Một nghiên cứu mới của Đại học Queen Mary London (Vương quốc Anh) cho thấy, những bé gái được tiêm vắc-xin HPV từ 12-13 tuổi có nguy cơ tử vong do ung thư cổ tử cung trước tuổi 30 gần như bằng 0.

Kết quả tiếp tục củng cố bằng chứng khoa học về hiệu quả vượt trội của tiêm chủng sớm, đồng thời khẳng định chiến lược kết hợp giữa tiêm vắc-xin và tầm soát định kỳ là giải pháp tối ưu để giảm gánh nặng ung thư cổ tử cung.

Ung thư cổ tử cung hiện vẫn là một trong những bệnh ung thư phổ biến và gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ trên toàn thế giới. Tuy nhiên, đây cũng là một trong số ít bệnh ung thư có thể phòng ngừa hiệu quả nếu được tiêm vắc-xin HPV đúng thời điểm và tầm soát định kỳ.

Ung thư cổ tử cung hiện vẫn là một trong những bệnh ung thư phổ biến và gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ trên toàn thế giới.

Nghiên cứu mới do các nhà khoa học thuộc Đại học Queen Mary London thực hiện vừa mang đến thêm những bằng chứng thuyết phục về hiệu quả của chương trình tiêm chủng HPV.

Theo kết quả nghiên cứu, những bé gái được tiêm vắc-xin HPV khi 12-13 tuổi có nguy cơ tử vong do ung thư cổ tử cung trước tuổi 30 gần như bằng không. Đây được xem là kết quả nổi bật nhất kể từ khi chương trình tiêm chủng HPV được triển khai tại Anh.

Ở nhóm phụ nữ được tiêm phòng muộn hơn, từ 30-34 tuổi, nguy cơ tử vong do ung thư cổ tử cung vẫn giảm tới 63%. Trong khi đó, tỷ lệ tử vong ở nhóm chưa từng tiêm vắc-xin HPV hầu như không thay đổi.

Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử, nước Anh ghi nhận không có trường hợp phụ nữ từ 20-24 tuổi tử vong vì ung thư cổ tử cung trong giai đoạn 2020-2024. Theo nhóm nghiên cứu, chương trình tiêm chủng HPV đã góp phần cứu sống hàng trăm phụ nữ trẻ và tạo nên bước tiến quan trọng trong công tác phòng chống ung thư cổ tử cung.

Kết quả này cũng thống nhất với nhiều nghiên cứu đã được công bố trước đó. Một nghiên cứu đăng trên PubMed năm 2021 cho thấy chương trình tiêm chủng HPV tại Anh giúp giảm khoảng 87% nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung ở nhóm được tiêm khi 12-13 tuổi, đồng thời giảm đáng kể các tổn thương tiền ung thư mức độ cao.

Các nhà khoa học nhận định, việc tiêm vắc-xin trước khi cơ thể có nguy cơ tiếp xúc với virus HPV mang lại hiệu quả bảo vệ cao nhất. Đây là lý do các chương trình tiêm chủng trên thế giới đều ưu tiên tiêm cho trẻ em gái ở lứa tuổi vị thành niên.

Virus HPV (Human Papillomavirus) là nguyên nhân gây ra phần lớn các trường hợp ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, tác động của loại virus này không chỉ dừng lại ở một bệnh lý.

Các chuyên gia cho biết, ngoài việc giúp phòng ngừa khoảng 90% trường hợp ung thư cổ tử cung, vắc-xin HPV còn góp phần giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh lý liên quan đến HPV như ung thư hậu môn, ung thư âm hộ, ung thư âm đạo, ung thư vùng miệng, họng và mụn cóc sinh dục.

Việc tạo miễn dịch từ sớm giúp cơ thể có khả năng bảo vệ trước khi virus xâm nhập, nhờ đó làm giảm nguy cơ mắc bệnh trong nhiều năm sau. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng tiêm vắc-xin HPV không thay thế việc tầm soát ung thư cổ tử cung.

Nếu vắc-xin giúp phòng ngừa nhiễm các chủng HPV nguy cơ cao thì các phương pháp sàng lọc lại có vai trò phát hiện sớm tình trạng nhiễm virus hoặc các tổn thương tiền ung thư để can thiệp kịp thời.

Chính vì vậy, tiêm chủng và tầm soát định kỳ được xem là hai biện pháp bổ sung cho nhau, tạo thành chiến lược toàn diện nhằm giảm tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư cổ tử cung.

Quan điểm này cũng phù hợp với Chiến lược toàn cầu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) về loại trừ ung thư cổ tử cung. Theo WHO, đến năm 2030, các quốc gia cần đạt ba mục tiêu gồm: 90% trẻ em gái được tiêm đầy đủ vắc-xin HPV trước 15 tuổi; 70% phụ nữ được tầm soát bằng các xét nghiệm hiệu quả ở tuổi 35 và 45; đồng thời 90% phụ nữ có tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư cổ tử cung được điều trị phù hợp.

Đây được xem là ba trụ cột quan trọng để từng bước tiến tới loại bỏ căn bệnh này như một vấn đề sức khỏe cộng đồng. Các chuyên gia khuyến cáo, người dân nên chủ động tiêm vắc-xin HPV càng sớm càng tốt theo đúng độ tuổi được chỉ định, đồng thời duy trì tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ theo hướng dẫn của cơ quan y tế.

Đối với những người chưa từng tiêm phòng, việc tiêm vắc-xin vẫn mang lại lợi ích bảo vệ nhất định tùy theo độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Tuy nhiên, hiệu quả sẽ cao nhất khi được tiêm trước thời điểm phơi nhiễm với virus HPV.

Nói thêm về vắc-xin HPV, BSCKI Lê Thị Giao Thi, Hệ thống Nhà thuốc và Trung tâm Tiêm chủng Long Châu cho biết, đây là giai đoạn trẻ chưa phơi nhiễm virus qua đường tình dục nên hệ miễn dịch tạo được lượng kháng thể mạnh nhất.

Ở nhóm tuổi từ 9 đến 14, trẻ chỉ cần tiêm 2 liều cách nhau 6 tháng để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu. Trong khi đó, những người bắt đầu tiêm sau 14 tuổi thường cần đủ 3 liều trong vòng 6 tháng mới đạt hiệu quả tương đương.

"Tiêm vắc-xin càng sớm, đặc biệt trong độ tuổi 9-14, càng giúp nâng cao hiệu quả phòng bệnh, bảo vệ cơ thể từ sớm và đồng thời tiết kiệm chi phí do giảm được một mũi tiêm", BSCKI Lê Thị Giao Thi cho biết.

Theo các chuyên gia, việc đưa Gardasil 4 vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng là bước khởi đầu rất quan trọng nhằm mở rộng độ bao phủ vắc-xin trong cộng đồng. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của khoa học, hiện nay người dân còn có thêm lựa chọn là Gardasil 9, loại vắc-xin có khả năng phòng ngừa tới 9 chủng HPV.

Nếu Gardasil 4 bảo vệ trước 4 chủng HPV phổ biến gồm 6, 11, 16 và 18 thì Gardasil 9 mở rộng thêm khả năng phòng ngừa 5 chủng HPV nguy cơ cao khác gồm 31, 33, 45, 52 và 58. Đây đều là những chủng có liên quan đến nguy cơ ung thư cổ tử cung và nhiều bệnh lý ác tính khác.

Theo đánh giá của các chuyên gia, Gardasil 9 hiện là loại vắc-xin HPV có phạm vi bảo vệ rộng, với hiệu quả phòng bệnh trên 90% ở cả nam giới và nữ giới. Đặc biệt, vắc-xin được chỉ định cho người từ 9 đến 45 tuổi, giúp mở rộng cơ hội phòng bệnh cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau.

Không chỉ phụ nữ, nam giới cũng có thể nhiễm HPV và mắc các bệnh liên quan như mụn cóc sinh dục, ung thư hậu môn hoặc ung thư hầu họng. Chính vì vậy, nhiều quốc gia trên thế giới hiện đã triển khai tiêm HPV cho cả bé trai nhằm giảm nguy cơ lây truyền virus trong cộng đồng và tăng hiệu quả miễn dịch cộng đồng.

BSCKI Lê Thị Giao Thi cho biết, bên cạnh việc cung cấp đầy đủ các loại vắc-xin HPV phổ biến như Gardasil 4 và Gardasil 9, hệ thống Tiêm chủng Long Châu còn thực hiện tư vấn cá thể hóa cho từng nhóm khách hàng, từ trẻ vị thành niên, phụ nữ trẻ đến nam giới có nhu cầu phòng bệnh liên quan đến HPV.

Người dân được khám sàng lọc kỹ lưỡng trước tiêm, theo dõi trong và sau tiêm theo quy trình an toàn nghiêm ngặt nhằm bảo đảm hiệu quả và hạn chế tối đa các phản ứng bất lợi.

Các chuyên gia nhấn mạnh, việc triển khai miễn phí vắc-xin HPV là cơ hội rất lớn để gia tăng tỷ lệ bao phủ tiêm chủng và giảm gánh nặng ung thư cổ tử cung trong tương lai.