Năm 2026, tổng nguồn đã cấp phép còn lại, chuẩn bị cấp phép và đấu giá đạt khoảng 72 triệu m3 đá, 9 triệu m3 cát, 60 triệu m3 đất san lấp. Trong ảnh: Một mỏ khoáng sản trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

Nguồn vật liệu cơ bản đáp ứng nhu cầu

Theo Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi, quy hoạch tỉnh hiện có 750 mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường. Trong đó, có 176 mỏ đá, 227 mỏ cát, 327 mỏ đất đồi làm vật liệu san lấp, với tài nguyên dự báo khoảng 300 triệu m3 đá, 50 triệu m3 cát và 350 triệu m3 đất san lấp.

Hiện toàn tỉnh có 45 mỏ đá, 41 mỏ cát và 26 mỏ đất san lấp còn hiệu lực khai thác, với tổng trữ lượng đá còn lại khoảng 51,6 triệu m3, cát khoảng 3,8 triệu m3, đất san lấp 18,5 triệu m3.

Bên cạnh đó, còn 60 mỏ khoáng sản đã trúng đấu giá nhưng chưa được cấp phép khai thác. Trong đó, có 37 mỏ cát với tổng trữ lượng khoảng 3,5 triệu m3, 11 mỏ đá với tổng trữ lượng khoảng 7,2 triệu m3 và 12 mỏ đất với tổng trữ lượng khoảng 14,5 triệu m3. Tỉnh cũng đang triển khai đấu giá quyền khai thác đối với 58 khu vực khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường.

Ông Nguyễn Thanh Mân, Giám đốc Sở Công Thương, khẳng định nguồn vật liệu xây dựng cơ bản đáp ứng nhu cầu năm 2027 và những năm tiếp theo.

Theo tính toán, giai đoạn 2026-2030, các dự án trên địa bàn tỉnh cần khoảng 20,1 triệu m3 đá, 15,4 triệu m3 cát và 37,7 triệu m3 đất san lấp. Trong khi đó, tổng nguồn đã cấp phép còn lại, chuẩn bị cấp phép và đấu giá trong năm 2026 đạt khoảng 72 triệu m3 đá, 9 triệu m3 cát và 60 triệu m3 đất san lấp.

Tuy nhiên, thời gian qua, tại một số thời điểm, công tác bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng thông thường, đặc biệt là đất san lấp, còn gặp khó khăn, ảnh hưởng đến tiến độ thi công một số công trình, dự án.

Nguyên nhân chủ yếu là quá trình triển khai còn thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị, địa phương và chủ đầu tư trong thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn vật liệu xây dựng cho các công trình, dự án đầu tư công.

Cụ thể, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã đề nghị các chủ đầu tư chủ động rà soát nhu cầu, khối lượng, chủng loại và nguồn cung vật liệu của từng công trình, dự án; không bị động phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung từ các mỏ thương mại.

Trường hợp nguồn vật liệu từ các mỏ thương mại không bảo đảm nhu cầu, cự ly vận chuyển lớn, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả đầu tư, chủ đầu tư cần chủ động phối hợp với UBND cấp xã nơi có công trình và các địa phương lân cận rà soát, xác định các khu vực mỏ có điều kiện khai thác thuận lợi, cự ly vận chuyển hợp lý để phục vụ công trình, dự án.

Tuy nhiên, quá trình triển khai cho thấy một số chủ đầu tư chưa chủ động phối hợp thực hiện theo đề nghị của Sở Nông nghiệp và Môi trường.

Ưu tiên nguồn vật liệu cho công trình trọng điểm

Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền nhấn mạnh, nguồn khoáng sản làm vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh không thiếu. Vấn đề là phải chủ động tổ chức nguồn cung, nhất là phục vụ các công trình đầu tư công, công trình trọng điểm.

Các chủ đầu tư phải rà soát sát nhu cầu, chủ động lựa chọn nguồn cung phù hợp, bảo đảm vật liệu phục vụ thi công, góp phần thực hiện thành công Chiến dịch 100 ngày đêm đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi giao Sở Công Thương bảo đảm nguồn vật liệu khi các chủ đầu tư có nhu cầu; rà soát, làm việc cụ thể với từng chủ mỏ khi cần nâng công suất. Đối với các mỏ đang khai thác, phải ưu tiên cung ứng vật liệu cho các công trình trong tỉnh, nhất là các công trình trọng điểm. Phó chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Sở Công Thương phải quản lý hoạt động khoáng sản công khai, minh bạch, đồng thời có chế tài, xử lý nghiêm các chủ mỏ không chấp hành quy định hoặc gây cản trở việc cung ứng vật liệu cho các công trình.

Bên cạnh đó, Phó chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Công Thương xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý khoáng sản trong năm 2027; đồng thời chủ trì tham mưu quy định thống nhất, xác định rõ trách nhiệm của chủ mỏ, chủ đầu tư và địa phương.

Đồng thời, yêu cầu các địa phương chịu trách nhiệm quản lý hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn, tổ chức bảo vệ các khu vực khoáng sản chưa khai thác. Lực lượng Công an tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương quản lý, kiểm tra hoạt động khai thác khoáng sản.