Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại phiên thảo luận tổ - Ảnh: PT.

“Nghị quyết 57 được giới khoa học, nhân dân rất ủng hộ. Đúng là để đi được vào cuộc sống thì phải còn một giai đoạn nữa, khó khăn nữa, thách thức nữa. Để đi được đến kết quả phải đổi mới tư duy, cách làm nhìn thẳng vào vấn đề thực tế để có cách tháo gỡ, chúng ta cũng không ngại gì việc đó cả”.

Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh như trên khi Quốc hội thảo luận tại tổ dự thảo Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, sáng 15/2.

Theo nhấn mạnh của Tổng Bí thư, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được ban hành cuối năm 2024. Tuy nhiên, để nghị quyết này đi vào cuộc sống, chờ sửa luật khoa học, công nghệ thì có thể phải mất hàng năm.

Do đó, ông đề nghị ngay tại kỳ họp bất thường lần này phải có nghị quyết tháo gỡ ngay khó khăn cho khoa học, công nghệ.

“Nhưng đúng như đại biểu nói là không chỉ tháo gỡ mà còn thúc đẩy, khuyến khích. Tên nghị quyết cần tiếp tục được nghiên cứu tiếp thu”, Tổng Bí thư nói.

Nêu rõ phạm vi của những vấn đề tại Nghị quyết 57 quá lớn, Tổng Bí thư nhìn nhận, đụng vào cái gì cũng khó khăn do các quy định. Do đó, nghị quyết trình Quốc hội cũng là cách thức để khẩn trương tháo gỡ vướng mắc về thể chế cho khoa học, công nghệ, đưa các chủ trương của Nghị quyết 57 vào cuộc sống.

Ông khẳng định, các đề xuất tại dự thảo Nghị quyết được Chính phủ trên cơ sở ý kiến của bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp để trình ra Quốc hội, tập trung vào 3 nhóm vấn đề.

“Nếu đưa ra thoải mái không hết được, đi vào chi tiết thì lại có khi không ra được nghị quyết, lại thất bại. Tinh thần vừa chạy vừa xếp hàng, hàng lối ngay ngắn chỉnh tề nhưng vẫn phải chạy đã”, Tổng Bí thư lưu ý.

Phát triển khoa học, công nghệ ai cũng thấy giá trị, cần thiết. “Nhưng vì sao không phát triển được? Vì nhiều khó khăn, nhiều vấn đề vướng mắc”, Tổng Bí thư nêu vấn đề.

Ông phân tích, ngay Luật Đấu thầu chỉ quan tâm tới tiền, với quan điểm làm sao mua được đồ rẻ khiến chúng ta bị đẩy vào nguy cơ trở thành các bãi rác khoa học, công nghệ. Hay, hiện tại mình đang mong muốn phát triển 5G, nhiều nơi sẵn sàng cho không mình thiết bị phát triển 5G, nhưng thực tế họ cho đi để phát triển công nghệ mới, hiện đại hơn.

“Mình trở thành bãi rác trong những chuyện như vậy. Khoa học, công nghệ mình đi sau nhưng phải đi tắt đón đầu. Thế giới phát triển rồi mình không biết đi theo thì lũi cũi đi sau”, Tổng Bí thư trao đổi. Ông nói, một số nền kinh tế vừa qua không phát triển được khoa học, công nghệ vì đang bị mắc vào cái vốn cũ, loay hoay thu hồi được vốn thì mới có thể cải tiến, đưa khoa học, công nghệ mới vào.

“Mình lại đi vào vết xe này nữa thì mình chết”, Tổng Bí thư nói thêm.

Nêu nhiều ví dụ khác, như chuyện hợp tác đầu tư công - tư, hay chuyện thu thuế, hạ lãi suất...Tổng Bí thư cho rằng, phải có các chính sách khuyến khích để thúc đẩy phát triển.

Chính phủ miễn giảm thuế thì thu thuế lại được nhiều hơn, còn khi hạ lãi suất, nhiều người vay để đầu tư sản xuất kinh doanh. “Quy định của chúng ta khuyến khích thì phải quy định thế nào để khuyến khích chứ không chỉ lo thu nhiều, thu triệt để”, Tổng Bí thư lưu ý.

Nhắc lại cả hệ thống quy định mà trước đến giờ rất làm khó chúng ta, Tổng Bí thư nhận xét “Nó cứ giằng nhau như vậy mà không biết bắt đầu từ đâu cả là mình chết”. Ông nhấn mạnh, bây giờ vào thực tế, cái gì là rào cản thì phải tháo gỡ; nhưng đồng thời phải có trật tự để tất cả mọi người đi theo một hướng, chứ “ông đi sang, ông lại kéo lùi, thế này thế kia nữa thì làm sao phát triển được”.

Vẫn theo Tổng Bí thư, các đề xuất tại dự thảo nghị quyết là các chủ trương đã được Nghị quyết 57 của Bộ Chính nhìn thấy và nêu ra. Nhưng “cũng không nên quá phức tạp, chi tiết để tránh không ra được nghị quyết. Trong quá trình thí điểm 5 năm tới sẽ tiếp tục sửa luật khoa học, công nghệ và cả hệ thống pháp luật cho đồng bộ, sát thực tiễn”, Tổng Bí thư nói.