Công tác cảnh báo sớm giúp hàng Việt "né" được các vụ khởi xướng điều tra tại thị trường nước ngoài.

Cục Phòng vệ thương mại có Công văn số 1081/PVTM-TT đề nghị Cục Hải quan phối hợp cung cấp thông tin liên quan đến doanh nghiệp xuất khẩu một số mặt hàng sang thị trường Mỹ, phục vụ công tác cảnh báo sớm và chủ động ứng phó với các nguy cơ phát sinh trong hoạt động thương mại quốc tế.

Theo Cơ quan này, hoạt động rà soát được thực hiện trong khuôn khổ triển khai Quyết định số 824/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và gian lận xuất xứ” và Nghị quyết số 119/NQ-CP của Chính phủ về tăng cường phòng, chống gian lận xuất xứ, chuyển tải hàng hóa bất hợp pháp.

Qua theo dõi, Cục Phòng vệ thương mại tiếp tục rà soát và nhận diện một số mặt hàng xuất khẩu sang Mỹ có tốc độ tăng trưởng kim ngạch rất cao trong thời gian gần đây.

Để đánh giá sâu hơn rủi ro đối với từng doanh nghiệp, cơ quan này đề nghị cơ quan Hải quan cung cấp các trường thông tin gồm tên doanh nghiệp xuất khẩu, mã đơn vị, địa chỉ cùng kim ngạch xuất khẩu của các năm 2023, 2024, 2025 và 6 tháng đầu năm 2026.

Đáng chú ý, phạm vi hàng hóa được đưa vào diện theo dõi gồm 67 nhóm mặt hàng. Danh sách không chỉ tập trung vào những ngành thường xuyên đối mặt với các vụ việc phòng vệ thương mại như thép, gỗ hay sản phẩm nhựa mà còn mở rộng sang thực phẩm, hàng gia dụng, máy móc, thiết bị điện, phương tiện và sản phẩm tiêu dùng.

Mục tiêu của việc thu thập thông tin là đánh giá cụ thể hơn rủi ro đối với từng doanh nghiệp để từ đó đề xuất giải pháp chủ động phòng ngừa và ứng phó trước nguy cơ bị điều tra.

Việc mở rộng theo dõi tới 67 mặt hàng cho thấy công tác cảnh báo sớm đang đi sâu hơn từ cấp độ ngành hàng xuống từng doanh nghiệp và diễn biến kim ngạch theo từng giai đoạn.

Tính đến hết 8/2026, xuất khẩu hàng hóa của nước ta đạt gần 375 tỷ USD, tăng 22,4% so với cùng kỳ năm trước, vượt xuất khẩu của cả năm 2022 (372 tỷ USD) và tương đương gần 80% kim ngạch xuất khẩu của cả năm 2025 (475 tỷ USD).

Quy mô xuất khẩu của nền kinh tế không ngừng tăng, điều đó cũng kéo theo số vụ việc hàng hóa xuất khẩu Việt Nam bị khởi xướng phòng vệ thương mại ngày càng nhiều hơn. Đây là một hệ quả tất yếu khi tăng cường tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu trong bối cảnh tình hình thế giới đang có nhiều biến động.

Tính đến hết tháng 5/2026, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đã đối mặt với 321 vụ việc điều tra phòng vệ thương mại, trong đó chống bán phá giá và tự vệ là hai hình thức điều tra chiếm tỷ lệ cao nhất. Mỹ là thị trường khởi xướng nhiều vụ việc điều tra nhất đối với hàng hóa Việt Nam.

Việc Mỹ liên tục khởi xướng các vụ điều tra đối với hàng hóa Việt Nam không quá bất ngờ, khi đây là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ đạt hơn 153,1 tỷ USD, tăng 28,1% so với năm trước. Đà tăng tiếp tục được duy trì trong 8 tháng năm 2026, với kim ngạch đạt 122 tỷ USD, tăng 23,2%.

Cục Phòng vệ thương mại nhấn mạnh, việc nâng cao năng lực quản trị rủi ro, chủ động theo dõi các tín hiệu cảnh báo và chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực để ứng phó hiệu quả với các vụ việc điều tra giúp bảo vệ hoạt động sản xuất, xuất khẩu và duy trì khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.