Kinh doanh than không có lãi

Báo cáo tài chính doanh nghiệp này cho thấy, mảng kinh doanh than đang là hoạt động mang về doanh thu lớn nhất, nhưng trên thực tế lại không hề có lãi. 

Doanh thu thuần quý IV/2024 của SHN đạt 1.256 tỷ đồng, giảm nhẹ 6% so với cùng kỳ năm trước. Thuyết minh chi tiết của SHN cho thấy, trong số này, 1.215 tỷ đồng là doanh thu thuần từ mảng kinh doanh than, tương đương đóng góp 96,7% tổng doanh thu thuần.

Tuy nhiên, mảng hoạt động này không hề mang về một đồng lợi nhuận nào trong quý IV khi giá vốn hàng bán cao bằng đúng doanh thu. 

Trong khi đó, mảng cung cấp dịch vụ chỉ mang về 28,5 tỷ đồng doanh thu thuần nhưng lợi nhuận gộp lại đạt 18,9 tỷ đồng, tương đương biên lợi nhuận gộp 66% và gánh gồng chính cho doanh thu của SHN. Các hoạt động khác cũng lỗ gộp hơn 1,6 tỷ đồng. Do đó, lợi nhuận gộp quý IV/2024 của SHN chỉ đạt 17,2 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, SHN dù đạt được 48,5 tỷ đồng doanh thu hoạt động tài chính nhưng cũng phải ch đén 55,8 tỷ đồng chi phí tài chính. Cùng với các chi phí khác, SHN ghi lỗ sau thuế hơn 254 triệu đồng trong quý IV/2024. 

Dù vậy, khoản lỗ này đã giảm đáng kể so với cùng kỳ năm trước (-2,1 tỷ đồng). Đồng thời, năm 2023 ghi nhận 2 quý lỗ nặng hơn, nhờ đó năm 2024, lợi nhuận của SHN có sự tăng trưởng. 

Cả năm 2024, SHN đạt 3.821 tỷ đồng doanh thu thuần, giảm 33% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 8,8 tỷ đồng, tăng 151%. 

Cho vay cá nhân giá trị lớn, nhiều khoản đầu tư khó thu hồi

SHN còn khá nặng nợ tài chính. Nợ phải trả tính đến cuối 2024 là 4.006 tỷ đồng và tất cả là nợ ngắn hạn, gấp 2,5 lần vốn chủ sở hữu và thấp hơn tài sản ngắn hạn (4.031 tỷ đồng). Trong đó, 3.395 tỷ đồng là vay nợ thuê tài chính ngắn hạn, tăng 24% so với đầu năm 2024. 

Nợ vay tài chính của SHN chủ yếu là vay ngắn hạn ngân hàng (3.042 tỷ đồng), chủ nợ lớn nhất là ABBank khi cho SHN vay 2.049 tỷ đồng. Ở nhóm vay ngắn hạn các tổ chức và cá nhân khác, trong năm 2024, SHN đã trả hết 462 tỷ đồng nợ CTCP Khoáng sản Kim Bôi - CN Hải Dương, nhưng cũng phát sinh thêm 50 tỷ đồng từ Geleximco và 300 tỷ đồng từ CTCP Dịch vụ và Thương mại Thế hệ mới. 

Đáng chú ý trong bức tranh tài chính của doanh nghiệp này là nhiều khoản phải thu và những khoản đầu tư khó thu hồi. 

Hiện SHN đang đầu tư vào 3 công ty liên doanh, liên kết trong ngành bất động sản thì có đến 2 công ty thua lỗ, gồm CTCP Mai Trang Linh và CTCP Daso với phần chia lỗ lũy kế lần lượt là 697 triệu đồng và 2,89 tỷ đồng. 

SHN cũng chi hơn 93,4 tỷ đồng đầu tư vào đơn vị khác nhưng tính đến cuối năm 2024, giá trị hợp lý chỉ là 80 tỷ đồng, tương đương dự lỗ hơn 13,3 tỷ đồng. Trong đó dự phòng toàn bộ 2,1 tỷ đồng đầu tư vào CTCP Chứng khoán Hà Nội và dự phòng toàn bộ 11 tỷ đồng đầu tư vào CTCP Phát triển Hạ tầng Kim Giang. 

Ở khoản mục phải thu về cho vay ngắn hạn, SHN ghi nhận dự phòng toàn bộ 235,7 tỷ đồng phải thu từ cá nhân Nguyễn Anh Quân. Đây chính là khoản vay mà SHN cho CTCP Beta BQP vay với nội dung hợp tác đầu tư xây dựng và khai thác kinh doanh dự án thứ phát tại Khu đô thị mới Thanh Hà A - Cienco5, nợ gốc và lãi khoản vay được chuyển sang cá nhân ông Nguyễn Anh Quân - Tổng giám đốc Beta BQP.

Beta BQP từng gây xôn xao khi mạo danh Bộ Quốc phòng để lừa đảo. Ông Nguyễn Anh Quân đã bỏ trốn và có lệnh truy nã vào ngày 24/12/2011. Khoản phải thu đối với đối tượng này đã được SHN dự phòng toàn bộ giá trị trong nhiều năm qua. 

Đáng chú ý, năm 2024, SHN phát sinh một khoản phải thu 541,8 tỷ đồng vơi ông Đào Xuân Long và không kèm theo thuyết minh nào. Nghị quyết HĐQT SHN cuối năm 2024 đã thông qua nội dung cho vay này nhằm phục vụ nhu cầu hoạt động kinh doanh. Thời hạn trả nợ là trong vòng 6 tháng kể từ ngày vay, lãi suất tối đa 8%/năm, lãi suất quá hạn 150% theo hợp đồng vay. Khoản cho vay với cá nhân này tương đương với gần 10% tổng tài sản của cả doanh nghiệp. 

Ở các khoản phải thu ngắn hạn, SHN cũng dự phòng hơn 37 tỷ đồng phải thu khác bên thứ ba. Cụ thể, SHN dự phòng toàn bộ 12,8 tỷ đồng khoản phải thu với ông Nguyễn Trung Kiên, toàn bộ khoản phải thu 13,9 tỷ đồng với ông Lê Song Hào, hơn 6,2 tỷ đồng với CTCP An Sinh. 

Ở các khoản phải thu dài hạn, SHN còn phải dự phòng toàn bộ 6,5 tỷ đồng phải thu với CTCP Đầu tư Phát triển Hạ tầng Kim Giang. Đây là khoản tiền mà SHN chuyển cho công ty này liên quan đến việc thực hiện Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng cụm khu công nghiệp Điềm Thụy.