Quý III khởi sắc, quý IV khó lường

Thị trường M&A toàn cầu từ nay đến cuối năm dự báo nhiều khả năng sẽ trầm lắng, bởi các thành viên thị trường có thể tiếp tục quan sát, trì hoãn đưa ra quyết định lớn trong khi chờ vị Tổng thống Mỹ thứ 47 nhậm chức.

Theo số liệu của Dealogic, các thương vụ M&A được công bố trên toàn cầu tính tới ngày 25/9/2024 đạt 846,8 tỷ USD, tăng 14% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, giá trị thương vụ M&A tại Mỹ giảm 8%, đạt 338 tỷ USD, nguyên nhân xuất phát từ việc các quy định thắt chặt hơn và động thái nâng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tác động tới tâm lý thị trường.

Trong khi đó, các thị trường bên ngoài nước Mỹ vẫn giữ tâm thế tích cực, giá trị thương vụ M&A tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương tăng 54% so với cùng kỳ năm trước, đạt 273 tỷ USD nhờ một số thương vụ giá trị lớn. Khu vực châu Âu cũng chứng kiến giá trị thương vụ tăng trưởng 5%, đạt 160 tỷ USD.

Theo các chuyên gia, luật sư tư vấn, nhiều doanh nghiệp bắt đầu tạm dừng việc theo đuổi các thương vụ cho tới khi vị trí Tổng thống mới của nước Mỹ được xác định và giai đoạn nhậm chức bắt đầu. Nguyên nhân là các thành viên thị trường mong muốn có được cái nhìn rõ ràng hơn và nhiều thông tin cụ thể hơn dưới thời Tổng thống mới.

“Đây không phải là thời kỳ sôi động bậc nhất. Thị trường tương tự như chiếc cốc đang đầy một nửa, một số nhìn vào phần nước đầy, một số chú ý tới nửa còn vơi”, Adam Emmerich, đồng Chủ tịch hãng luật Wachtell, Lipton, Rosen & Katz.

Giá trị các thương vụ M&A toàn cầu khởi sắc kể từ đầu năm tới nay so với mức thấp nhất thập kỷ vào năm 2023.

Xét theo giá trị thương vụ, việc gia tăng các quy định, nhất là các quy định liên quan tới chống độc quyền trên thị trường toàn cầu khiến số lượng các thương vụ giá trị lớn (megadeals - thương vụ trên 25 tỷ USD) suy giảm. Đáng chú ý, kể từ đầu năm tới nay, chưa có thương vụ nào có giá trị khoảng 50 tỷ USD được ghi nhận.

Tom Miles, người đứng đầu bộ phận M&A toàn cầu tại Morgan Stanley cho biết, các thương vụ lớn như vậy thường là động lực cho số lượng thương vụ nói chung trên thị trường và rõ ràng việc thiếu các thương vụ lớn là kết quả trực tiếp từ áp lực của nhà quản lý.

Tuy nhiên, các giao dịch có giá trị trong khoảng 1 - 10 tỷ USD tăng 27% kể từ đầu năm tới nay, theo số liệu của Dealogic. Trong quý III/2024, các thương vụ giá trị 5-10 tỷ USD đạt 12 thương vụ, so với 10 thương vụ cùng kỳ năm trước.

Một số hoạt động M&A nổi bật cho tới hiện tại bao gồm nhà sản xuất kẹo Mars chi 36 tỷ USD để thâu tóm hãng Kellanova. Việc mua lại Kellanova giúp Mars mở rộng sang danh mục đồ ăn nhẹ, bổ sung thêm 2 thương hiệu tỷ USD mới là Pringles và Cheez-It vào danh mục kinh doanh hiện đã có 15 thương hiệu tỷ USD của mình, bao gồm những cái tên nổi tiếng như Snickers, M&M's và Whiskas.

Blackstone chi 16 tỷ USD mua lại đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu AirTrunl tại Australia; Verizon thâu tóm Frontier Communications với giá 9,6 tỷ USD. Hay tại thị trường Canada, Alimentation Couche-Tard, công ty sở hữu chuỗi cửa hàng tiện lợi đang cố thâu tóm Seven & i của Nhật Bản với giá 38 tỷ USD.

Kỳ vọng nhu cầu tăng trưởng

Không ít chuyên gia kỳ vọng, thị trường M&A chậm lại trong quý IV chỉ là tạm thời và sẽ có cú bật trong năm tới sau khi chính trường nước Mỹ ổn định hơn, đồng thời Fed tiếp tục hạn lãi suất hỗ trợ nền kinh tế hạ cánh mềm.

Frank Aquila, đối tác M&A tại Sullivan & Cromwell cho rằng, các thương vụ xuyên biên giới nhiều khả năng sẽ hồi phục khi doanh nghiệp Mỹ chứng kiến lợi nhuận tăng trưởng mạnh mẽ hơn so với doanh nghiệp khu vực châu Âu, khiến doanh nghiệp tại đây trở thành đối tượng của các thương vụ mua bán và sáp nhập.

Trong khi đó, Eric Tokat, đồng chủ tịch ngân hàng đầu tư Centerview Partners chia sẻ: “Tôi kỳ vọng 2025 sẽ chứng kiến sự trở lại đầy hưng phấn của thị trường M&A. Hiện tại, các hoạt động M&A đang trở nên sôi động hơn đối với lãnh đạo nhiều doanh nghiệp, nhưng câu hỏi đặt ra là khi nào các thương vụ đi đến chặng cuối”.

Đáng chú ý, môi trường lãi suất thấp hơn đã kích thích các quỹ đầu tư tư nhân (PE) quay trở lại thị trường M&A. Các quỹ PE lớn nhất thế giới đang sở hữu lượng tiền mặt lớn và chịu áp lực giải ngân, mang lại hiệu suất đầu tư tích cực hơn.

“Chúng tôi đang chứng kiến các quỹ PE quay lại thị trường tìm tới các doanh nghiệp. Hiện tại, họ tập trung vào một số công ty quy mô nhỏ và vừa”, Dietrich Becker, Chủ tịch và người đứng đầu thị trường châu Âu tại Perella Weinberg Partners cho biết.

Trong quý III/2024, các quỹ PE toàn cầu đã chi 166,2 tỷ USD cho các hoạt động M&A, tăng 42% so với cùng kỳ năm trước.