Mới đây, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã có đánh giá chi tiết về thị trường lao động việc làm 9 tháng năm 2023. Theo đó, thị trường lao động vẫn đang trên đà phục hồi, lao động có việc làm tăng. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những vấn đề bất cập và hạn chế, khi lao động làm việc phi chính thức còn lớn.

Số hồ sơ xin nhận bảo hiểm thất nghiệp tiếp tục tăng cao.

Có thể thấy, nguyên nhân đến từ sự khó khăn trong các thị trường xuất khẩu chính, doanh nghiệp thiếu vốn, bị cắt giảm đơn hàng… khiến tăng số lao động bị mất việc làm, giảm giờ làm, quý sau cao hơn quý trước.

Cụ thể, trong quý I/2023, cả nước có hơn 443.000 lao động bị mất việc làm và giảm việc, trong đó có 149.000 người mất việc; quý II/2023 có hơn 459.000 lao động mất việc và giảm giờ làm, trong đó có hơn 217.000 người mất việc (số mất việc tăng hơn 68.000 người so với quý trước đó).

Hầu hết người lao động bị cắt, giảm việc làm đều đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm xã hội. Do đó, khi mất việc làm vẫn được hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Đáng báo động, số người lao động bị mất việc làm tính tới cuối tháng 9 năm 2023 không những không giảm mà còn tăng gần 11% so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, cả nước có hơn 812.000 lao động nộp hồ sơ đề nghị hưởng bảo hiểm thất nghiệp, trong đó, có tới gần 52% là lao động trẻ dưới 35 tuổi.

Tại thời điểm đó, Trung tâm Dịch vụ việc làm các địa phương đã giải quyết trợ cấp thất nghiệp cho hơn 773.000 người, tăng 7,3% so với cùng kỳ năm trước.

Cũng với tỷ lệ hưởng bảo hiểm thất nghiệp tăng, việc lao động mất việc, giảm giờ làm cũng làm gia tăng tỷ lệ người nhận bảo hiểm xã hội một lần. Điển hình, 6 tháng đầu năm cả nước có hơn 665.000 người nhận bảo hiểm xã hội một lần, trong đó quý II tăng gấp 1,5 lần quý I.

Trước tình thế này, các Trung tâm Dịch vụ việc làm trong cả nước cần nỗ lực, tổ chức nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ lao động và doanh nghiệp kết nối cung - cầu. 

Về lâu dài, Giám đốc Trung tâm dịch vụ quốc gia về việc làm cũng đề xuất cần có những giải pháp, chính sách "nóng" để thị trường lao động ổn định, tránh tình trạng sa thải, thiếu việc làm lan rộng.

Song song với đó, các doanh nghiệp cũng cần chủ động trong việc chuyển hướng hoạt động, sản xuất nhằm thích ứng với tình hình mới, biến động mới. Có như vậy thì thị trường lao động mới có thể khởi sắc.