Báo Đầu Tư
Thứ Bảy, Ngày 21 tháng 11 năm 2026,
Dịch bệnh truyền nhiễm gia tăng, cảnh báo nguy cơ lây lan trong trường học
D.Ngân - 21/11/2026 09:29
  Print
Thời tiết chuyển lạnh, nhiều bệnh truyền nhiễm như cúm A, Adenovirus, RSV, tay chân miệng và quai bị có dấu hiệu gia tăng, khiến số bệnh nhân nhập viện tăng cao.

Bệnh truyền nhiễm gia tăng, nhiều ca phải nhập viện

Những ngày gần đây, tình hình bệnh truyền nhiễm tại nhiều địa phương diễn biến phức tạp, đặc biệt là các bệnh lý đường hô hấp. Thời tiết chuyển lạnh, nhiệt độ thay đổi thất thường cùng mật độ tiếp xúc cao tại trường học, cơ sở làm việc và những địa điểm tập trung đông người đang tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh phát tán, làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.

Tại Hải Phòng, số trẻ mắc các bệnh đường hô hấp phải nhập viện điều trị có chiều hướng gia tăng trong khoảng hai tháng trở lại đây. Khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi Hải Dương mỗi ngày tiếp nhận hơn 80 bệnh nhi nhập viện, nhiều trường hợp sốt cao kéo dài, khó hạ sốt, cần được theo dõi và điều trị tại cơ sở y tế.

long-chau-cung-abbott-trien-khai-tiem-cum-mien-phi-cho-nguoi-dan-mien-trung-20260323144420532 (1)
Các cơ sở y tế khuyến cáo người dân không tự ý sử dụng kháng sinh hoặc thuốc kháng vi-rút khi chưa có chỉ định của bác sỹ. 

Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Hải Dương cũng ghi nhận số trẻ đến khám và điều trị tăng so với trước, với trung bình khoảng 50 bệnh nhi điều trị nội trú mỗi ngày. Hơn một nửa số trường hợp mắc bệnh hô hấp ở trẻ có liên quan đến nhiễm vi-rút, chủ yếu là Adenovirus và vi-rút hợp bào hô hấp (RSV).

Tình trạng tương tự được ghi nhận tại Bệnh viện Nhi Hải Phòng, với khoảng 300 lượt khám ngoại trú mỗi ngày và hơn 500 bệnh nhi điều trị nội trú, tăng khoảng 10% so với trước. Phần lớn bệnh nhi mắc các bệnh lý đường hô hấp, trong đó nhiều trường hợp nhiễm Adenovirus và RSV. Có thời điểm, gần một phần ba số bệnh nhi hô hấp điều trị tại Đơn nguyên Điều trị Quốc tế có kết quả xét nghiệm dương tính với Adenovirus.

Các bác sỹ cho biết, trẻ nhỏ là nhóm dễ bị tổn thương trước các tác nhân gây bệnh do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, trong khi hoạt động học tập, vui chơi tập thể làm tăng tần suất tiếp xúc gần. Những triệu chứng ban đầu như ho, sốt, sổ mũi, đau họng có thể khiến phụ huynh nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường, dẫn đến tâm lý chủ quan, chậm đưa trẻ đi khám.

Đáng lo ngại, nhiễm vi-rút đường hô hấp có thể tiến triển thành viêm tiểu phế quản, viêm phổi, suy hô hấp, đặc biệt ở trẻ nhỏ, trẻ sinh non hoặc có bệnh nền. Những trường hợp sốt cao kéo dài, thở nhanh, khó thở, bỏ bú, ăn uống kém hoặc có biểu hiện bất thường cần được thăm khám kịp thời để hạn chế nguy cơ biến chứng.

Bên cạnh các bệnh hô hấp, cúm mùa và tay chân miệng tiếp tục đặt ra nhiều thách thức đối với công tác phòng, chống dịch. Số liệu do Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.Hải Phòng công bố cho thấy, từ đầu năm 2026 đến thời điểm báo cáo, địa phương ghi nhận 6.055 ca cúm và 5.445 ca tay chân miệng. Riêng Bệnh viện Quốc tế Sản Nhi Hải Phòng đã khám, điều trị 2.994 trường hợp tay chân miệng trong 10 tháng đầu năm.

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do vi-rút đường ruột gây ra, thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là nhóm dưới 3 tuổi. Bệnh lây qua tiếp xúc với dịch tiết, phân của người mắc bệnh hoặc các bề mặt, đồ vật nhiễm mầm bệnh. Môi trường nhà trẻ, trường mầm non với nhiều hoạt động sinh hoạt chung tiềm ẩn nguy cơ lây lan nếu không thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, khử khuẩn bề mặt và phát hiện sớm trẻ mắc bệnh.

Diễn biến dịch bệnh tại các cơ sở giáo dục cho thấy nguy cơ lây nhiễm tập thể cần được đặc biệt quan tâm. Cúm A có thể lây lan nhanh qua các hạt dịch hô hấp phát tán trong quá trình ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc tiếp xúc gần. Trong khi đó, quai bị là bệnh truyền nhiễm do vi-rút gây ra, có thể dẫn đến những biến chứng như viêm tinh hoàn, viêm màng não hoặc viêm tụy, dù không phải trường hợp mắc bệnh nào cũng diễn tiến nặng.

Chủ động tiêm chủng, bảo vệ nhóm nguy cơ trước mùa dịch

Trước nguy cơ nhiều bệnh truyền nhiễm cùng lưu hành, các chuyên gia y tế nhấn mạnh sự cần thiết của việc kết hợp các biện pháp phòng bệnh thường xuyên với tiêm chủng chủ động, nhất là đối với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người mắc bệnh nền.

Giai đoạn Thu- Đông là thời điểm các gia đình cần rà soát tình trạng tiêm chủng, bảo đảm thực hiện đầy đủ những mũi vắc-xin cơ bản và các mũi nhắc lại phù hợp với độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe.

Bác sỹ Nguyễn Thị Thái, Hệ thống Tiêm chủng Long Châu lưu ý các gia đình không nên chỉ quan tâm đến những mũi tiêm cơ bản mà cần kiểm tra lịch tiêm nhắc lại, đặc biệt là vắc-xin cúm mùa được khuyến cáo tiêm hằng năm nhằm duy trì khả năng bảo vệ.

Đối với cúm mùa, trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên và người trưởng thành đủ điều kiện tiêm chủng được khuyến cáo tiêm vắc-xin hằng năm. Việc tiêm phòng giúp giảm nguy cơ mắc cúm và những biến chứng nghiêm trọng, đồng thời hạn chế nguy cơ phải nhập viện, nhất là ở người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính.

Một vấn đề cần được quan tâm là vi-rút cúm có khả năng biến đổi liên tục, trong khi miễn dịch bảo vệ sau tiêm có thể suy giảm theo thời gian. Bởi vậy, việc từng mắc cúm hoặc đã tiêm vắc-xin trong những năm trước không đồng nghĩa với khả năng được bảo vệ đầy đủ ở mùa dịch tiếp theo.

Với bệnh quai bị, việc tiêm đầy đủ vắc-xin phối hợp phòng sởi - quai bị - rubella là biện pháp dự phòng quan trọng. Phụ huynh cần kiểm tra lịch sử tiêm chủng của trẻ, đặc biệt ở độ tuổi đi học, đồng thời trao đổi với nhân viên y tế về việc tiêm bổ sung nếu trẻ chưa được tiêm đủ các mũi theo khuyến cáo.

Ngoài ra, các gia đình cần lưu ý phòng ngừa những bệnh có thể gây biến chứng hô hấp nghiêm trọng như bệnh do phế cầu khuẩn và RSV. Với phế cầu khuẩn, vắc-xin có vai trò giúp phòng ngừa một số bệnh nhiễm khuẩn xâm lấn và viêm phổi do các týp phế cầu có trong vắc-xin.

Đối với RSV, các biện pháp miễn dịch dự phòng dành cho một số nhóm đối tượng, bao gồm vắc-xin cho người lớn đủ điều kiện và biện pháp bảo vệ trẻ sơ sinh, cần được bác sỹ đánh giá, tư vấn theo chỉ định cụ thể.

Tuy nhiên, tiêm chủng không thể thay thế hoàn toàn các biện pháp vệ sinh, kiểm soát lây nhiễm và theo dõi sức khỏe. Hiện chưa có vắc-xin sử dụng rộng rãi để phòng mọi loại Adenovirus gây bệnh hô hấp trong cộng đồng. Các loại vắc-xin cũng có phạm vi bảo vệ riêng, không thể phòng ngừa đồng thời tất cả bệnh truyền nhiễm đang lưu hành.

Đối với trẻ em, phụ huynh cần theo dõi sát các biểu hiện bất thường, không cho trẻ đến trường nếu có triệu chứng nghi mắc bệnh truyền nhiễm, đồng thời thông báo cho giáo viên để phối hợp theo dõi, hạn chế lây lan. Riêng bệnh tay chân miệng, những dấu hiệu như sốt cao khó hạ, giật mình bất thường, run tay chân, nôn nhiều hoặc thở bất thường cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

Cúm mùa làm gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ
Cúm mùa làm gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ
Cúm mùa có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng ngoài đường hô hấp, trong đó có nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim. Nguy cơ đặc biệt đáng...
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư