Bà Emma McDonald, Tham tán Thương mại và Đầu tư cấp cao của Cơ quan Thương mại và Đầu tư Chính phủ Australia (Austrade) tại Việt Nam và Campuchia khẳng định, Việt Nam đang trở thành điểm đến ưu tiên cho dòng vốn đầu tư dài hạn.

Bà Emma McDonald, Tham tán Thương mại và Đầu tư cấp cao của Cơ quan Thương mại và Đầu tư Chính phủ Australia (Austrade) tại Việt Nam và Campuchia

Sau khi Việt Nam - Australia nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2024, theo bà, môi trường đầu tư cho các doanh nghiệp Australia tại Việt Nam đã thay đổi như thế nào?

Trong các chuyến công tác tới Đồng bằng sông Cửu Long, tôi đã nghe nhiều câu chuyện về cầu Mỹ Thuận, công trình được xây dựng với sự hỗ trợ của Australia và cách công trình này thay đổi cuộc sống người dân. Với những người từng nghĩ rằng, không thể có một cây cầu bắc qua dòng sông rộng lớn như vậy, công trình cầu Mỹ Thuận không chỉ là hạ tầng, mà còn là biểu tượng bền vững của tình hữu nghị giữa hai quốc gia.

Sau khi quan hệ song phương Việt Nam - Australia được nâng cấp năm 2024, mối liên kết giữa hai quốc gia giống như một cây cầu nối những bờ xa, đã mở ra nhiều cơ hội mới: doanh nghiệp tìm thấy thị trường, sinh viên mở rộng tri thức và nhà đầu tư Australia ngày càng quan tâm đến nền kinh tế năng động của Việt Nam.

Môi trường chính sách đầu tư tại Việt Nam được đánh giá ngày càng tích cực, với định hướng rõ ràng hơn và cam kết dài hạn mạnh mẽ hơn. Điều này giúp cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và củng cố niềm tin của doanh nghiệp.

Australia ghi nhận nỗ lực cải cách của Việt Nam và kỳ vọng tiếp tục có sự cải thiện tính minh bạch, nhất quán trong thực thi để thu hút dòng vốn chất lượng cao. Tính đến đầu năm 2025, Australia có 665 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn 2,9 tỷ AUD (khoảng 2,08 tỷ USD).

Australia cũng là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ 22 vào Việt Nam, với các tập đoàn lớn như BlueScope Steel, Linfox và SunRice hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, hậu cần và nông nghiệp, cùng với Đại học RMIT là một nhân tố quan trọng trong giáo dục xuyên quốc gia.

BlueScope Steel - tập đoàn thép hàng đầu tại Australia - đặt chân vào thị trường Việt Nam từ năm 1993, mang tới công nghệ sản xuất thép mạ tiên tiến. Ảnh: Lê Toàn

Với việc nhà đầu tư Australia xác định Việt Nam là thị trường ưu tiên, theo bà, những lĩnh vực nào đang chứng kiến động lực đầu tư mạnh mẽ nhất?

Theo Chiến lược Kinh tế Đông Nam Á đến năm 2040 của Australia, các lĩnh vực thu hút đầu tư mạnh nhất tại Việt Nam gồm sản xuất tiên tiến, nông nghiệp công nghệ cao và chế biến thực phẩm, cùng với dịch vụ số đang tăng trưởng nhanh. Đây là minh chứng cho việc Việt Nam đang từng bước nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Ngoài ra, năng lượng sạch, công nghệ và hạ tầng số cũng có nhiều tiềm năng nhờ sự tương đồng giữa định hướng phát triển của Việt Nam và thế mạnh của Australia.

Đáng chú ý, doanh nghiệp Australia đang chuyển hướng từ xuất khẩu số lượng lớn sang tập trung vào chất lượng cao và xây dựng thương hiệu. Họ chú trọng các sản phẩm đáng tin cậy, phù hợp với nhu cầu ngày càng cao của tầng lớp trung lưu Việt Nam về an toàn, nguồn gốc và tính bền vững.

Nhiều doanh nghiệp cũng mở rộng đầu tư trên toàn chuỗi giá trị, hợp tác với bán lẻ hiện đại, thương mại điện tử và các đơn vị chế biến trong nước nhằm gia tăng giá trị và hiện diện thương hiệu ở phân khúc cao cấp.

Chính phủ Australia hỗ trợ xu hướng này thông qua các sáng kiến như Investment Deals Team (Nhóm Thỏa thuận đầu tư), giúp kết nối nhà đầu tư với cơ hội phù hợp tại Việt Nam.

Trong bối cảnh quan hệ thương mại song phương ngày càng vững chắc và nhiều hiệp định thương mại tự do đã được ký kết, bà đánh giá đâu là những lợi thế cạnh tranh của các nhà đầu tư Australia tại Việt Nam so với các thị trường trong khu vực? Những rào cản chính nào vẫn đang ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư từ Australia vào Việt Nam?

Như tôi đã chia sẻ, các hiệp định thương mại tự do mang lại cho các nhà đầu tư Australia những lợi thế cấu trúc hữu hình thông qua việc cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và tăng cường bảo vệ đầu tư.

Bên cạnh đó, uy tín về chất lượng, an toàn và tuân thủ quy định giúp các doanh nghiệp Australia trở thành đối tác đáng tin cậy tại Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực như thực phẩm, y tế, hàng tiêu dùng và năng lượng. Điều này phản ánh khuôn khổ an ninh sinh học, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm mạnh mẽ của Australia.

Ngoài ra, lợi thế về vị trí địa lý và khả năng cung ứng trái vụ giúp Australia đảm bảo nguồn hàng ổn định, chất lượng cao và giao hàng đúng hạn - điều mà không phải nhà xuất khẩu nào trong khu vực cũng có thể đáp ứng.

Bên cạnh lợi thế, một số điểm nghẽn về thể chế vẫn ảnh hưởng đến tốc độ và quy mô đầu tư. Dù nhà đầu tư đánh giá cao các cải cách của Việt Nam, đặc biệt trong hiện đại hóa thị trường vốn, họ vẫn mong muốn sự rõ ràng hơn về quy định và tăng cường đối thoại để thúc đẩy dòng vốn dài hạn, chất lượng cao.

Tuy nhiên, khi tôi suy ngẫm về cây cầu Mỹ Thuận, những điều này dường như không phải là rào cản mà giống như những chặng chưa được khai thác của một hành trình dài hơn. Khi ý tưởng về cây cầu lần đầu tiên hình thành, việc vượt qua một con sông rộng lớn dường như là điều không thể. Điều làm cho nó khả thi không chỉ là kỹ thuật, mà còn là sự phối hợp, lòng tin và cam kết chung về tác động lâu dài.

Các sáng kiến như phát triển một trung tâm tài chính quốc tế cho thấy cam kết tiếp tục xây dựng nền tảng thể chế mà các nhà đầu tư có thể dựa vào với sự linh hoạt hơn, khung pháp lý tài chính rõ ràng hơn và hội nhập mạnh mẽ hơn với thị trường toàn cầu. Mỗi bước phát triển đều rút ngắn khoảng cách, không chỉ về mặt vật lý, mà còn giữa chính sách và thực tiễn, giữa ý định và việc thực hiện.

Nếu được duy trì, những nỗ lực này sẽ không chỉ giảm bớt trở ngại hiện có, mà còn mở ra con đường mới cho đầu tư dài hạn, chất lượng cao. Cũng như cầu Mỹ Thuận - “cây cầu của tương lai” - việc tháo gỡ các nút thắt hiện nay đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa Việt Nam và các đối tác tin cậy như Australia. Giá trị của những nỗ lực này không chỉ nằm ở hiện tại, mà còn ở những cơ hội dài hạn được mở ra cho các thế hệ tương lai.