Cầu Long Thành 2 tại Dự án Mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành (Ảnh: Lê Toàn)

Áp lực tiến độ

Dù mới hơn 7 giờ sáng, nhưng trên công trường xây dựng cầu Long Thành 2, tiếng máy từ các cần cẩu bánh xích cỡ trọng tải 400 tấn đặt trên các sà lan đã rền vang, xen lẫn tiếng chào vội của các công nhân bước vào ca làm việc mới lan khắp mặt sông Đồng Nai.

Chỉ còn vài tuần nữa là khu vực Đông Nam Bộ bước vào mùa mưa, nên nhịp thi công tại gói thầu XL01 (Km4+000 - Km13+900) thuộc Dự án mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành, với “trái tim” là cầu Long Thành 2, đang được đẩy lên cao độ nhằm kịp hoàn thành các hạng mục đường găng quan trọng.

Ông Nguyễn Phương Vinh, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án phía Nam, thuộc Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), đơn vị chủ đầu tư Dự án mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành cho biết, tổng thể tiến độ toàn Dự án là 18 tháng, nhưng trên thực tế công trường chỉ có một mùa khô duy nhất, nên các đơn vị thi công phải hoàn thành xong móng, nền đường (đối với phần đường) và móng, trụ (đối với phần cầu) vào giữa tháng 5/2026, trước khi mùa mưa bắt đầu.

Cần phải nói thêm rằng, tại Dự án mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành, đường găng tiến độ chính nằm ở hạng mục xây dựng cầu Long Thành 2, công trình cầu vượt sông có quy mô lớn bậc nhất tại khu vực phía Nam hiện nay.

Cụ thể, cầu Long Thành 2 có chiều dài khoảng 2,34 km, trong đó nhịp chính vượt sông Đồng Nai bố trí theo sơ đồ (80 m + 4 × 150 m + 80 m), với nhịp lớn nhất đạt 150 m, đủ để các tàu biển du lịch chở khách hạng sang lớn nhất thế giới lưu thông cập các cảng tại TP.HCM.

Trong đó, thử thách cho các nhà thầu Việt Nam tại cầu Long Thành 2 là việc thi công các trụ cầu giữa sông có chiều cao khoảng 38 - 42 m tính từ bệ trụ đến đỉnh trụ. Nếu tính cả phần móng, mỗi trụ là một kết cấu bê tông đồ sộ, cao tương đương tòa nhà 10 - 12 tầng, được cắm sâu tới 70 - 80 m dưới lòng sông, đòi hỏi kỹ thuật thi công phức tạp và kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt.

Với trình độ của thợ cầu đường Việt Nam, xét về mặt kỹ thuật, việc thi công cầu Long Thành 2 không quá khó khăn, nhưng thử thách lại nằm ở tiến độ thi công công trình, nhất là khi so với các công trình cầu vượt sông có cùng quy mô trong khu vực như cầu Long Thành (thi công trong 48 tháng), cầu Nhơn Trạch vừa đưa vào sử dụng ngày 18/9/2025 (thi công trong 32 tháng).

Với yêu cầu hoàn thành trong vòng 18 tháng để đồng bộ với thời gian khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành, việc thi công cầu Long Thành 2 gần như không có thời gian dự phòng. Bất kỳ một sai sót, làm chệch nhịp thi công 1 tuần đều có thể phải trả giá bằng cả tiến độ toàn công trình.

“Chính vì vậy, ngoài việc chọn lựa những nhà thầu thi công cầu giỏi nhất Việt Nam hiện nay, VEC đã yêu cầu đơn vị thi công 3 ca, 4 kíp, với các trụ cầu vượt sông được thi công đồng loạt, mỗi trụ một mũi thi công, với dàn thiết bị đồng bộ từ cẩu, khoan cọc nhồi đường kính lớn và một dây chuyền sản xuất bê tông riêng biệt đặt ngay trên các sà lan nổi trên sông”, ông Vinh cho biết.

Nhờ duy trì kỷ luật thi công nghiêm ngặt và tổ chức công trường hợp lý, đến cuối tháng 3/2026, tiến độ cầu Long Thành 2 cùng các hạng mục chính của Dự án cơ bản vẫn bám sát kế hoạch đề ra.

Cụ thể, ở phần cầu dẫn, công tác cọc khoan nhồi đã hoàn thành 221/351 cọc; thi công mố, trụ đạt 18/44 bệ, 17/44 thân, 11/42 xà mũ. Việc lao lắp dầm đạt 5/42 nhịp, trong khi dầm ngang và bản mặt cầu lần lượt đạt 3/42 và 2/42 nhịp.

Đối với cầu chính, toàn bộ 120/120 cọc khoan nhồi đã hoàn thành; bệ trụ đạt 4/5 trụ, phần thân đang được triển khai với khối lượng khoảng 0,37/5 trụ (trụ T21 hoàn thành 1/5 đốt, trụ T22 đạt 1/6 đốt).

“Theo kế hoạch, phần thân trụ sẽ hoàn thành trong tháng 6/2026, tạo nền tảng để hợp long cầu Long Thành 2 trước ngày 31/12/2026 và hoàn tất các hạng mục còn lại trước Tết Nguyên đán năm 2027, qua đó đáp ứng tiến độ được lãnh đạo Chính phủ yêu cầu”, đại diện VEC cho biết.

Trong tâm bão giá vật liệu mới

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà, việc Dự án mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành được Chính phủ cho phép triển khai theo lệnh khẩn cấp cho thấy rõ tính cấp thiết của công trình.

Mục tiêu hoàn thành trong 18 tháng để mở rộng gần 22 km tuyến cao tốc từ 4 làn xe lên 8 - 10 làn, ngay cả trong điều kiện thuận lợi, cũng đã là thách thức không nhỏ; càng khó khăn hơn khi công trình vừa thi công, vừa khai thác, đồng thời vẫn phải xử lý các phần việc liên quan đến giải phóng mặt bằng.

Trong bối cảnh đó, VEC được yêu cầu tiếp tục duy trì nhịp thi công, bám sát kế hoạch; tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh các hạng mục đường găng, đặc biệt là cầu Long Thành, đồng thời tăng cường kiểm soát chất lượng, bảo đảm thi công đúng tiêu chuẩn kỹ thuật và hồ sơ thiết kế.

“Chủ đầu tư và đơn vị tư vấn giám sát cần tăng cường rà soát công tác an toàn giao thông, an toàn lao động, vệ sinh môi trường, nhất là trong điều kiện vừa thi công vừa khai thác”, ông Hà lưu ý.

Theo ông Phạm Hồng Quang, Tổng giám đốc VEC, sau 6 tháng triển khai, giá trị thực hiện toàn Dự án đạt khoảng 33,84% khối lượng, với lũy kế giải ngân khoảng 2.620/7.745 tỷ đồng. Bên cạnh cầu Long Thành 2, phần đường thuộc gói thầu XL02 đã cơ bản hoàn thành gia cố nền bằng cọc trộn sâu xi măng đất (CDM), đồng thời tổ chức thi công đồng loạt nền đường từ đầu tháng 3/2026.

Bên cạnh một số vướng mắc về mặt bằng, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là nguồn cung vật liệu phục vụ thi công, đặc biệt là đá xây dựng. Các nguồn đất đắp, đá đã được nhà thầu làm việc với các mỏ đăng ký và cơ bản đáp ứng nhu cầu, nhưng do phần lớn tập trung tại khu vực Tân Cang (Đồng Nai), lưu lượng vận chuyển lớn, trong khi công tác kiểm soát khai thác chặt chẽ, nên việc đưa vật liệu về công trường còn gặp không ít trở ngại.

Ngoài ra, việc công bố giá vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh Đồng Nai vẫn còn những điểm chưa theo kịp thực tế. Trong năm 2025, khi Dự án chưa được phân bổ, các nhà thầu chủ yếu phải mua vật liệu theo giá thị trường, dẫn tới khó khăn trong bảo đảm nguồn cung cũng như lập dự toán chi phí. Một số loại vật liệu có giá công bố thấp hơn giá thực tế hoặc chưa đầy đủ chủng loại.

Đặc biệt, giá nhiên liệu thời gian qua biến động rất mạnh, trong khi chỉ số giá xây dựng quý I/2026 tại TP.HCM và Long Thành chưa được các sở xây dựng địa phương công bố, tiếp tục tạo thêm áp lực đối với tiến độ và chi phí thi công của các nhà thầu. Đây thực sự là một cuộc chiến mới, đầy cam go đối với các nhà thầu thi công Dự án mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành, nhất là trong bối cảnh Đông Nam Bộ đang là tâm bão giá vật liệu do khu vực này đang đồng loạt triển khai nhiều đại dự án hạ tầng quy mô lớn.

Để duy trì nhịp độ thi công, cùng với việc yêu cầu Ban Quản lý dự án phía Nam bám sát các địa phương để khơi thông nguồn vật liệu, VEC kiến nghị cấp có thẩm quyền kịp thời cập nhật biến động giá nguyên, nhiên, vật liệu, nhân công trên địa bàn để có cơ sở áp dụng, tháo gỡ khó khăn cho các nhà thầu, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và doanh nghiệp.

VEC cũng yêu cầu Ban Quản lý dự án phía Nam đẩy nhanh công tác nghiệm thu, thanh toán để bảo đảm dòng tiền liên tục trên công trường, tạo điều kiện cho các nhà thầu tích lũy nhiên liệu và chủ động mua trước các vật tư, vật liệu thiết yếu nhằm hạn chế rủi ro tăng giá, nhất là trong bối cảnh xung đột Trung Đông còn diễn biến phức tạp.

“Trong bất cứ hoàn cảnh nào, chúng tôi sẽ cố gắng cao nhất để cơ bản hoàn thành toàn bộ Dự án mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành vào tháng 12/2026, kịp phục vụ người dân tiếp cận Cảng hàng không quốc tế Long Thành thuận lợi và an toàn”, lãnh đạo VEC cam kết.