Đại biểu Tạ Văn Hạ (Đà Nẵng) phát biểu tại hội trường.

Tiếp tục Kỳ họp thứ nhất, sáng 12/4 Quốc hội thảo luận tại hội trường về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Theo đại biểu Tạ Văn Hạ (Đà Nẵng) thì lần này sửa đổi Luật Thủ đô là Quốc hội trao chiếc chìa khóa vàng thể chế để Hà Nội hiện thực hóa khát vọng phát triển, vươn mình trong kỷ nguyên mới.

Ông Hạ cũng bày tỏ ủng hộ các nhóm chính sách trong dự thảo Luật, đặc biệt là các quy định về phân quyền, phân cấp mạnh mẽ cho chính quyền thành phố Hà Nội. Trong đó có nhiều thẩm quyền mới, kể cả thẩm quyền xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật và thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù.

Theo thống kê, dự thảo đã giao tới 192 thẩm quyền cho Hà Nội (50 thẩm quyền kế thừa từ Luật Thủ đô 39/2024/QH15 và nghị quyết 258/2025/QH15; 57 thẩm quyền khác quy định của cơ quan nhà nước cấp trên; 85 thẩm quyền mới chưa có quy định của pháp luật hiện hành), ông Hạ nhấn mạnh.

Tuy nhiên, vị đại biểu Đà Nẵng cho rằng đi đôi với phân quyền mạnh thì phải kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Vì vậy Hà Nội cần đánh giá đầy đủ năng lực thực thi của bộ máy, nhất là đội ngũ cán bộ tham mưu xây dựng chính sách, pháp luật (đòi hỏi đội ngũ này phải có trình độ, kinh nghiệm và tư duy đổi mới tương xứng), do đó cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Hà Nội cũng cần thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát hiệu quả, bảo đảm công khai, minh bạch và gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, ngay cả ở cấp Trung ương, với quy trình xây dựng chính sách tương đối chặt chẽ, đội ngũ chuyên môn cao, vẫn có những văn bản vừa ban hành đã phải sửa đổi hoặc khó triển khai do chưa sát thực tiễn. Vì vậy, nếu không kiểm soát tốt, rủi ro trong quá trình thực hiện phân quyền là hiện hữu, đại biểu Hạ nhấn mạnh.

Vẫn theo đại biểu Hạ thì cần làm rõ cơ chế đánh giá, tổng kết thí điểm, bảo đảm các chính sách mới được triển khai có kiểm soát, có sơ kết, tổng kết kịp thời để hoàn thiện và nhân rộng khi phù hợp.

Về đảm bảo trật tự an toàn Thủ đô, dự thảo luật quy định Hội đồng nhân dân Thành phố quy định về việc ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh để bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn Thành phố trong trường hợp cần thiết đối với một số trường hợp cụ thể được nêu trong dự thảo.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) nêu rõ, trước đây Hà Nội cũng đề xuất về nội dung này, tuy nhiên Quốc hội không đồng ý.

Băn khoăn của đại biểu Hòa là từ trước đến nay trong quá trình tổ chức thực hiện vấn đề không cắt điện, nước đối với những công trình xây dựng sai phép hoặc những công trình khác có gì bất cập hay không?. Vì thế, ông Hòa đề nghị Hà Nội cũng như cơ quan chủ trì soạn thảo giải trình cụ thể để Quốc hội quyết.

“Trước đây Quốc hội đã không cho rồi, mới đây thôi, sửa đổi bổ sung Luật Thủ đô đã không đồng ý, bây giờ vì sao lại tiếp tục lại đề nghị tiếp?”, ông Hòa nói.

Vị đại biểu Đồng Tháp cho rằng hiện đã có công cụ rất sắc bén để thực hiện các biện pháp chế tài những đối tượng không chấp hành theo quy định của pháp luật, nên không nhất thiết phải cắt điện, nước.

Bời vì, cắt điện, nước ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, đời sống của người dân trong khu vực có doanh nghiệp vi phạm, ông Hòa nhấn mạnh.

Vấn đề tiếp theo đại biểu Hòa cho rằng cần quan tâm là môi trường của Thủ đô Hà Nội, khi mà không phải thời gian gần đây mà nhiều năm nay, chất lượng không khí ở Thủ đô rất thấp.

Theo đại biểu Hòa, ô nhiễm không khí, ô nhiễm môi trường của Hà Nội, ngoài nguyên nhân khách quan là do biến đổi khí hậu thì về chủ quan chính là do con người gây ra.

Nhấn mạnh Thủ đô Hà Nội quá đông dân cư, nhiều nhà cao tầng, xí nghiệp, bệnh viện, trường học, cơ quan Trung ương, ông Hòa cho rằng để giải quyết căn cơ về chất lượng không khí và ô nhiễm môi trường thì trước tiên phải giãn dân và di dân khu vực nội đô.

“Đối với nhà cao tầng, các chung cư hiện nay xuống cấp không nên sửa chữa lại mà phải di dời. Mà muốn giải quyết được bài toán này thì phải làm sao có nhà ở xã hội cho người dân”, ông Hòa đề nghị và nêu thực tế ở Hà Nội còn rất nhiều người dân ở trong hẻm, có những ngõ ngách chỉ 1m2, như thế là chưa thể hiện sự văn minh ở thủ đô, trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước giao lưu với quốc tế.

Theo nghị trình, sau khi tiếp tục hoàn thiện, Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ được Quốc hội thông qua tại đợt 2 Kỳ họp thứ nhất.