Phó chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh điều hành phiên thảo luận.

Sáng 19/3, tiếp tục phiên họp thứ 55, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự thảo Nghị quyết về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết, Nghị quyết này quy định về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù, bảo đảm nguồn lực cho phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, tổ chức và hoạt động của Trung tâm phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Dự thảo Nghị quyết quy định theo hướng mở rộng đối tượng áp dụng đối với cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân liên quan đến việc phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, không chỉ giới hạn ở các Bộ, ngành thuộc Chính phủ như quy định tại Quyết định số 14/2020/QĐ-TTg ngày 08/4/2020 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế phối hợp giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Về cơ chế, chính sách đặc thù chưa được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh nêu quy định cơ chế và chính sách đặc thù cho hoạt động của Trung tâm phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Theo đó, Trung tâm được ngân sách nhà nước đảm bảo chi thường xuyên, được thu từ việc cung cấp dịch vụ tư vấn, hỗ trợ pháp lý cho tổ chức, doanh nghiệp trong phòng ngừa, giải quyết tranh chấp quốc tế. Trung tâm được nhận các nguồn viện trợ, tài trợ theo quy định của pháp luật.

Trung tâm được áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt theo quy định về khoán chi, bảo đảm và nâng cao chất lượng nhân lực, thuê chuyên gia, tư vấn, hoạt động ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số theo Nghị quyết số 197/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Trung tâm được ký hợp đồng lao động theo quy định pháp luật với mức lương theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp tương xứng với nhiệm vụ được giao và phù hợp với mặt bằng tiền lương trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế trên thị trường lao động, nhưng không quá 100 lần mức lương cơ sở.

Về chính sách đãi ngộ, Dự thảo quy định viên chức của Trung tâm có vị trí việc làm phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, công chức được điều động đến làm việc tại Trung tâm được hưởng phụ cấp tăng thêm hằng tháng bằng 100% mức lương hiện hưởng của ngạch công chức, chức danh nghề nghiệp viên chức. Trong thời gian trực tiếp tham gia giải quyết vụ việc tranh chấp đầu tư quốc tế theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp, được hưởng phụ cấp tăng thêm hàng tháng không quá 300% mức lương hiện hưởng của ngạch công chức, chức danh nghề nghiệp viên chức.

Với địa phương, Chính phủ đề xuất người có vị trí việc làm về phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế tại các bộ, ngành, địa phương được hưởng phụ cấp tăng thêm hằng tháng bằng 100% mức lương hiện hưởng của ngạch công chức.

Thẩm tra sơ bộ, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu rõ, về chính sách đặc thù đối với nhân sự làm công tác phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, hiện dự thảo Nghị quyết đang thiết kế cơ chế tài chính, nhân sự ở mức đặc thù cao, trong khi chức năng của Trung tâm chủ yếu là nghiên cứu, tư vấn, đào tạo, hỗ trợ chuyên môn và xây dựng cơ sở dữ liệu; đồng thời trách nhiệm chủ trì xử lý tranh chấp chủ yếu thuộc các bộ, ngành, địa phương, nhưng nhân sự tại Trung tâm lại được hưởng mức phụ cấp cao hơn (có thể tới 300% lương).

Do đó, ông Mãi đề nghị rà soát để bảo đảm tương xứng giữa chức năng, nhiệm vụ với cơ chế đặc thù, bảo đảm hợp lý trong phân bổ chính sách đãi ngộ giữa các chủ thể tham gia; tránh phát sinh bất hợp lý trong khu vực công.

Đối với mức lương chuyên gia, ông Mãi phản ánh nhiều ý kiến đề nghị trường hợp cần thiết chỉ quy định nguyên tắc, không ấn định mức cụ thể (100 lần) trong Nghị quyết của Quốc hội do là nội dung thuộc thẩm quyền quản lý, điều hành của Chính phủ.

Sau khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh kết luận, Ủy ban cơ bản tán thành với nội dung Chính phủ trình. Sau khi tiếp thu ý kiến thẩm tra sơ bộ và ý kiến tại Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo nghị quyết đủ điều kiện trình Quốc hội Khóa XVI tại Kỳ họp thứ nhất.

Ông Thanh đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát bổ sung hồ sơ để làm rõ cơ sở chính trị, thực tiễn, pháp lý, tăng cường nội dung phòng ngừa để có cơ chế đủ mạnh nâng cao hiệu quả phòng ngừa. Cùng với đó cần làm rõ mô hình tổ chức của cơ quan phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, rà soát chính sách đặc thù để thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao vào cơ quan này.

Mức ưu đãi sẽ không quy định cứng vào nghị quyết mà nên giao Chính phủ quy định, ông Thanh lưu ý.