Hạch toán riêng thu nhập ưu đãi và không ưu đãi

Trong dự thảo Nghị định hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Điều 21 nêu rõ các điều kiện áp dụng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (thuế thu nhập doanh nghiệp).

Khi doanh nghiệp thực hiện nhiều hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời gian được hưởng ưu đãi thuế, doanh nghiệp phải tách bạch và hạch toán riêng thu nhập từ hoạt động được ưu đãi thuế.

Nếu không thể hạch toán riêng, thu nhập ưu đãi sẽ được xác định theo tỷ lệ doanh thu hoặc chi phí của hoạt động ưu đãi so với tổng doanh thu hoặc chi phí của toàn doanh nghiệp. Cách thức này nhằm đảm bảo tính chính xác và công bằng trong việc áp dụng ưu đãi thuế.

Khi thực hiện nhiều hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời gian được hưởng ưu đãi thuế, doanh nghiệp phải tách bạch và hạch toán riêng thu nhập.

Trong trường hợp doanh nghiệp không phân biệt được thu nhập ưu đãi và không ưu đãi trong kỳ tính thuế, phần thu nhập ưu đãi được tính bằng tổng thu nhập chịu thuế nhân với tỷ lệ phần trăm doanh thu hoặc chi phí của hoạt động ưu đãi so với tổng doanh thu hoặc chi phí được trừ của doanh nghiệp trong kỳ tính thuế.

Về nguyên tắc lựa chọn ưu đãi, nếu doanh nghiệp được hưởng nhiều mức ưu đãi thuế khác nhau đối với cùng một khoản thu nhập, doanh nghiệp có quyền lựa chọn mức ưu đãi thuế có lợi nhất và phải duy trì ổn định mức ưu đãi đó trong toàn bộ thời gian còn lại. Trường hợp chuyển sang áp dụng ưu đãi theo tiêu chí khác có lợi hơn, doanh nghiệp phải trừ đi thời gian ưu đãi đã hưởng trước đó.

Ngoài ra, doanh nghiệp đã hết thời gian ưu đãi theo quy định trước đây nhưng được cấp các giấy chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, dự án ứng dụng công nghệ cao hoặc dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ, thì được hưởng ưu đãi cho phần thời gian còn lại, trừ đi thời gian ưu đãi đã hưởng trước đó.

Đối với trường hợp doanh nghiệp có thu nhập đáp ứng nhiều điều kiện ưu đãi khác nhau, sau khi hết thời gian ưu đãi theo lĩnh vực hoặc địa bàn ưu đãi, doanh nghiệp được chuyển sang áp dụng mức thuế suất ưu đãi theo ngành, nghề quy định cho phần thời gian còn lại.

Ưu đãi thuế theo diện dự án đầu tư mới

Dự thảo cũng quy định rõ về ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo tiêu chí địa bàn ưu đãi. Doanh nghiệp có dự án đầu tư sản xuất hưởng ưu đãi theo địa bàn ưu đãi thì cả thu nhập phát sinh từ việc cung cấp sản phẩm, hàng hóa ra ngoài địa bàn dự án vẫn được hưởng ưu đãi thuế.

Tuy nhiên, đối với dự án đầu tư trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ tại địa bàn ưu đãi, ưu đãi chỉ áp dụng cho thu nhập phát sinh tại địa bàn thực hiện dự án. Đặc biệt, dự án đầu tư trong khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung mà không thuộc lĩnh vực công nghệ cao hoặc công nghệ số, thì không được hưởng ưu đãi thuế theo tiêu chí dự án đầu tư tại các khu vực này.

Doanh nghiệp có dự án đầu tư được hưởng ưu đãi theo quy định tại thời điểm cấp phép hoặc cấp giấy chứng nhận đầu tư. Nếu pháp luật thuế có thay đổi mà doanh nghiệp đáp ứng điều kiện ưu đãi theo quy định mới, thì doanh nghiệp có quyền lựa chọn hưởng ưu đãi theo quy định mới cho phần thời gian còn lại. Trường hợp dự án đầu tư không thuộc diện ưu đãi trước khi Nghị định có hiệu lực nhưng thuộc diện ưu đãi theo Nghị định mới thì được áp dụng ưu đãi từ kỳ tính thuế năm 2025 trở đi.

Thu nhập được ưu đãi trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp bao gồm cả thu nhập từ thanh lý tài sản dự án và thu nhập từ bán phế liệu, phế phẩm thuộc các lĩnh vực này, mở rộng phạm vi ưu đãi nhằm hỗ trợ phát triển các ngành nghề truyền thống.

Đối với kỳ tính thuế đầu tiên có doanh thu hoặc thu nhập từ dự án đầu tư dưới 12 tháng, doanh nghiệp được quyền lựa chọn hưởng ưu đãi thuế ngay từ kỳ tính thuế đó hoặc đăng ký bắt đầu hưởng ưu đãi từ kỳ tính thuế tiếp theo. Nếu đăng ký từ kỳ tiếp theo, doanh nghiệp phải nộp thuế theo quy định cho kỳ tính thuế đầu tiên.

Ngoài ra, doanh nghiệp thành lập hoặc có dự án đầu tư từ việc sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu hoặc loại hình doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp và được kế thừa các ưu đãi thuế (kể cả các khoản lỗ chưa được kết chuyển) của doanh nghiệp hoặc dự án đầu tư trước đó nếu đáp ứng điều kiện ưu đãi và điều kiện chuyển lỗ theo quy định.