đầu năm đến ngày 17/8, vượt xa con số 31 quỹ được ra mắt trong cả năm 2022.

Ông Ivan Shi, trưởng bộ phận nghiên cứu tại công ty tư vấn quỹ Z-Ben Advisors (Trung Quốc) cho biết: "Nhu cầu đối với chứng khoán Mỹ đã xuất hiện từ cuối năm ngoái và tăng mạnh trong năm nay do lợi nhuận sinh lời tốt. Quỹ ETF Nasdaq rất hấp dẫn nhà đầu tư".

Các nhà quản lý quỹ cho biết tổng hạn ngạch quỹ QDII khoảng 165,5 tỷ USD gần như đã được sử dụng hết và nhu cầu còn nhiều hơn nữa khi các nhà đầu tư Trung Quốc tìm kiếm phương án đầu tư thay thế trong bối cảnh giá trị cổ phiếu và tài sản trong nước sụt giảm.

Dòng tiền đã rời khỏi Trung Quốc trong năm nay, không chỉ thông qua các quỹ QDII, mà còn thông qua các chương trình liên kết đầu tư cổ phiếu và trái phiếu như Stock Connect và Bond Connect với Hong Kong. Điều này làm phức tạp thêm nỗ lực của chính quyền Trung Quốc nhằm ổn định đồng nhân dân tệ và khôi phục niềm tin của nhà đầu tư.

Chỉ số CSI300 - chỉ số chứng khoán tính theo giá trị vốn hóa thị trường của 300 cổ phiếu loại A của Trung Quốc - là một trong những chỉ số chính hoạt động kém nhất thế giới trong năm nay. Chỉ số này giảm khoảng 2% trong năm nay, sau khi lao dốc 22% vào năm 2022. Còn đồng nhân dân tệ trong năm nay đã giảm hơn 5% so với đồng đô la Mỹ.

Ngược lại, hai chỉ số chứng khoán chính của Mỹ là Dow Jones và Nasdaq lần lượt tăng 4,3% và 30%.

Hạn ngạch chưa đủ

Các nhà quản lý tài sản đánh giá rằng Cơ quan quản lý ngoại hối nhà nước (SAFE) của Ngân hàng Trung ương Trung Quốc đã chậm phê duyệt thêm hạn ngạch QDII, sau khi đã cấp hạn ngạch 5,8 tỷ USD trong hai đợt kể từ đầu năm.

Tianhong Asset Management, quỹ quản lý tài sản được Ant Financial hậu thuẫn, đã ra mắt ba sản phẩm QDII trong nửa đầu năm. Quỹ này tập trung theo dõi biến động chỉ số Nasdaq 100, cổ phiếu ngành sản xuất chế tạo cao cấp ở nước ngoài và cổ phiếu xe điện ở nước ngoài. Đáng chú ý, quy mô đầu tư của quỹ này vào Việt Nam đạt kỷ lục trong năm nay.

Tianhong đang lên kế hoạch cho các sản phẩm QDII mới. Quỹ này đã được cấp hạn ngạch QDII mới trị giá 120 triệu USD vào tháng 7 vừa qua, nhưng vẫn thấp hơn mức họ kỳ vọng.

Ông Liu Dong, trưởng bộ phận kinh doanh quốc tế tại Tianhong Asset Management cho biết: "Gần đây, nhiều nhà quản lý tài sản cảm thấy họ thiếu hạn ngạch đầu tư ra nước ngoài và muốn nhiều hạn ngạch hơn nữa".

Trong khi đó, bà Becky Liu, trưởng bộ phận chiến lược vĩ mô Trung Quốc tại ngân hàng Standard Chartered cho rằng, việc ban hành hạn ngạch QDII đã bị chậm và các cơ quan quản lý Trung Quốc có thể ngăn cản đầu tư ra nước ngoài như một phần trong nỗ lực ổn định đồng nhân dân tệ.

Các nguồn tin của Reuters tiết lộ tuần trước rằng, Trung Quốc đã yêu cầu các nhà cho vay trong nước hạn chế dòng vốn chảy ra thông qua Bond Connect - chương trình kết nối trái phiếu giữa Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) và Cơ quan tiền tệ Hong Kong.

Ông Liu Dong dự đoán dòng vốn chảy ra khỏi thị trường Trung Quốc có thể đạt mức cao kỷ lục và cho rằng tình hình không giống như đợt rút vốn ồ ạt năm 2015 trong bối cảnh đồng nhân dân tệ mất giá "được thúc đẩy bởi các giao dịch vùng xám".

Nhu cầu đầu tư rất lớn

Chương trình QDII, được triển khai năm 2006, vẫn là kênh đầu tư ra nước ngoài quan trọng của các nhà đầu tư Trung Quốc đại lục, bên cạnh chương trình đối tác hữu hạn nội địa đủ tiêu chuẩn (QDLP).

Nhu cầu đầu tư tăng cao đã thúc đẩy quy mô tổng của các quỹ tương hỗ QDII lần đầu tiên vượt 400 tỷ nhân dân tệ (tương đương 54,85 tỷ USD) vào cuối tháng 7, theo dữ liệu của Hiệp hội quản lý tài sản Trung Quốc (AMAC). Hiệp hội này cho biết, tính đến tháng 7, đã có tổng cộng 255 quỹ tương hỗ QDII trên thị trường.

Trong đó, tài sản thuộc quyền quản lý của quỹ hoán đổi danh mục Guanfa NASDAQ-100 ETF, một trong những quỹ QDII ETF lớn nhất, đã tăng 48% trong nửa đầu năm 2023 lên 17 tỷ nhân dân tệ, còn một số quỹ QDII phổ biến khác như quỹ chỉ số công nghệ thông tin S&P của E Fund và quỹ S&P 500 đã phải tạm dừng nhận đầu tư vào đầu năm nay để kiểm soát quy mô quỹ của họ.

Ngoài ra, JP Morgan Asset Management, đơn vị đang điều hành một quỹ quản lý tài sản xuyên biên giới lớn ở Trung Quốc, cho biết họ nhận thấy sự quan tâm đối với các quỹ nước ngoài ngày càng tăng và sẽ cho ra mắt quỹ Nasdaq 100 QDII mới vào tháng 9, sau khi quỹ đầu tư tập trung vào Nhật Bản của họ tăng hơn gấp ba lần quy mô trong nửa đầu năm nay.

Bà Desiree Wang, giám đốc điều hành quỹ quản lý đầu tư của JP Morgan tại Trung Quốc (JP Morgan Asset Management China), cho biết: "Về lâu dài, chúng tôi tin rằng sự quan tâm đó sẽ tiếp tục duy trì do nhu cầu đa dạng hóa toàn cầu của các nhà đầu tư trong nước".

Bà Tracy Liu, một nhà đầu tư cá nhân làm việc trong ngành công nghệ thông tin ở Trung Quốc, đã đầu tư vào quỹ QDII tập trung vào thị trường Ấn Độ vào tháng 3. Nhà đầu tư này đặt cược vào thị trường Ấn Độ vì cho rằng đất nước này đang có vị thế tốt hơn nhờ duy trì mối quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Nga.