Theo Sở Tài nguyên và Môi trường Tp.HCM, Thành phố có 3 loại hình Quy hoạch xây dựng và Quy hoạch sử dụng đất và Quy hoạch đô thị chồng chéo, mâu thuẫn nhau gây nhiều hệ lụy.

Cụ thể, Quy hoạch sử dụng đất và Quy hoạch xây dựng về nguyên tắc phải có sự thống nhất cả về không gian và thời gian, phù hợp với nhau và hỗ trợ lẫn nhau trong việc thực hiện chức năng của mỗi loại quy hoạch. Tuy nhiên, công tác lập quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch xây dựng lại có những điểm khác biệt gây khó khăn cho cả người dân và cơ quan quản lý nhà nước.

Đó là, giữa Quy hoạch sử dụng đất và Quy hoạch xây dựng có thời kỳ quy hoạch là không thống nhất. Nếu Quy hoạch sử dụng đất có thời gian quy hoạch là 10 năm, kỳ kế hoạch 5 năm thì Quy hoạch xây dựng có thời hạn ngắn hạn là 5 năm, 10 năm; dài hạn là 20 năm và dài hơn. Việc lập quy hoạch sử dụng đất được thực hiện theo đơn vị lãnh thổ hành chính, ngược lại, Quy hoạch đô thị lại không hoàn toàn căn cứ theo đơn vị hành chính.

3 loại hình quy hoạch ở TP.HCM đang có mâu thuẫn, trùng lắp

Bên cạnh đó, giữa Quy hoạch sử dụng đất và Quy hoạch đô thị (chủ yếu là quy hoạch phân khu) có hiện tượng mâu thuẫn, trùng lắp, khiến tình trạng người dân được chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở, đất sản xuất, kinh doanh nhưng lại không được cấp phép xây dựng (vì không phù hợp quy hoạch phân khu) hoặc được cấp phép xây dựng nhưng chỉ cấp phép xây dựng tạm, có thời hạn; hoặc người dân mua đất nhưng lại không được chuyển nhượng quyền sử dụng đất... Từ đó đã góp phần gây ra các khiếu nại, tố cáo về lĩnh vực đất đai, xây dựng cũng như hiện tượng xây dựng không phép tại các vùng ven đô.

Được biết, số lượng đơn thư kiến nghị, khiếu nại, tố cáo, tranh chấp liên quan đến đất đai chiếm khoảng 75% tổng số khiếu nại, kiến nghị trong hoạt động quản lý kinh tế - xã hội TP.HCM. Toàn thành phố giai đoạn từ 2015 đến hết năm 2023 đã tiếp nhận và xử lý khoảng 85.300 đơn thư kiến nghị, khiếu nại, tố cáo liên quan đến lĩnh vực đất đai, trong đó đơn thư thuộc thẩm quyền giải quyết khoảng 65.200 đơn; không thuộc thẩm quyền giải quyết khoảng 20.100 đơn.