Đây là lần thứ 5 thực hiện tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp và thủy sản trên cả nước. Thưa bà, cuộc tổng điều tra lần này nhằm mục đích gì?

Cuộc tổng điều tra lần này sẽ có được bức tranh tổng thể về nông thôn, nông nghiệp để Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành đánh giá thực trạng, phân tích xu hướng biến đổi, xây dựng kế hoạch, chiến lược phát triển khu vực nông nghiệp, nông thôn; cải thiện mức sống dân cư nông thôn trên phạm vi cả nước cũng như của từng địa phương. Kết quả điều tra còn phục vụ việc đánh giá kết quả thực hiện một số nội dung của các chương trình mục tiêu quốc gia về công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn và xây dựng nông thôn mới…

Bà Nguyễn Thị Hương, Vụ trưởng Vụ Thống kê nông, lâm nghiệp và thủy sản (Tổng cục Thống kê)

Vậy cuộc điều tra lần này có gì khác so với 5 lần điều tra trước đây?

Khác với những lần điều tra trước đây, cuộc tổng điều tra lần này bổ sung các thông tin đánh giá kết quả tái cơ cấu nông nghiệp bằng việc lồng ghép các chỉ tiêu đánh giá năng lực sản xuất như quy mô sản xuất, áp dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất, các hình thức tổ chức sản xuất, liên kết trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.

Quy mô của cuộc điều tra lần này cũng rộng hơn, với 17 triệu đơn vị không chỉ ở khu vực nông thôn, mà còn gồm cả hộ có tham gia sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản ở khu vực thành thị. Lực lượng quân đội cũng tham gia hoạt động nông nghiệp, nhưng trước đây không tiến hành điều tra, nhưng lần này, các đơn vị quân đội cũng sẽ báo cáo số liệu cho Tổng cục Thống kê, nên bức tranh về nông nghiệp, nông thôn hoàn chỉnh, chính xác hơn.

Bức tranh hoàn chỉnh đó sẽ bao gồm những nội dung gì, thưa bà?

Sau khi kết quả cuộc điều tra được công bố, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành và từng địa phương sẽ biết được bức tranh tổng thể, cụ thể, chi tiết là hiện nay cả nước cũng như từng địa phương có bao nhiêu hộ làm nông nghiệp, nuôi trồng, đánh bắt thủy hải sản; có bao nhiêu trang trại; số lao động và cơ cấu lao động phân theo giới tính, tuổi, ngành hoạt động, trình độ chuyên môn, hình thức làm việc; sử dụng thời gian lao động ra sao.

Chúng ta cũng sẽ biết được một cách chính xác diện tích đất đai đang được sử dụng cho trồng trọt, chăn nuôi; máy móc, thiết bị đang được sử dụng cho nông nghiệp thế nào; người nông dân áp dụng khoa học, kỹ thuật ra sao trong sản xuất. Chúng ta cũng sẽ biết được thông tin về hoạt động hỗ trợ sản xuất, thị trường đầu vào, thị trường tiêu thụ sản phẩm trong sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản; thông tin về liên kết, hợp tác trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm; bảo quản sản phẩm…

Thưa bà, cuộc tổng điều tra này có tiến hành điều tra về điều kiện sống của cư dân, vệ sinh môi trường nông thôn, ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và nước biển dâng không?

Những thông tin đó cũng sẽ điều tra để từ đây, Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành sẽ biết được cần phải tiếp tục làm gì để tái cơ cấu nông nghiệp hiệu quả hơn, đầu tư cho chương trình nông thôn mới thế nào để phù hợp với điều kiện của từng vùng, từng lĩnh vực; giải phóng và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội, trước hết là lao động, đất đai, rừng và biển; khai thác tốt các điều kiện thuận lợi trong hội nhập kinh tế quốc tế cho phát triển lực lượng sản xuất trong nông nghiệp, nông thôn.

Muốn có được bức tranh toàn cảnh và chi tiết đòi hỏi phải khai báo chính xác. Tuy nhiên, người dân có tâm lý ngại khai báo thông tin liên quan đến sản xuất, kinh doanh vì sợ bị lộ bí mật?

Điều tra viên đều là những người sống ở địa phương, nên họ nắm rất rõ từng hộ gia đình đang sử dụng bao nhiêu diện tích đất, có loại thiết bị, máy móc gì, đang trồng cây gì, nuôi con gì…, nên việc che giấu thông tin không đáng ngại. Chúng tôi bảo đảm thông tin của từng hộ gia đình, tổ chức được bảo mật theo quy định của Luật Thống kê và chỉ dùng để tổng hợp chung cho từng địa bàn điều tra và từng cấp hành chính (xã, huyện, tỉnh, toàn quốc), không dùng cho bất kỳ mục đích nào khác.