Điểm mới đáng chú ý là 30% thí sinh xuất sắc theo từng nhóm ngành trên phạm vi cả nước có cơ hội nhận học bổng Chính phủ ngay trước khi nhập học.

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số nội dung và biện pháp tổ chức thực hiện chính sách học bổng dành cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược để lấy ý kiến rộng rãi của các cơ quan, tổ chức và cá nhân.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, dự thảo được xây dựng nhằm cụ thể hóa các nội dung được Chính phủ giao tại Nghị định số 179/2026/NĐ-CP, tạo cơ sở triển khai thống nhất chính sách học bổng trên phạm vi toàn quốc. Chính sách này hướng tới mục tiêu thu hút, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Danh mục bao gồm nhiều lĩnh vực đang được ưu tiên phát triển như trí tuệ nhân tạo (AI), vi mạch bán dẫn, khoa học dữ liệu, an toàn thông tin, công nghệ sinh học, khoa học máy tính, công nghệ thông tin, vật liệu, toán học, vật lý và hóa học.

Một trong những điểm mới nổi bật của dự thảo là mở rộng cơ hội tiếp cận học bổng Chính phủ. Bên cạnh nhóm học sinh đạt giải quốc gia, quốc tế được xét tuyển thẳng như hiện nay, dự thảo đề xuất tất cả thí sinh nằm trong tốp 30% xuất sắc theo từng nhóm ngành đào tạo trên phạm vi toàn quốc đều có cơ hội được xét cấp học bổng trước khi nhập học.

Việc xác định đối tượng thụ hưởng sẽ dựa trên nền tảng dữ liệu số, giúp tối ưu quy trình xét duyệt, giảm tối đa thủ tục hành chính và tăng tính minh bạch. Toàn bộ quá trình xét duyệt, chi trả, theo dõi và quản lý học bổng sẽ được thực hiện thông qua Nền tảng quản trị đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chiến lược quốc gia, bảo đảm kết nối, chia sẻ và đối soát dữ liệu giữa các cơ sở đào tạo với cơ quan quản lý nhà nước.

Theo dự thảo, các trường đại học sẽ khai thác dữ liệu tuyển sinh, đào tạo và các cơ sở dữ liệu đã được kết nối để xét học bổng. Người học sẽ không phải nộp lại hồ sơ hoặc cung cấp lại những thông tin đã có trên hệ thống, trừ trường hợp cần xác minh do dữ liệu chưa đầy đủ hoặc có sai lệch. Quy trình xét học bổng được thực hiện theo quy định nội bộ của từng cơ sở đào tạo và không phát sinh thêm thủ tục hành chính đối với người học.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá đây là bước tiến quan trọng trong thúc đẩy chuyển đổi số, góp phần hiện đại hóa công tác tuyển sinh, quản lý đào tạo và triển khai chính sách hỗ trợ người học.

Ngoài quy trình xét cấp học bổng, dự thảo cũng hướng dẫn thống nhất việc quản lý dữ liệu, lập dự toán kinh phí, chế độ báo cáo, quy trình hoàn trả học bổng cũng như trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương và cơ sở đào tạo trong quá trình tổ chức thực hiện. Các quy định này nhằm bảo đảm chính sách được triển khai công khai, minh bạch, đúng đối tượng và thống nhất trên phạm vi cả nước.

Đáng chú ý, dự thảo ban hành danh mục các ngành khoa học cơ bản được áp dụng chính sách học bổng, đồng thời xác định các ngành thuộc lĩnh vực kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược để hưởng mức học bổng tương ứng.

Danh mục bao gồm nhiều lĩnh vực đang được ưu tiên phát triển như trí tuệ nhân tạo (AI), vi mạch bán dẫn, khoa học dữ liệu, an toàn thông tin, công nghệ sinh học, khoa học máy tính, công nghệ thông tin, vật liệu, toán học, vật lý và hóa học.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đây sẽ là căn cứ quan trọng để các cơ sở đào tạo triển khai thống nhất chính sách học bổng theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP, góp phần phát hiện, thu hút và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn mới.