Mở rộng khám chữa bệnh từ xa, đặt an toàn người bệnh lên hàng đầu

Bộ Y tế vừa ban hành công văn triển khai thí điểm hướng dẫn hoạt động khám bệnh, chữa bệnh từ xa và hỗ trợ khám bệnh, chữa bệnh từ xa, nhằm từng bước chuẩn hóa phương thức cung cấp dịch vụ y tế trên nền tảng số, bảo đảm chất lượng chuyên môn và an toàn người bệnh.

Văn bản do Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà ký, gửi các bệnh viện trực thuộc Bộ, Sở Y tế và những đơn vị liên quan, quy định cụ thể các mô hình triển khai, điều kiện thực hiện, trách nhiệm của người hành nghề, cơ sở y tế và yêu cầu bảo mật thông tin sức khỏe.

Bộ Y tế yêu cầu cơ sở triển khai khám chữa bệnh từ xa phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về giấy phép hoạt động, phạm vi chuyên môn, nhân lực và hạ tầng kỹ thuật.

Theo hướng dẫn, hoạt động khám chữa bệnh từ xa được thực hiện trong phạm vi danh mục bệnh, tình trạng bệnh do Bộ Y tế quy định. Trong giai đoạn đầu, ưu tiên áp dụng đối với tái khám, theo dõi bệnh mạn tính ổn định, tư vấn sau ra viện, quản lý sức khỏe tại cộng đồng, đánh giá tuân thủ điều trị và sàng lọc ban đầu để xác định người bệnh có cần khám trực tiếp hoặc chuyển đến cơ sở y tế phù hợp hay không.

Đây là những nhóm dịch vụ có thể tận dụng lợi thế của công nghệ để giảm nhu cầu di chuyển không cần thiết, hỗ trợ người bệnh duy trì liên hệ với bác sỹ và nâng cao tính liên tục trong quá trình chăm sóc sức khỏe.

Đặc biệt, đối với người mắc bệnh mạn tính cần được theo dõi lâu dài, hình thức khám chữa bệnh từ xa có thể hỗ trợ đánh giá diễn biến sức khỏe và việc tuân thủ điều trị, trên cơ sở dữ liệu và thông tin được cung cấp đầy đủ, chính xác.

Tuy nhiên, Bộ Y tế nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ không đồng nghĩa với mở rộng khám chữa bệnh từ xa cho mọi trường hợp. Người hành nghề chỉ được tiếp tục phiên khám khi đã xác thực người bệnh, có đủ dữ kiện chuyên môn, không phát hiện dấu hiệu cảnh báo và nhận định hình thức từ xa có thể bảo đảm an toàn.

Trường hợp cần khám thực thể, thực hiện xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hoặc thông tin chưa đủ để đưa ra quyết định, bác sỹ phải hướng dẫn người bệnh đến cơ sở y tế để thăm khám trực tiếp.

Đặc biệt, không được sử dụng khám chữa bệnh từ xa để thay thế hoặc trì hoãn việc cấp cứu. Các hoạt động can thiệp, phẫu thuật, thủ thuật hoặc điều khiển thiết bị y tế từ xa cũng không được thực hiện nếu chưa có quy trình kỹ thuật riêng và chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý tương ứng.

Quy định này nhằm xác lập ranh giới rõ ràng giữa những hoạt động có thể thực hiện an toàn trên nền tảng số với các tình huống đòi hỏi sự hiện diện trực tiếp của nhân viên y tế và hệ thống trang thiết bị chuyên môn.

Một nội dung quan trọng khác là bảo đảm an toàn thông tin sức khỏe trong toàn bộ quá trình thực hiện. Hồ sơ điện tử có thể thay thế hồ sơ giấy khi hệ thống đáp ứng yêu cầu ghi nhận đầy đủ thông tin, xác thực người lập và cho phép trích xuất dữ liệu theo quy định.

Việc ghi âm, ghi hình phiên khám phải có căn cứ phù hợp, xác định rõ mục đích và được sự đồng ý riêng của người bệnh. Đồng ý khám chữa bệnh từ xa không đồng nghĩa với việc mặc nhiên đồng ý cho ghi âm hoặc ghi hình.

Bên cạnh việc cung cấp dịch vụ trực tiếp cho người bệnh, hướng dẫn cũng đề cập hoạt động hỗ trợ chuyên môn từ xa giữa các cơ sở khám chữa bệnh. Đây là một trong những giải pháp nhằm tăng cường kết nối giữa các tuyến, hỗ trợ cơ sở y tế tiếp cận ý kiến chuyên môn trong xử trí những trường hợp bệnh cụ thể.

Theo tiến sỹ, bác sỹ Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, việc ban hành hướng dẫn có ý nghĩa quan trọng trong chuẩn hóa hoạt động khám chữa bệnh từ xa, nhất là trong bối cảnh công nghệ thông tin đang phát triển mạnh mẽ.

Đây cũng là bước cụ thể hóa định hướng đưa dịch vụ y tế chất lượng đến gần người dân hơn, đặc biệt là những người sinh sống tại miền núi, vùng sâu, vùng xa và địa bàn còn nhiều khó khăn trong tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh.

Điều chỉnh giá dịch vụ y tế phải hài hòa với khả năng chi trả của người dân

Bộ Y tế được yêu cầu xây dựng lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ khám chữa bệnh phù hợp với khả năng chi trả của người dân, đồng thời bảo đảm nguồn cung thuốc, vật tư y tế và góp phần kiểm soát lạm phát. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm cân bằng giữa nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và bảo vệ quyền lợi người bệnh.

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 528/TB-VPCP, truyền đạt kết luận của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá, về công tác quản lý, điều hành giá trong những tháng cuối năm 2026.

Một trong những nội dung đáng chú ý là yêu cầu Bộ Y tế xây dựng lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ y tế phù hợp với khả năng chi trả của người dân, đồng thời góp phần ổn định mặt bằng giá và kiểm soát lạm phát.

Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng, việc điều hành giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá phải được thực hiện theo lộ trình phù hợp, đánh giá kỹ tác động đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI), bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu thực hiện cơ chế giá thị trường, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đối với lĩnh vực y tế, yêu cầu này đặt ra bài toán cân bằng giữa chi phí cung ứng dịch vụ, nhu cầu đầu tư nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân.

Trong điều kiện các cơ sở y tế cần nguồn lực để duy trì hoạt động, đầu tư trang thiết bị, ứng dụng công nghệ và phát triển nhân lực, việc xây dựng mức giá phù hợp có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng vận hành bền vững của hệ thống khám chữa bệnh. Tuy nhiên, điều chỉnh giá cũng cần tính toán tác động đến chi phí chăm sóc sức khỏe, đặc biệt đối với người bệnh phải điều trị dài ngày, mắc bệnh mạn tính hoặc có điều kiện kinh tế khó khăn.

Do đó, lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ y tế không chỉ là vấn đề tính toán chi phí mà còn gắn với mục tiêu bảo đảm khả năng tiếp cận dịch vụ và tính công bằng trong chăm sóc sức khỏe.

Theo kết luận của Phó Thủ tướng, Bộ Y tế có trách nhiệm theo dõi chặt chẽ diễn biến giá thuốc, vật tư y tế, hóa chất xét nghiệm, thiết bị y tế và dịch vụ khám chữa bệnh; đồng thời bảo đảm đầy đủ nguồn cung phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân với mức giá hợp lý.

Cùng với xây dựng lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ, Bộ Y tế được yêu cầu tăng cường kiểm tra hoạt động kê khai, niêm yết giá thuốc, vật tư y tế và xử lý nghiêm những hành vi vi phạm pháp luật về giá.

Đây là những nhiệm vụ có mối liên hệ trực tiếp với nhau. Bởi bên cạnh giá dịch vụ khám chữa bệnh, chi phí thuốc, vật tư và các sản phẩm y tế cũng tác động đáng kể đến tổng chi phí điều trị. Nếu thiếu cơ chế giám sát hiệu quả, biến động giá ở những khâu này có thể làm gia tăng gánh nặng tài chính đối với người bệnh và ảnh hưởng đến hoạt động của các cơ sở y tế.

Việc bảo đảm nguồn cung thuốc, vật tư và thiết bị y tế vì vậy không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu chuyên môn mà còn góp phần ổn định chi phí khám chữa bệnh, hạn chế những biến động bất hợp lý trên thị trường.

Hoàn thiện chính sách bảo hiểm y tế, tạo động lực phát triển y tế cơ sở

Bộ Y tế tiếp tục hoàn thiện chính sách bảo hiểm y tế, mở rộng quyền lợi khám chữa bệnh và thúc đẩy đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho y tế cơ sở. Mục tiêu là nâng cao chất lượng dịch vụ ngay tại địa phương, giảm áp lực cho bệnh viện tuyến trên và bảo đảm người dân được tiếp cận chăm sóc sức khỏe thuận tiện, hiệu quả hơn.

Trước kiến nghị của cử tri TP.Cần Thơ về hoàn thiện chính sách khám chữa bệnh, bảo hiểm y tế và tăng cường đầu tư trang thiết bị nhằm giảm quá tải bệnh viện tuyến trên, thông tin từ Bộ Y tế cho hay cơ quan này đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ hoàn thiện hành lang pháp lý, mở rộng quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế đến nâng cao năng lực chuyên môn và bảo đảm nguồn lực đầu tư cho các cơ sở y tế.

Định hướng xuyên suốt là phát triển hệ thống khám chữa bệnh theo các cấp chuyên môn kỹ thuật, giúp người dân tiếp cận dịch vụ phù hợp ngay tại địa phương, đồng thời tăng cường khả năng phối hợp, chuyển giao kỹ thuật và kết nối giữa các cơ sở y tế.

Theo Bộ Y tế, việc hoàn thiện chính sách được triển khai trên cơ sở các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương về bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân và thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân, đặc biệt là Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về những giải pháp đột phá trong nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.

Cùng với tổ chức lại hệ thống khám chữa bệnh, chính sách bảo hiểm y tế tiếp tục được điều chỉnh theo hướng mở rộng quyền lợi và tạo thuận lợi cho người tham gia.

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế năm 2024 và Nghị định số 188/2025/NĐ-CP, người tham gia bảo hiểm y tế tự đi khám chữa bệnh tại cơ sở cấp ban đầu được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán 100% mức hưởng theo quy định. Trường hợp điều trị nội trú tại cơ sở cấp cơ bản cũng được thanh toán 100% mức hưởng theo các điều kiện pháp luật quy định.

Điểm đáng chú ý là quy định thanh toán 100% mức hưởng không đồng nghĩa mọi chi phí khám chữa bệnh đều được quỹ chi trả toàn bộ, mà được áp dụng theo mức quyền lợi và phạm vi hưởng của từng đối tượng tham gia bảo hiểm y tế.

Những điều chỉnh này góp phần giảm bớt rào cản trong tiếp cận dịch vụ, khuyến khích người dân lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh phù hợp với tình trạng sức khỏe, đồng thời phát huy vai trò của y tế cơ sở trong chăm sóc và quản lý sức khỏe ban đầu.

Bộ Y tế cũng đã ban hành Thông tư số 01/2025/TT-BYT, hướng dẫn các trường hợp được khám chữa bệnh trực tiếp tại cơ sở cấp cơ bản hoặc cấp chuyên sâu mà không phải thực hiện đầy đủ thủ tục chuyển cơ sở. Một số trường hợp được sử dụng phiếu chuyển cơ sở khám chữa bệnh có giá trị trong một năm theo quy định.

Cùng với đó là đẩy mạnh triển khai phiếu chuyển cơ sở khám chữa bệnh điện tử, hồ sơ bệnh án điện tử, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu và hỗ trợ chuyên môn giữa các cơ sở. Đây là những giải pháp nhằm giảm sự gián đoạn trong quá trình điều trị, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo điều kiện để người bệnh được chăm sóc liên tục.

Bên cạnh chính sách bảo hiểm y tế, hoàn thiện cơ chế đầu tư, mua sắm và sử dụng trang thiết bị cũng là nội dung được Bộ Y tế chú trọng.

Những giải pháp này hướng tới nâng cao tính minh bạch, hiệu quả quản lý và khả năng tiếp cận trang thiết bị của các cơ sở khám chữa bệnh.