Thứ Bảy, Ngày 23 tháng 05 năm 2026,
Hiểu đúng về vắc-xin HPV để bảo vệ trước nguy cơ ung thư
D.Ngân - 23/05/2026 10:05
 
Thông tư 13/2026/TT-BYT vừa được Bộ Y tế ban hành với điểm đáng chú ý là đưa vắc-xin phòng HPV vào danh mục tiêm chủng bắt buộc từ ngày 1/7/2026.

Thông tin này đang nhận được sự quan tâm lớn của nhiều phụ huynh, đặc biệt liên quan độ tuổi tiêm vắc-xin, hiệu quả phòng bệnh cũng như những lo ngại về phản ứng sau tiêm.

Theo BSCKI Lê Thị Giao Thi, hệ thống Nhà thuốc và Trung tâm Tiêm chủng Long Châu, Bộ Y tế khuyến cáo tiêm vắc-xin HPV ở độ tuổi 11-12 bởi đây là giai đoạn trẻ chưa phơi nhiễm virus qua đường tình dục, nhờ đó hệ miễn dịch tạo kháng thể mạnh nhất và đạt hiệu quả phòng bệnh tối ưu.

gia_tiem_HPV_2_edda2c798c.jpg
Ảnh minh họa.

Bác sỹ cho biết nhóm trẻ từ 9-14 tuổi chỉ cần tiêm 2 liều cách nhau 6 tháng. Trong khi đó, nếu tiêm sau 14 tuổi, người tiêm sẽ cần đủ 3 liều trong vòng 6 tháng mới đạt hiệu quả bảo vệ tương đương.

“Điều này cho thấy việc tiêm vắc-xin càng sớm, đặc biệt trong giai đoạn 9-14 tuổi, càng giúp nâng cao hiệu quả phòng bệnh, bảo vệ cơ thể từ sớm và tiết kiệm chi phí hơn do giảm được một mũi tiêm”, BSCKI Lê Thị Giao Thi chia sẻ.

Theo bác sỹ Giao, hiệu quả bảo vệ của vắc-xin HPV ở nhóm trẻ 9-14 tuổi chưa từng phơi nhiễm virus đạt mức cao nhất, với khả năng phòng ngừa nhiễm HPV, mụn cóc sinh dục và tổn thương tiền ung thư cổ tử cung lên tới khoảng 90%.

Trong khi đó, hiệu quả này giảm đáng kể ở tuổi trưởng thành do nhiều người đã phơi nhiễm một hoặc nhiều chủng HPV trước đó. Vì vậy, tiêm vắc-xin sớm được xem là chiến lược phòng bệnh hiệu quả nhất thay vì xử lý sau khi đã nhiễm virus.

Các chuyên gia cho biết, việc tiêm HPV sớm góp phần giảm gánh nặng ung thư cổ tử cung thông qua nhiều cơ chế quan trọng. Trước hết, vắc-xin giúp ngăn chặn nguy cơ nhiễm các chủng HPV nguy cơ cao ngay từ đầu. Đồng thời, vắc-xin làm giảm đáng kể các tổn thương tiền ung thư cổ tử cung, từ đó hạn chế nguy cơ tiến triển thành ung thư sau này.

Ngoài ra, khi tỷ lệ tiêm chủng trong cộng đồng đủ lớn sẽ tạo ra miễn dịch cộng đồng, giúp giảm lưu hành virus HPV trong toàn xã hội. Theo BSCKI Lê Thị Giao Thi, các cơ chế này đã được chứng minh rõ ràng qua nhiều nghiên cứu sinh học, mô hình dịch tễ học và dữ liệu thực tế tại các quốc gia triển khai tiêm chủng HPV diện rộng.

Liên quan những lo ngại về tác dụng phụ của vắc-xin HPV, bác sỹ cho biết, các phản ứng sau tiêm ở trẻ từ 11 tuổi trở lên phần lớn đều nhẹ và thoáng qua, tương tự nhiều vắc-xin khác trong chương trình tiêm chủng.

Các phản ứng thường gặp nhất là đau, đỏ hoặc sưng tại vị trí tiêm, đôi lúc kèm cảm giác ê hoặc căng ở cánh tay. Một số trường hợp có thể xuất hiện sốt nhẹ, mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn hoặc đau cơ và thường tự hết sau 1-2 ngày.

“Các tác dụng phụ nghiêm trọng được ghi nhận là rất hiếm. Sau tiêm, trẻ nên được ngồi hoặc nằm nghỉ và theo dõi ít nhất 30 phút để bảo đảm an toàn”, BSCKI Lê Thị Giao Thi khuyến cáo.

Hiện nay tại Việt Nam phổ biến hai loại vắc-xin HPV là Gardasil và Gardasil 9. Gardasil có khả năng phòng ngừa 4 chủng HPV gồm 6, 11, 16 và 18, chủ yếu áp dụng cho nữ giới từ 9-26 tuổi.

Trong khi đó, Gardasil 9 mở rộng khả năng bảo vệ lên 9 chủng HPV, bao gồm thêm 5 chủng nguy cơ cao gây ung thư, đồng thời được khuyến nghị cho cả nam và nữ trong độ tuổi 9-45.

Theo các chuyên gia, Gardasil 9 hiện được đánh giá có phạm vi bảo vệ rộng hơn và hiệu quả phòng bệnh trên 90% ở cả nam lẫn nữ giới. Tuy nhiên, chi phí của loại vắc-xin này cũng cao hơn so với Gardasil 4.

Giá tiêm vắc-xin HPV tại một số trung tâm tiêm chủng dao động khoảng 1,78-2,96 triệu đồng mỗi mũi tùy loại vắc-xin, cơ sở tiêm chủng và chương trình ưu đãi tại từng thời điểm.

Tuy nhiên, vắc-xin HPV hiện chưa nằm trong danh mục được bảo hiểm y tế chi trả nên người dân vẫn phải tự thanh toán toàn bộ chi phí tiêm chủng.

BSCKI Lê Thị Giao Thi cho hay, bên cạnh cung cấp đầy đủ các loại vắc-xin HPV phổ biến như Gardasil và Gardasil 9, hệ thống Tiêm chủng Long Châu còn chú trọng tư vấn cá thể hóa cho từng nhóm khách hàng, từ trẻ vị thành niên, phụ nữ trẻ đến nam giới có nhu cầu phòng bệnh liên quan HPV. Người dân được khám sàng lọc kỹ trước tiêm, theo dõi trong và sau tiêm theo quy trình an toàn nghiêm ngặt nhằm giảm tối đa nguy cơ phản ứng bất lợi.

Đại diện hệ thống cho biết Long Châu hiện triển khai nhiều chương trình hỗ trợ chi phí như ưu đãi theo nhóm, mua gói vaccine hoặc đồng hành cùng người thân để giúp nhiều gia đình dễ tiếp cận vắc-xin hơn, nhất là trong bối cảnh vắc-xin HPV chưa được bảo hiểm y tế chi trả.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khoảng thời gian “vàng” để tiêm vắc-xin HPV là từ 9-14 tuổi bởi đây là giai đoạn cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch mạnh nhất.

Giới chuyên môn nhấn mạnh vắc-xin HPV không chỉ giúp phòng ung thư cổ tử cung mà còn góp phần ngăn ngừa nhiều bệnh lý liên quan virus HPV như ung thư âm hộ, âm đạo, hậu môn, hầu họng và mụn cóc sinh dục ở cả nam lẫn nữ.

Ung thư cổ tử cung hiện vẫn là một trong những loại ung thư gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ. Theo các chuyên gia, tiêm vắc-xin HPV kết hợp tầm soát định kỳ được xem là giải pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh và bảo vệ sức khỏe lâu dài cho phụ nữ.

Nhiều người dân vùng sâu vượt hàng chục km đi tiêm vắc-xin phòng dịch
Trước nguy cơ “dịch chồng dịch” và diễn biến phức tạp của nhiều bệnh truyền nhiễm, nhu cầu tiêm chủng đang tăng mạnh trên cả nước,...
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư