Thương mại hàng hóa tăng  384 lần sau 30 năm

Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Jennifer Wicks McNamara, Tổng lãnh sự Melissa A. Brown cùng phái đoàn Mỹ vừa thăm và làm việc tại Tổng công ty cổ phần Dệt may Hòa Thọ (Đà Nẵng) - một trong những doanh nghiệp thuộc Vinatex cung ứng hàng dệt may cho Mỹ.

Năm 2025, Hòa Thọ xuất khẩu 149 triệu USD hàng dệt may, trong đó Mỹ là thị trường lớn nhất và vị trí này tiếp tục được duy trì trong 8 tháng đầu năm 2026. “Mỹ là một trong những thị trường trọng điểm của doanh nghiệp và hoạt động đầu tư để chinh phục khách hàng Mỹ vẫn đang được tiếp tục”, ông Nguyễn Ngọc Bình, Tổng giám đốc Hòa Thọ nhấn mạnh với đoàn công tác Mỹ.

Dệt may là một trong những nhóm hàng ghi dấu ấn rõ nét trong quan hệ thương mại Việt Nam - Mỹ. Toàn ngành hiện có khoảng 7.000 doanh nghiệp, đạt kim ngạch xuất khẩu hơn 46,1 tỷ USD năm 2025. Riêng thị trường Mỹ đóng góp 18,5 tỷ USD, tăng 11% và chiếm 39,3% tổng kim ngạch xuất khẩu dệt may. Mức 18,5 tỷ USD đạt được trong năm ngoái vượt rất xa con số 43 triệu USD năm 2000.

Ngày 20-25/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc, có các hoạt động song phương tại Mỹ và thăm cấp nhà nước đến Canada theo lời mời của Toàn quyền Canada Louise Arbour.

Các hoạt động song phương của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong thời gian ở Mỹ được kỳ vọng góp phần củng cố niềm tin lẫn nhau và thúc đẩy quan hệ song phương ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả hơn nữa.

Trong 8 tháng năm 2026, ngành dệt may xuất đi Mỹ 12,7 tỷ USD, đứng thứ 3 trong các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực sang thị trường này, sau máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với 38,7 tỷ USD và máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng với 19,6 tỷ USD.

Dệt may duy trì mức tăng trưởng hai con số trong xuất khẩu sang Mỹ giữa bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động, cho thấy quan hệ thương mại giữa hai nước tiếp tục có nền tảng hợp tác đáng kể và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam. Sự gắn kết này còn thể hiện rõ nét qua kim ngạch thương mại song phương, với mức kỷ lục 137,4 tỷ USD trong 8 tháng năm 2026.

Trong đó, Việt Nam xuất khẩu lượng hàng hóa trị giá 122 tỷ USD, tăng 23,2%; nhập khẩu từ Mỹ hơn 15,4 tỷ USD, tăng 26,8% so với cùng kỳ. Với nhịp giao thương hàng hóa sôi động và nếu duy trì được “phong độ” như 8 tháng qua, thì kim ngạch thương mại song phương nhiều khả năng vượt 200 tỷ USD vào cuối năm nay.

Từ mức trao đổi thương mại hàng hóa còn khiêm tốn khi Việt Nam - Mỹ thiết lập quan hệ ngoại giao, thương mại song phương đã tăng trưởng mạnh mẽ trong hơn 30 năm qua, trở thành một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ kinh tế giữa hai nước.

Nhìn lại chặng đường 30 năm, thương mại Việt - Mỹ đã bứt tốc đầy ngoạn mục. Năm 1995, kim ngạch thương mại song phương mới đạt khoảng 450 triệu USD, nhưng đến cuối năm 2025 đã lên 172,5 tỷ USD, tăng hơn 380 lần. Đà tăng trưởng này cho thấy mức độ gắn kết ngày càng sâu rộng giữa hai nền kinh tế và vai trò quan trọng của thị trường Mỹ đối với xuất khẩu Việt Nam.

Bước ngoặt của quan hệ thương mại song phương đến từ Hiệp định Thương mại Việt Nam - Mỹ (BTA) được ký năm 2000 và có hiệu lực cuối năm 2001. Tiếp đó, Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) năm 2007, nâng cấp quan hệ với Mỹ lên Đối tác Chiến lược toàn diện năm 2023 và đang nỗ lực hướng tới Hiệp định Thương mại đối ứng công bằng và cân bằng.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Mỹ, kể từ khi BTA được ký kết, cơ cấu hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đã thay đổi đáng kể. Nếu trước đây xuất khẩu chủ yếu tập trung vào dệt may, da giày, thì hiện nay nông sản, thủy sản và hải sản, đặc biệt là điện tử đã trở thành những nhóm hàng quan trọng.

Cơ cấu thương mại cũng cho thấy tính bổ trợ ngày càng rõ giữa hai nền kinh tế. Việt Nam nhập khẩu từ Mỹ nhiều loại nguyên liệu và sản phẩm đầu vào như chip, bông, gỗ nguyên liệu và LNG để phục vụ sản xuất.

“Sức hút” của ngành sản xuất Việt Nam

Theo báo cáo tài chính năm tài chính 2026 của Tập đoàn Nike (Mỹ), Việt Nam là cứ điểm sản xuất giày lớn nhất trên toàn cầu, chiếm 52% sản lượng cho hãng này. Đây là năm thứ ba liên tiếp Việt Nam duy trì tỷ trọng từ 50% trở lên trong tổng sản lượng giày mang thương hiệu Nike, tăng từ 50% năm 2024 lên 51% năm 2025 và 52% năm 2026. Với tỷ trọng này, Việt Nam tiếp tục bỏ xa các trung tâm sản xuất khác trong khu vực. Indonesia đứng thứ hai với 27%, giảm từ 28% năm 2025; trong khi Trung Quốc đứng thứ ba với 16%, giảm từ 17%.

Đối với may mặc, Việt Nam cũng đứng đầu khi chiếm khoảng 34% tổng sản lượng sản phẩm may mặc của Nike trong năm tài chính 2026, cao hơn đáng kể so với Campuchia (15%) và Trung Quốc (12%).

Năng lực cung ứng của Việt Nam cũng ngày càng được củng cố. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn cùng hệ thống sản xuất đạt chuẩn trong nhiều lĩnh vực đã giúp nâng cao khả năng đáp ứng các yêu cầu của nhà mua hàng quốc tế.

Năm 2025, Việt Nam xuất khẩu khoảng 46,1 tỷ USD hàng dệt may, gần 30 tỷ USD giày dép và túi xách, 17,2 tỷ USD đồ gỗ và sản phẩm gỗ, cùng khoảng 11 tỷ USD thủy sản ra thị trường toàn cầu. Quy mô xuất khẩu ngày càng lớn phản ánh vai trò của Việt Nam như một cứ điểm sản xuất và cung ứng quan trọng cho thị trường Mỹ.

Đây cũng là những yếu tố giúp Việt Nam thu hút ngày càng nhiều đơn hàng từ nhà nhập khẩu Mỹ.

Bà Phạm Quỳnh Mai, Phó vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và Thương mại đa biên (Bộ Công thương) nhấn mạnh, quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư Việt - Mỹ đang tiếp đà phát triển tích cực, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp và người dân hai nước.

Thực tế này cũng được ông Matt Priest, Chủ tịch, kiêm Tổng giám đốc Hiệp hội Phân phối và Bán lẻ Giày dép Mỹ (FDRA) khẳng định. “Chính năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm và độ tin cậy của doanh nghiệp Việt Nam đã góp phần hình thành chuỗi cung ứng hiệu quả cho nhiều thương hiệu và nhà bán lẻ Mỹ”, ông nói.

Tiến đến thương mại cân bằng, bền vững

Mỹ là quốc gia nhập khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới, với kim ngạch nhập khẩu khoảng 4.000 tỷ USD/năm từ các nhà cung ứng toàn cầu, hàng hóa nhập khẩu cũng hết sức đa dạng, từ máy móc, thiết bị, tới hàng tiêu dùng (hàng dệt may, dược phẩm, giày dép, điện tử)… Đây đang là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm 32% tổng xuất khẩu hàng hóa. Ở chiều ngược lại, Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 7 của Mỹ.

Hợp tác đầu tư, thương mại Việt - Mỹ trong giai đoạn tới còn nhiều dư địa để tăng trưởng. Việt Nam và Mỹ đã ra Tuyên bố chung về Khuôn khổ Hiệp định Thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng, mở thêm hướng hợp tác nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại song phương theo hướng cân bằng và bền vững hơn.

Theo Bộ Công thương, Tuyên bố chung sẽ tăng cường quan hệ kinh tế song phương, qua đó tạo điều kiện tiếp cận thị trường sâu rộng hơn cho hàng xuất khẩu của mỗi bên. Sự linh hoạt này giúp doanh nghiệp hai nước dễ dàng tiếp cận thị trường của nhau, giảm nguy cơ xung đột thương mại.

Tham tán thương mại Việt Nam tại Mỹ, ông Đỗ Ngọc Hưng nhận định, thị trường Mỹ vẫn còn  nhiều dư địa cho hàng hóa Việt Nam, do cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam rất phù hợp với các nhu cầu cơ bản, khó thay thế của kinh tế Mỹ như điện tử, đồ nội thất, dệt may và hàng tiêu dùng thiết yếu.

Tuy nhiên, các nhà cung ứng Việt Nam cần đặc biệt lưu ý các quy định đối với hàng hóa nhập khẩu vào thị trường Mỹ.

Trong nỗ lực đưa thương mại song phương bền vững, Việt Nam đã và đang triển khai nhiều chương trình, chính sách nhằm đa dạng hóa nguồn cung cấp đầu vào cho các ngành sản xuất. Đồng thời, tăng cường nhập khẩu hàng hóa mà Mỹ có thế mạnh như chip, bông, các loại máy văn phòng, máy in; dụng cụ thiết bị cầm tay, khí nén thủy lực; thịt, trái cây.

“Mục tiêu trong thời gian tới không chỉ là gia tăng kim ngạch, mà hướng tới cấu trúc thương mại có tính bổ trợ cao hơn cho nền kinh tế 2 nước”, ông Đỗ Ngọc Hưng nhấn mạnh.