Chia sẻ tại hội nghị “Tài chính Xanh Việt Nam 2026” do Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) phối hợp Nam A Bank, FiinGroup và Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) Việt Nam tổ chức ngày 6/8, PSG-TS. Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC cho hay, để đáp ứng mục tiêu Net Zero vào năm 2050 với nhu cầu vốn ước tính lên tới 700 tỷ USD, hội nghị tập trung vào hạ tầng pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật và nâng cao tính khả thi tài chính (bankability) cho các dự án xanh tại Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, VIFC-HCMC được kỳ vọng không chỉ là nơi giao dịch các sản phẩm tài chính xanh mà còn trở thành trung tâm chuyển hóa dòng vốn xanh, kết nối các dự án khí hậu với nhà đầu tư toàn cầu.

Theo World Bank, một trong những trở ngại lớn hiện nay là chi phí vốn cho các dự án năng lượng sạch tại các nền kinh tế mới nổi cao gấp khoảng hai lần so với các nước phát triển. Bên cạnh đó, nhiều dự án xanh tại Việt Nam vẫn khó tiếp cận nguồn vốn quốc tế do thiếu các tiêu chuẩn về minh bạch dòng tiền, hệ thống đo lường, báo cáo và kiểm chứng phát thải (MRV) chưa đồng bộ, cùng với rủi ro tỷ giá.

PSG-TS. Nguyễn Hưu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC

PGS-TS. Huân cho hay, VIFC-HCMC được định hướng trở thành "Green Capital Conversion Hub" (Trung tâm chuyển hóa vốn xanh), thay vì chỉ đóng vai trò là nơi niêm yết và giao dịch các sản phẩm tài chính xanh. Nhiệm vụ trọng tâm của trung tâm là chuẩn hóa dự án, giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng huy động vốn của các dự án xanh để kết nối với dòng vốn quốc tế.

Mô hình này kế thừa kinh nghiệm từ các trung tâm tài chính như London, Singapore và Hong Kong, đồng thời tập trung xử lý những khoảng trống của các thị trường mới nổi, đặc biệt ở khâu chuẩn bị dự án và các công cụ giảm thiểu rủi ro.

Theo đề xuất, việc phát triển hệ sinh thái tài chính xanh tại VIFC-HCMC sẽ được triển khai theo lộ trình 36 tháng. Trong 90 ngày đầu, trọng tâm là thành lập Ban điều hành, đồng thời lựa chọn khoảng 10 dự án thí điểm thuộc nhiều lĩnh vực để hình thành mô hình mẫu cho thị trường.

Theo các chuyên gia, nếu được triển khai hiệu quả, VIFC-HCMC sẽ không chỉ là trung tâm huy động vốn mà còn là nơi chuẩn hóa, định giá và chuyển đổi các dự án khí hậu thành tài sản đầu tư minh bạch, góp phần thu hút dòng vốn quốc tế phục vụ quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam.

Sau khoảng 6 tháng (VIFC-HCMC chính thức đi vào hoạt động từ ngày 11/2/2026) đi vào vận hành, VIFC-HCMC đã ghi nhận khoảng 20 tỷ USD vốn cam kết từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Song song với việc tiếp tục hoàn thiện bộ máy và khung pháp lý, trung tâm đang chuẩn bị triển khai những sản phẩm tài chính đầu tiên nhằm từng bước hiện thực hóa các cam kết đầu tư.

Trong thời gian qua, trung tâm tập trung xây dựng nền tảng hoạt động với bốn trụ cột gồm tài chính hàng không, tài chính hàng hải, Fintech Hub và hệ thống liên ngân hàng quốc tế. Đến nay, nhiều cấu phần quan trọng đã được đưa vào vận hành như Trung tâm Tài chính Hàng không, Fintech Hub và hệ sinh thái tài chính hàng hải.

Cùng với đó, VIFC-HCMC cũng kiện toàn bộ máy thông qua việc thành lập Tổ Tư vấn nhằm hỗ trợ Hội đồng Điều hành trong hoạch định chiến lược phát triển, tư vấn phát triển các sản phẩm tài chính, xây dựng hệ sinh thái và tăng cường kết nối với các định chế tài chính, chuyên gia và thị trường quốc tế.

Song song với quá trình xây dựng nền tảng, Cơ quan điều hành VIFC-HCMC đã làm việc với nhiều định chế tài chính trong và ngoài nước để hình thành hệ sinh thái thành viên. Theo VIFC-HCMC, nhiều tổ chức tài chính đã bày tỏ sự sẵn sàng tham gia và có thể triển khai hoạt động ngay sau khi cơ chế vận hành chính thức được ban hành.

Tuy nhiên, quá trình làm việc với các nhà đầu tư quốc tế cũng cho thấy vẫn còn một số vướng mắc về cơ chế. Hiện Cơ quan Điều hành đang phối hợp với các Bộ, ngành để rà soát, kiến nghị sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm tạo môi trường đầu tư thông thoáng và hấp dẫn hơn. Ông Nguyễn Hữu Huân cho biết, hiện VIFC - HCM vẫn đang trong giai đoạn chờ đợi các quy chế chính thức được ban hành.