Thông tư của Bộ Y tế nêu rõ, từ ngày 1/7/2026, vắc-xin HPV sẽ chính thức được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Theo quy định, trẻ em gái từ 9 đến dưới 15 tuổi sẽ thuộc nhóm được tiêm miễn phí vắc-xin HPV. Đây cũng là độ tuổi được các chuyên gia đánh giá mang lại hiệu quả bảo vệ tối ưu nhất bởi phần lớn trẻ chưa từng phơi nhiễm với virus HPV.

Trước mắt, loại vắc-xin được sử dụng là Gardasil 4, giúp phòng ngừa 4 chủng HPV gồm 6, 11, 16 và 18. Chương trình ưu tiên triển khai cho trẻ em gái tại các tỉnh khó khăn, vùng sâu, vùng xa, với khoảng 18.900 trẻ gái 12 tuổi được tiêm mỗi năm trong giai đoạn đầu.

Hiệu quả phòng bệnh của vắc-xin HPV đạt cao nhất ở nhóm trẻ từ 9 đến 14 tuổi.

Việc lần đầu tiên đưa vắc-xin HPV vào chương trình tiêm chủng quốc gia được xem là dấu mốc quan trọng của y tế dự phòng Việt Nam. Chính sách này không chỉ giúp tăng khả năng tiếp cận vắc-xin cho trẻ em, đặc biệt ở những khu vực còn nhiều khó khăn, mà còn mở ra kỳ vọng giảm đáng kể gánh nặng ung thư cổ tử cung trong tương lai.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), HPV là loại virus lây truyền chủ yếu qua đường tình dục với hơn 100 type khác nhau. Đây là nguyên nhân gây ra gần như toàn bộ các trường hợp ung thư cổ tử cung, đồng thời liên quan đến nhiều bệnh lý nguy hiểm khác như ung thư âm hộ, âm đạo, hậu môn, dương vật, hầu họng và mụn cóc sinh dục.

Các chuyên gia cho rằng, hiệu quả phòng bệnh của vắc-xin HPV đạt cao nhất ở nhóm trẻ từ 9 đến 14 tuổi. BSCKI Lê Thị Giao Thi, Hệ thống Nhà thuốc và Trung tâm Tiêm chủng Long Châu cho biết, đây là giai đoạn trẻ chưa phơi nhiễm virus qua đường tình dục nên hệ miễn dịch tạo được lượng kháng thể mạnh nhất.

Ở nhóm tuổi từ 9 đến 14, trẻ chỉ cần tiêm 2 liều cách nhau 6 tháng để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu. Trong khi đó, những người bắt đầu tiêm sau 14 tuổi thường cần đủ 3 liều trong vòng 6 tháng mới đạt hiệu quả tương đương.

"Tiêm vắc-xin càng sớm, đặc biệt trong độ tuổi 9-14, càng giúp nâng cao hiệu quả phòng bệnh, bảo vệ cơ thể từ sớm và đồng thời tiết kiệm chi phí do giảm được một mũi tiêm", BSCKI Lê Thị Giao Thi cho biết.

Theo các chuyên gia, việc đưa Gardasil 4 vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng là bước khởi đầu rất quan trọng nhằm mở rộng độ bao phủ vắc-xin trong cộng đồng. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của khoa học, hiện nay người dân còn có thêm lựa chọn là Gardasil 9, loại vắc-xin có khả năng phòng ngừa tới 9 chủng HPV.

Nếu Gardasil 4 bảo vệ trước 4 chủng HPV phổ biến gồm 6, 11, 16 và 18 thì Gardasil 9 mở rộng thêm khả năng phòng ngừa 5 chủng HPV nguy cơ cao khác gồm 31, 33, 45, 52 và 58. Đây đều là những chủng có liên quan đến nguy cơ ung thư cổ tử cung và nhiều bệnh lý ác tính khác.

Theo đánh giá của các chuyên gia, Gardasil 9 hiện là loại vắc-xin HPV có phạm vi bảo vệ rộng, với hiệu quả phòng bệnh trên 90% ở cả nam giới và nữ giới. Đặc biệt, vắc-xin được chỉ định cho người từ 9 đến 45 tuổi, giúp mở rộng cơ hội phòng bệnh cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau.

Không chỉ phụ nữ, nam giới cũng có thể nhiễm HPV và mắc các bệnh liên quan như mụn cóc sinh dục, ung thư hậu môn hoặc ung thư hầu họng. Chính vì vậy, nhiều quốc gia trên thế giới hiện đã triển khai tiêm HPV cho cả bé trai nhằm giảm nguy cơ lây truyền virus trong cộng đồng và tăng hiệu quả miễn dịch cộng đồng.

BSCKI Lê Thị Giao Thi cho biết, bên cạnh việc cung cấp đầy đủ các loại vắc-xin HPV phổ biến như Gardasil 4 và Gardasil 9, hệ thống Tiêm chủng Long Châu còn thực hiện tư vấn cá thể hóa cho từng nhóm khách hàng, từ trẻ vị thành niên, phụ nữ trẻ đến nam giới có nhu cầu phòng bệnh liên quan đến HPV. Người dân được khám sàng lọc kỹ lưỡng trước tiêm, theo dõi trong và sau tiêm theo quy trình an toàn nghiêm ngặt nhằm bảo đảm hiệu quả và hạn chế tối đa các phản ứng bất lợi.

Các chuyên gia nhấn mạnh, việc triển khai miễn phí vắc-xin HPV là cơ hội rất lớn để gia tăng tỷ lệ bao phủ tiêm chủng và giảm gánh nặng ung thư cổ tử cung trong tương lai.