Những diễn đàn kết nối vùng đang trở thành cầu nối để doanh nghiệp nắm bắt cơ hội đầu tư, kinh doanh từ các động lực tăng trưởng mới

Sức hút của dòng tiền

Không chỉ các địa phương có tốc độ tăng trưởng GRDP trên 2 con số mà những địa phương ở phía cuối danh sách cũng đang thu hút mối quan tâm lớn của các doanh nghiệp.

“Một tư duy rất đơn giản là, doanh nghiệp thì phải đi theo dòng tiền”, ông Nguyễn Tuấn Hải, Chủ tịch Tập đoàn Alphanam hào hứng chia sẻ tại Diễn đàn khu vực miền Bắc của Diễn đàn Kinh tế tư nhân (VPSF) 2026 diễn ra cuối tuần trước tại Hà Nội.

Tập đoàn Alphanam có nhiều doanh nghiệp, đang hoạt động ở nhiều lĩnh vực, nhiều địa phương, nên ông Hải nói thấy rất rõ tác động từ sự dịch chuyển lớn của đất nước tới hoạt động của doanh nghiệp. Ông kể, mỗi địa phương, tùy theo lợi thế, chiến lược phát triển, sẽ có những ưu tiên khác nhau để hoàn thành kế hoạch được phân giao. Khác với mọi năm, chỉ tiêu tăng trưởng rất cao buộc từng địa phương điều hành với sự linh hoạt rất lớn. Bởi vậy, doanh nghiệp cũng phải rất linh hoạt, chấp nhận điều chỉnh kế hoạch, thậm chí chiến lược để phù hợp với định hướng, quy hoạch, yêu cầu phát triển của từng địa phương.

Cách làm này, một mặt, tận dụng cơ hội từ các dự án trọng điểm quốc gia, trọng điểm của địa phương, nhất là các dự án đầu tư công đang được các địa phương tập trung giải ngân; cơ hội từ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đang đổ vào Việt Nam, cũng như tốc độ tăng tiêu dùng nội địa đang khá tích cực...

Nhưng quan trọng hơn, ông Hải nói, các kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp đang đứng trước cơ hội “mượn sức gió” khi các địa phương và cả Trung ương đang tăng tốc thúc đẩy các động lực tăng trưởng...

Sự vào cuộc của các địa phương

Có nhiều lý do để các doanh nghiệp nói đến “sức gió” vào thời điểm này.

Trong hơn 30 phiên đối thoại vòng địa phương của VPSF 2026 cho tới thời điểm này, các doanh nghiệp vẫn phải dành khá nhiều thời gian để nói về những khó khăn, vướng mắc trong thể chế và thực thi. Lý do, việc triển khai dù chỉ một dự án, nhưng đều đụng chạm đến rất nhiều khâu, từ quy hoạch, đất đai, môi trường, phòng cháy chữa cháy, xây dựng, điện lực...

Mặc dù nhiều địa phương đã có bộ phận một cửa, nhưng trên thực tế, hồ sơ doanh nghiệp vẫn mất nhiều thời gian chờ đợi giữa các sở, ngành. Có doanh nghiệp phản ánh, phải mất tới 5 năm mới hoàn tất các thủ tục pháp lý cho một dự án, đồng nghĩa những đồng vốn có thể tạo ra tăng trưởng cho doanh nghiệp và cả nền kinh tế đã bị ách tắc từng đó năm.

Nếu liên kết được, chúng ta sẽ chia sẻ với nhau cả lúc thuận lợi và khó khăn.

Trong bức tranh tăng trưởng nhanh, doanh nghiệp càng phải tự soi lại năng lực cạnh tranh của mình. Một đồng vốn bỏ ra cần được nhìn xem có thực sự làm tăng năng lực cạnh tranh hay không. Đặc biệt, khi thuận lợi, kiếm được nhiều tiền, càng phải soi lại cấu trúc tổ chức, tránh “vung tay quá trán”, rồi đến lúc khó khăn lại đứt dòng tiền, mất thanh khoản.

Đặc biệt, doanh nghiệp Việt thường thích làm tất mọi việc và luôn bí mật, không hợp tác, liên kết. Đấy là lý do chúng ta không thể mạnh lên, khó linh hoạt và khó quản trị. Nếu liên kết được, mỗi doanh nghiệp làm một khúc trong chuỗi giá trị, thì chúng ta sẽ chia sẻ với nhau cả lúc thuận lợi và khó khăn.

- Ông Nguyễn Xuân Phú, Chủ tịch Sunhouse

Nhưng tình thế đang có cơ hội thay đổi nhanh. Sức ép tăng trưởng cực lớn đang đặt các địa phương vào thế không thể chậm trễ.

Phát biểu với các doanh nghiệp tại Phiên đối thoại của VPSF 2026 tại Đồng Tháp, ông Trần Văn Dũng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp cho biết, đang rà soát toàn bộ các dự án đầu tư còn khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài; làm rõ nguyên nhân, đề xuất hướng xử lý đối với từng dự án, nhất là các vấn đề về thủ tục đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng và tiến độ thực hiện.

“Tỉnh đã thành lập các tổ tiếp xúc đầu tư, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp do Chủ tịch và các Phó chủ tịch UBND tỉnh phụ trách theo từng lĩnh vực, trực tiếp làm việc với doanh nghiệp, nhà đầu tư để nắm bắt cụ thể từng vấn đề và chỉ đạo xử lý. Cách làm này sẽ được duy trì thường xuyên theo phương châm ‘rõ vấn đề, rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ’, để các khó khăn thuộc thẩm quyền của tỉnh được giải quyết kịp thời”, ông Dũng cam kết.

Không chỉ dừng lại ở việc xử lý vướng mắc, ông Nguyễn Xuân Lưu, Phó chủ tịch UBND TP. Hà Nội đề nghị cộng đồng doanh nghiệp đề xuất các yêu cầu từ thực tiễn, để Hà Nội nghiên cứu. “Theo Luật Thủ đô, chính quyền Hà Nội có thể ban hành, sửa đổi nhiều quy định, nên chỉ cần các doanh nghiệp thấy quy định nào không phù hợp, cần ban hành quy định gì, Thành phố sẽ nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh sửa ngay”, ông Lưu khẳng định.

Đặc biệt, chưa bao giờ các địa phương chủ động tiếp thị quy hoạch và chiến lược đến cộng đồng doanh nghiệp như hiện tại. Nhiều doanh nghiệp nói, họ nhìn thấy cơ hội phát triển trong 5-10 năm tới của chính mình trong chiến lược phát triển của nhiều địa phương, nên không ngần ngại bỏ vốn đầu tư dài hạn.

Thách thức từ nội lực

TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia đã nói với các doanh nghiệp về “điểm rơi của những cơ hội đầu tư - kinh doanh”, dù bối cảnh kinh tế thế giới cũng như trong nước vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức.

“Phanh” tốt, theo cách nói của ông Hải, không phải để doanh nghiệp đi chậm, mà để có đủ tự tin tăng tốc khi cơ hội xuất hiện.

Doanh nghiệp cần nhất là một hành lang pháp lý rõ ràng.

Điều doanh nghiệp cần nhất không phải là thêm thật nhiều chính sách ưu đãi, mà là một hành lang pháp lý rõ ràng và tốc độ xử lý công việc nhanh chóng từ phía chính quyền để các ý tưởng đầu tư, mở rộng sản xuất sớm trở thành hiện thực.

Gần đây, tôi có theo dõi thông tin từ Đà Nẵng, họ chọn “tốc độ ra quyết định” làm tiêu chí ưu tiên hàng đầu của bộ máy chính quyền mới, thay vì chỉ dựa vào lợi thế vị trí địa lý hay hạ tầng như trước. Tôi rất mong tinh thần đó cũng được lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng doanh nghiệp và chính quyền các địa phương.

- Ông Võ Phú Đức, Giám đốc Công ty cổ phần May Thiên Thanh (Đồng Tháp)

“Không phải ngẫu nhiên mà trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định, vốn FDI đến Việt Nam tăng mạnh. Cũng không phải ngẫu nhiên mà nhiều dự án, công trình lớn được khởi công, xây dựng với số vốn đầu tư rất lớn”, TS. Lực nhấn mạnh.

Không gian phát triển mới từ các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị đang hiện rõ cùng với tốc độ ban hành cơ chế, chính sách nhanh chưa từng có. Tuy nhiên, TS. Lực thẳng thắn, khu vực doanh nghiệp FDI đang tận dụng những cơ hội này tốt hơn doanh nghiệp trong nước.

Nhận định này thực ra không mới. Vấn đề là những nguyên nhân từ nội tại doanh nghiệp vẫn chi phối, bên cạnh những khó khăn về chi phí tăng, lợi nhuận thu hẹp, áp lực về dòng tiền, tài chính và nhân công ngày càng lớn. Trong bối cảnh thị trường, cơ chế, chính sách thay đổi nhanh, yếu kém trong năng lực thích ứng và hấp thụ của doanh nghiệp Việt, nhất là nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, càng bộc lộ rõ. Không ít doanh nghiệp trở tay không kịp, nên đứt gãy dòng tiền...

Với ông Nguyễn Tuấn Hải, đó cũng là lý do doanh nghiệp không thể chỉ trông vào “sức gió” bên ngoài. “Lúc này, doanh nghiệp càng phải tỉnh táo. Quản trị rủi ro và tuân thủ phải được đặt ở mức chặt chẽ hơn. Tại Alphanam, các chức năng như kiểm soát, thanh tra, pháp chế, pháp lý trước đây được tổ chức tương đối độc lập, nhưng nay được nhìn nhận như một khối quản trị rủi ro trọng tâm”, ông Hải chia sẻ kinh nghiệm và gọi đó là “cái phanh” của doanh nghiệp.