Toàn cảnh Hội nghị Hội đồng Nhân dân toàn quốc. Ảnh: Q.V

Không “né” những lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm

Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rất quan tâm, đã chỉ đạo thường xuyên và thành lập các đoàn kiểm tra ở 34 tỉnh, thành phố nhằm bảo đảm từ nay đến cuối năm và cả nhiệm kỳ phải đạt tăng trưởng 2 con số, hướng đến thực hiện hai mục tiêu 100 năm (thành lập Đảng, thành lập nước). “Đây là mục tiêu mà chúng ta phải quyết tâm, quyết liệt, quyết làm thành công trong thời gian tới”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đặc biệt nhấn mạnh trong phát biểu tại Hội nghị HĐND toàn quốc mới đây.

Tăng trưởng 2 con số cũng là cụm từ được nhấn mạnh nhiều lần, từ các vị chủ tọa Hội nghị, trong phát biểu của lãnh đạo Chính phủ, cũng như các tham luận của HĐND tỉnh, thành phố. Được quan tâm như vậy, bởi 2026 là năm đầu tiên, cùng với việc thực hiện Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, các chỉ tiêu tăng trưởng GRDP cũng được giao cho các địa phương cả giai đoạn 5 năm tới.

Theo Phụ lục kèm theo Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội 2026-2030, thì có tới 28/34 tỉnh, thành phố đặt mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 10% trở lên. Muốn vậy, rất cần nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp, đổi mới một cách thực chất hơn hoạt động của HĐND.

Hà Tĩnh là một trong 4 địa phương tăng trưởng 2 con số trong quý I/2026. Tham luận của Thường trực HĐND tỉnh này cho biết, riêng năm 2025, cơ quan này đã tổ chức 11 kỳ họp để kịp thời xem xét, quyết định nhiều vấn đề quan trọng, cấp bách phát sinh từ thực tiễn.

Phó chủ tịch HĐND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Việt Hà nêu rõ, công tác xây dựng và ban hành nghị quyết tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ theo hướng thực chất, sát thực tiễn và nâng cao tính khả thi. Trong tổng số 420 nghị quyết được thông qua toàn nhiệm kỳ, có 130 nghị quyết chứa quy phạm pháp luật với 42 chính sách, tập trung giải quyết nhiều vấn đề trọng tâm, cấp thiết, tạo hành lang pháp lý quan trọng và khơi thông nguồn lực cho phát triển.

Các cơ chế, chính sách được ban hành đã góp phần tháo gỡ nhiều “điểm nghẽn” trong thực tiễn, như chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp; hỗ trợ phát triển dịch vụ logistics và xuất khẩu, qua đó tạo nguồn lực để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của Khu kinh tế Vũng Áng, hình thành động lực mới thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và sức hấp dẫn trong thu hút đầu tư.

Trên địa bàn Hà Tĩnh hiện có hơn 11.000 doanh nghiệp hoạt động, hơn 1.560 dự án với tổng vốn gần  600.000 tỷ đồng, trong đó có 71 dự án nước ngoài với tổng mức đầu tư gần 16,5 tỷ USD, tỷ trọng công nghiệp chiếm trên 30% so với tổng sản phẩm trên địa bàn.

“Đáng chú ý là, hoạt động giám sát của HĐND tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ. Với 15 cuộc giám sát chuyên đề quy mô lớn, tập trung vào những lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm và những vấn đề cử tri đặc biệt quan tâm, hoạt động giám sát đã đi thẳng vào những “điểm nghẽn”, “nút thắt” trong quản lý, điều hành; không né tránh hạn chế, không dừng ở việc chỉ ra tồn tại, mà tập trung kiến nghị giải pháp căn cơ nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu lực quản trị nhà nước”, bà Hà nhấn mạnh.

Kết quả, nhiều kiến nghị sau giám sát đã được tiếp thu, tạo chuyển biến rõ nét trong chỉ đạo, điều hành của UBND các cấp, các ngành, như qua giám sát công tác cải cách hành chính, Hà Tĩnh đã tập trung vào việc xây dựng nền hành chính hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Năm 2025, tỉnh xếp thứ 2 khu vực Bắc Trung bộ về Chỉ số Cải cách hành chính.

Đồng hành thực chất để khơi thông nguồn lực

Vai trò của HĐND Thành phố trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đạt mức tăng trưởng 2 con số cũng là nội dung được bà Đặng Minh Nguyệt, Phó chủ tịch Thường trực HĐND TP. Đồng Nai đề cập.

Theo bà Nguyệt, mục tiêu tăng trưởng 2 con số không chỉ là chỉ tiêu kinh tế, mà còn là thước đo năng lực quản trị, chất lượng thể chế và hiệu quả phối hợp của cả hệ thống chính trị. Yêu cầu này đòi hỏi HĐND phải chuyển mạnh từ vai trò quyết nghị - giám sát truyền thống sang kiến tạo thể chế phát triển, đồng hành thực chất cùng chính quyền tháo gỡ điểm nghẽn và khơi thông nguồn lực.

Chia sẻ kinh nghiệm về vai trò của HĐND trong kiến tạo phát triển, bà Nguyệt nói, HĐND TP. Đồng Nai đã đổi mới tư duy ban hành nghị quyết, chuyển từ “phê duyệt” sang “kiến tạo”. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, HĐND đã tổ chức 14 kỳ họp (2 thường lệ, 12 chuyên đề), thông qua 172 nghị quyết quan trọng.

Trong đó, nhiều nghị quyết mang tính đột phá hạ tầng đã được ban hành kịp thời, như đường Hương lộ 2 theo phương thức PPP; tuyến kết nối cầu Mã Đà - Vành đai 4 TP.HCM; đường trên cao dọc Quốc lộ 51; kéo dài metro Bến Thành - Suối Tiên đến Cảng hàng không quốc tế Long Thành; Khu đô thị thông minh ven sông Đại Phước - với tổng vốn khoảng 463.000 tỷ đồng.

Những quyết sách trên không chỉ mở rộng dư địa tăng trưởng, mà còn trực tiếp hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và nâng cao năng lực cạnh tranh địa phương, theo Phó chủ tịch Thường trực HĐND TP. Đồng Nai.

“Bước vào nhiệm kỳ 2026 - 2031, mục tiêu tăng trưởng 2 con số, yêu cầu thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và xây dựng nền quản trị quốc gia, quản trị địa phương hiện đại, hiệu quả đang đặt ra yêu cầu rất lớn đối với Chính phủ, chính quyền địa phương và HĐND các cấp”, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ.

Phó thủ tướng cũng nhấn mạnh, trong mối quan hệ đó, Chính phủ xác định rất rõ, nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND cũng chính là nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, quản trị địa phương, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách và hiệu lực điều hành của bộ máy hành chính nhà nước từ Trung ương cho đến địa phương, thiết thực góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu các nghị quyết của Đảng.

Theo lãnh đạo Chính phủ, điểm cốt lõi của quản trị địa phương hiệu quả là tạo được môi trường phát triển tốt hơn, huy động được cộng đồng, doanh nghiệp, các tầng lớp nhân dân và phát huy cao độ dân chủ ở cơ sở để mọi người dân được tham gia vào từng mục tiêu, nhiệm vụ, chính sách phát triển đất nước cũng như địa phương.

Phó thủ tướng khẳng định, Chính phủ sẽ tiếp tục đề xuất Quốc hội và theo thẩm quyền, hoàn thiện thể chế chính sách, phân định rõ hơn thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương, tăng tính chủ động, tự chịu trách nhiệm và khả năng phản ứng chính sách của địa phương. Để HĐND thực sự trở thành chủ thể kiến tạo phát triển tại địa phương, tập trung ban hành cơ chế chính sách, tiếp tục đẩy mạnh việc tháo gỡ điểm nghẽn cho phát triển theo thẩm quyền, mở ra dư địa phát triển mới cho từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa bàn.