Báo Đầu Tư
Thứ Sáu, Ngày 20 tháng 11 năm 2026,
Tin mới y tế ngày 20/11: Đề xuất bổ sung dinh dưỡng điều trị vào quyền lợi bảo hiểm y tế
D.Ngân - 20/11/2026 11:00
  Print
Bộ Y tế đang nghiên cứu bổ sung chi phí dinh dưỡng điều trị vào phạm vi thanh toán của Quỹ Bảo hiểm y tế, trước mắt ưu tiên trẻ suy dinh dưỡng cấp tính, trẻ sinh non, nhẹ cân và trẻ mắc động kinh kháng thuốc, nhằm giảm gánh nặng tài chính cho gia đình và nâng cao hiệu quả điều trị.

Dinh dưỡng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất, trí tuệ và khả năng phục hồi của trẻ em. Với một số bệnh lý, dinh dưỡng còn là thành phần thiết yếu trong phác đồ điều trị, góp phần hạn chế biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện và cải thiện tiên lượng.

Tuy nhiên, việc tiếp cận các giải pháp dinh dưỡng chuyên biệt hiện vẫn gặp nhiều khó khăn do chi phí cao, thời gian sử dụng kéo dài, trong khi một số khoản chi chưa được bảo đảm thanh toán đầy đủ, thống nhất trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế.

Mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế gắn với khả năng cân đối quỹ

Ths.Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) cho biết, cơ quan này đang nghiên cứu đề xuất bổ sung chi phí dinh dưỡng điều trị vào phạm vi thanh toán của Quỹ Bảo hiểm y tế, trước mắt tập trung vào ba nhóm gồm trẻ dưới 6 tuổi bị suy dinh dưỡng cấp tính, trẻ sơ sinh sinh non, nhẹ cân và trẻ mắc động kinh kháng thuốc.

Đây là những nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng, cần được can thiệp dinh dưỡng chuyên biệt theo chỉ định của bác sỹ để hỗ trợ điều trị và phục hồi sức khỏe.

32421d97-50de-4f02-9396-322060aaea6f-20260930104151am-1790761212
Bộ Y tế đang nghiên cứu đề xuất bổ sung chi phí dinh dưỡng điều trị vào phạm vi thanh toán của Quỹ Bảo hiểm y tế.

Thống kê được dẫn tại Hội thảo cho thấy, mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.500 trẻ sinh non và 17.000 ca tử vong sơ sinh, trong đó khoảng 25% trường hợp tử vong liên quan đến sinh non hoặc nhẹ cân. Những trẻ này có nguy cơ cao mắc các biến chứng như viêm ruột hoại tử, nhiễm trùng huyết và phải điều trị kéo dài.

Đối với trẻ suy dinh dưỡng cấp tính, tỷ lệ trẻ gầy còm năm 2025 ở mức khoảng 6,9%. Trong giai đoạn 2023-2025, khoảng 111.000 lượt trẻ đã được phát hiện, quản lý và điều trị suy dinh dưỡng cấp tính thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững.

TS.Huỳnh Nam Phương, Viện Dinh dưỡng Quốc gia nhấn mạnh, suy dinh dưỡng cấp tính nặng là bệnh lý cần được điều trị, không đơn thuần là tình trạng thiếu ăn. Đối với trẻ từ 6-59 tháng tuổi bị suy dinh dưỡng cấp tính nặng nhưng chưa có biến chứng, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho phép điều trị ngoại trú bằng thực phẩm điều trị sẵn sàng sử dụng (RUTF) theo hướng dẫn chuyên môn.

Với trẻ sinh non, nhẹ cân, nguồn dinh dưỡng phù hợp cũng có ý nghĩa quan trọng trong giảm nguy cơ biến chứng. PGS-TS.Trần Thị Hoàng, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng cho biết, các nghiên cứu được dẫn trong báo cáo ghi nhận sữa mẹ hiến tặng thanh trùng có thể giúp giảm nguy cơ viêm ruột hoại tử và nhiễm trùng huyết muộn ở trẻ nhẹ cân, đồng thời góp phần rút ngắn thời gian nằm viện và giảm chi phí điều trị.

Từ thực tiễn này, chuyên gia đề xuất đưa sữa mẹ hiến tặng thanh trùng vào danh mục được bảo hiểm y tế thanh toán theo chỉ định, trước mắt ưu tiên trẻ sinh non, nhẹ cân và trẻ sơ sinh mắc bệnh lý.

Trong khi đó, với trẻ mắc động kinh kháng thuốc, chế độ ăn sinh ceton có thể được xem xét như một phương pháp điều trị trong những trường hợp phù hợp.

Các dữ liệu được dẫn tại hội thảo cho thấy khoảng 50-60% người bệnh áp dụng chế độ ăn này có thể giảm trên 50% số cơn co giật sau hơn ba tháng. Tuy nhiên, phương pháp đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ của chuyên gia dinh dưỡng và bác sỹ điều trị nhằm bảo đảm hiệu quả, an toàn.

Trước nhu cầu điều trị ngày càng lớn, Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định về tăng mức hưởng và phạm vi hưởng bảo hiểm y tế theo lộ trình, đối tượng ưu tiên, phù hợp với mức đóng và khả năng cân đối của quỹ.

Việc bổ sung chi phí dinh dưỡng điều trị được kỳ vọng giúp người bệnh tiếp cận các giải pháp cần thiết, giảm gánh nặng tài chính cho gia đình, đồng thời hạn chế biến chứng và những chi phí phát sinh do phải điều trị kéo dài.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cần phân biệt rõ giữa dinh dưỡng mang tính điều trị, được chỉ định theo yêu cầu chuyên môn, với thực phẩm dinh dưỡng thông thường và chi phí ăn uống, sinh hoạt của người bệnh.

TS.Huỳnh Nam Phương đề xuất xây dựng cơ chế thanh toán riêng đối với bữa ăn, công thức dinh dưỡng tại cơ sở y tế và các chế phẩm dinh dưỡng đặc trị đủ điều kiện. Việc một sản phẩm được đăng ký lưu hành không đồng nghĩa với việc sản phẩm đó đương nhiên thuộc phạm vi bảo hiểm y tế chi trả.

Lãnh đạo Vụ Bảo hiểm y tế nhấn mạnh, mở rộng quyền lợi cần được xem xét thận trọng trên cơ sở bằng chứng khoa học, tính cần thiết về chuyên môn, hiệu quả điều trị, hiệu quả chi phí và khả năng tổ chức thực hiện tại các cơ sở khám, chữa bệnh.

Bên cạnh xác định rõ đối tượng thụ hưởng, chính sách cũng cần xây dựng tiêu chí cụ thể về danh mục sản phẩm, chỉ định điều trị và điều kiện thanh toán, bảo đảm sử dụng quỹ đúng mục đích, tránh phát sinh chi phí không cần thiết.

Đặc biệt, việc ưu tiên trẻ em, trẻ sơ sinh và các nhóm dễ bị tổn thương, trong đó có người nghèo, người có thu nhập thấp, được xem là hướng tiếp cận cần thiết nhằm tăng tính công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế.

Nếu được nghiên cứu, triển khai phù hợp, việc đưa dinh dưỡng điều trị vào phạm vi thanh toán bảo hiểm y tế có thể góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc trẻ em, giảm nguy cơ biến chứng và gánh nặng chi phí cho gia đình. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách còn phụ thuộc vào việc xác định đúng nhu cầu điều trị, xây dựng cơ chế thanh toán minh bạch và bảo đảm khả năng cân đối Quỹ bảo hiểm y tế trong dài hạn.

Bỏ qua cảnh báo tiền đái tháo đường, bệnh tiến triển nặng

Từng được cảnh báo đường huyết bất thường nhưng không tái khám suốt hai năm, người đàn ông 39 tuổi chỉ phát hiện mắc đái tháo đường khi xuất hiện tình trạng khát nước liên tục, tiểu nhiều và sụt cân nhanh. Đáng chú ý, người bệnh còn mắc đồng thời béo phì, rối loạn lipid máu và gan nhiễm mỡ, làm gia tăng nguy cơ biến chứng lâu dài.

Các bác sỹ Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Nghệ An vừa tiếp nhận một bệnh nhân nam 39 tuổi mắc đái tháo đường type 2 với chỉ số đường huyết tăng cao, đồng thời ghi nhận nhiều bất thường về chuyển hóa dù trước đó người bệnh chưa được điều trị.

Trường hợp này cho thấy nguy cơ bệnh tiến triển ở người trẻ tuổi, đặc biệt khi những cảnh báo sớm về sức khỏe không được theo dõi và can thiệp kịp thời. Bệnh nhân T.B.K. (39 tuổi, Nghệ An) đến khám sau khoảng hai tháng sụt 5,5 kg, từ 90 kg xuống còn 84,5 kg, dù không thực hiện chế độ ăn kiêng hay tăng cường vận động.

Khoảng 10 ngày trước nhập viện, người bệnh thường xuyên thèm đồ ngọt, khát nước liên tục, uống nhiều và đi tiểu trên 10 lần mỗi ngày, trong đó có những lần phải thức dậy giữa đêm. Những biểu hiện bất thường kéo dài khiến anh quyết định kiểm tra sức khỏe.

Đáng chú ý, từ năm 2024, bệnh nhân đã được phát hiện có chỉ số đường huyết bất thường nhưng không tiếp tục thăm khám, xét nghiệm chuyên sâu hoặc theo dõi định kỳ. Sau gần hai năm, kết quả kiểm tra cho thấy tình trạng rối loạn chuyển hóa đã tiến triển rõ rệt.

Xét nghiệm ghi nhận glucose máu ở mức 16,98 mmol/L, HbA1c lên tới 9,9%, phản ánh tình trạng tăng đường huyết kéo dài trong những tháng trước thời điểm thăm khám. Đồng thời, người bệnh có glucose niệu 4+, men gan tăng cao, rối loạn lipid máu và gan nhiễm mỡ độ 2 trên siêu âm.

Từ kết quả thăm khám và xét nghiệm, bác sỹ chẩn đoán bệnh nhân mắc đái tháo đường type 2, béo phì, rối loạn chuyển hóa lipid máu và viêm gan nhiễm mỡ không do rượu. Bác sỹ Võ Thị Lê, chuyên khoa Nội, Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Nghệ An cho biết, nhiều người vẫn quan niệm đái tháo đường type 2 chủ yếu gặp ở người cao tuổi. Tuy nhiên, bệnh có thể xuất hiện trước 40 tuổi, đặc biệt ở người thừa cân, béo phì, ít vận động, có chế độ ăn uống chưa hợp lý hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh.

Ở trường hợp này, bệnh nhân có thói quen ít hoạt động thể lực, chế độ dinh dưỡng chưa khoa học và người thân trong gia đình mắc đái tháo đường type 2. Những yếu tố trên góp phần làm gia tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa.

Theo bác sỹ, việc chẩn đoán đái tháo đường ở người trẻ cần được đánh giá toàn diện để phân biệt type 2 với các thể bệnh khác như đái tháo đường type 1, đái tháo đường tự miễn khởi phát ở người trưởng thành hoặc đái tháo đường đơn gen.

Kết quả xét nghiệm C-peptide và các kháng thể tự miễn của bệnh nhân giúp bác sỹ có thêm cơ sở xác định thể bệnh, lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Điều đáng lo ngại ở bệnh nhân 39 tuổi là đái tháo đường xuất hiện đồng thời với nhiều rối loạn chuyển hóa, trong đó có béo phì, rối loạn lipid máu và gan nhiễm mỡ. Những bệnh lý này thường có mối liên hệ với tình trạng kháng insulin, làm gia tăng nguy cơ biến chứng tim mạch, thận và các cơ quan khác nếu không được kiểm soát hiệu quả.

Bác sỹ Võ Thị Lê nhận định, việc quản lý đái tháo đường không nên chỉ tập trung vào chỉ số đường huyết mà cần đánh giá đồng thời cân nặng, mỡ máu, chức năng gan, thận và các yếu tố nguy cơ tim mạch.

Đối với người mắc đái tháo đường type 2 ở độ tuổi còn trẻ, thời gian sống chung với bệnh có thể kéo dài nhiều thập kỷ. Nếu không được phát hiện, điều trị và theo dõi phù hợp, tình trạng tăng đường huyết kéo dài có thể gây tổn thương mạch máu, thần kinh, mắt và thận, làm ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.

Từ trường hợp trên, bác sỹ khuyến cáo người dân cần chú ý những dấu hiệu cảnh báo tăng đường huyết như khát nhiều, tiểu nhiều lần, thường xuyên đói, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi, nhìn mờ hoặc tê bì tay chân.

Các chuyên gia lưu ý, đái tháo đường có thể tiến triển trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ rệt. Chủ động xét nghiệm đường huyết, HbA1c theo chỉ định của bác sỹ, đồng thời duy trì lối sống lành mạnh là những biện pháp quan trọng nhằm kiểm soát nguy cơ, hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Ăn mặn mùa lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ ở người cao huyết áp

Thời tiết chuyển lạnh có thể khiến huyết áp tăng cao, làm gia tăng nguy cơ biến cố tim mạch và đột quỵ, đặc biệt ở người có tiền sử tăng huyết áp. Bên cạnh việc sử dụng thuốc đúng chỉ định, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, hạn chế muối và duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa biến chứng.

Thời tiết chuyển lạnh khiến cơ thể phải thích nghi với những thay đổi về nhiệt độ, trong đó hiện tượng co mạch ngoại vi có thể làm huyết áp tăng cao hơn so với những ngày ấm áp. Với người mắc tăng huyết áp, nhất là người cao tuổi hoặc có bệnh lý tim mạch, sự thay đổi này có thể làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các biến cố nguy hiểm nếu huyết áp không được kiểm soát tốt.

Ths.dinh dưỡng Hoàng Hà Linh, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam cho biết, tăng huyết áp kéo dài là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến đột quỵ, suy tim và bệnh thận mạn tính. Đáng chú ý, bên cạnh tác động của thời tiết, những thói quen ăn uống thiếu hợp lý có thể khiến việc kiểm soát huyết áp gặp nhiều khó khăn, ngay cả ở người đang sử dụng thuốc điều trị đều đặn.

Một trong những sai lầm phổ biến trong chế độ ăn của người tăng huyết áp là sử dụng quá nhiều muối, đặc biệt qua các món kho đậm vị, thực phẩm muối chua, nước mắm và đồ ăn chế biến sẵn.

Theo chuyên gia, việc tiêu thụ quá nhiều natri có thể khiến cơ thể giữ nước, làm tăng thể tích tuần hoàn và góp phần đẩy huyết áp lên cao. Trong điều kiện thời tiết lạnh, hiện tượng co mạch có thể khiến việc kiểm soát huyết áp càng trở nên khó khăn.

Người trưởng thành được khuyến cáo tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối, tính cả lượng muối có sẵn trong thực phẩm và được bổ sung trong quá trình chế biến. Đối với người tăng huyết áp, việc giảm muối cần được duy trì thường xuyên thay vì chỉ thực hiện trong những ngày huyết áp tăng.

Bên cạnh thói quen ăn mặn, một số người lại kiêng khem quá mức, loại bỏ hoàn toàn các thực phẩm giàu đạm vì lo ngại mỡ máu và bệnh tim mạch. Tuy nhiên, chế độ ăn thiếu cân đối kéo dài có thể dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng, suy giảm khối cơ và ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt ở người cao tuổi.

Chuyên gia khuyến cáo người bệnh nên lựa chọn nguồn đạm phù hợp như cá, thịt nạc, trứng, sữa và các loại đậu, đồng thời hạn chế thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa.

Đáng lo ngại hơn, không ít trường hợp tự ý ngừng thuốc hạ huyết áp sau khi nhận thấy chỉ số huyết áp đã ổn định. Việc dừng thuốc đột ngột, đặc biệt với một số nhóm thuốc, có thể khiến huyết áp tăng trở lại và làm gia tăng nguy cơ biến chứng tim mạch, đột quỵ.

Để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh, người tăng huyết áp cần duy trì chế độ ăn cân đối, ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá và các loại hạt, đồng thời kiểm soát lượng muối và thực phẩm chế biến sẵn.

Các thực phẩm giàu kali, magie và canxi như rau lá xanh, chuối, khoai lang, bơ và các loại đậu có thể hỗ trợ điều hòa huyết áp trong khuôn khổ chế độ dinh dưỡng hợp lý. Tuy nhiên, người mắc bệnh thận mạn hoặc đang sử dụng thuốc ảnh hưởng đến nồng độ kali trong máu cần tham khảo bác sỹ trước khi tăng lượng thực phẩm giàu kali.

Bên cạnh đó, việc bổ sung cá giàu omega-3 như cá thu, cá hồi vào thực đơn khoảng 2 lần mỗi tuần có thể mang lại lợi ích đối với sức khỏe tim mạch. Các thực phẩm giàu chất xơ như yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt cũng góp phần cải thiện chỉ số lipid máu và hỗ trợ kiểm soát những yếu tố nguy cơ liên quan đến xơ vữa động mạch.

Cùng với dinh dưỡng, duy trì vận động phù hợp, giữ ấm cơ thể và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột là những biện pháp cần thiết. Người tăng huyết áp nên theo dõi huyết áp tại nhà đều đặn, ghi nhận kết quả và tái khám theo lịch hẹn để bác sỹ đánh giá hiệu quả điều trị.

Đặc biệt, người bệnh không được tự ý giảm liều hoặc ngừng thuốc chỉ vì huyết áp đã trở về mức bình thường. Việc điều chỉnh thuốc cần dựa trên đánh giá chuyên môn nhằm hạn chế nguy cơ huyết áp tăng mất kiểm soát.

Các chuyên gia cũng lưu ý, nếu xuất hiện những dấu hiệu như méo miệng, yếu liệt tay chân, nói khó, rối loạn thị giác hoặc đau đầu dữ dội đột ngột, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế cấp cứu ngay, bởi đây có thể là biểu hiện cảnh báo đột quỵ.

Phòng ngừa đột quỵ ở người tăng huyết áp đòi hỏi sự kết hợp giữa điều trị đúng chỉ định, chế độ dinh dưỡng hợp lý và kiểm soát các yếu tố nguy cơ. Trong thời điểm thời tiết chuyển lạnh, chủ động theo dõi huyết áp, giảm lượng muối trong khẩu phần và duy trì sinh hoạt khoa học có ý nghĩa quan trọng nhằm hạn chế biến chứng, bảo vệ sức khỏe tim mạch và chất lượng cuộc sống.

Hà Nội: Bao phủ bảo hiểm y tế đạt 96,5% dân số
Hà Nội: Bao phủ bảo hiểm y tế đạt 96,5% dân số
Trong tháng 10, Sở Nội vụ Hà Nội tiếp nhận, giải quyết 1.314 hồ sơ hưởng chế độ ưu đãi người có công. Các trung tâm tổ chức điều dưỡng...
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư