Phiên thẩm tra các nội dung kinh tế, xã hội ngày 27/9 của Uỷ ban Kinh tế .

Tiếp tục phiên họp thứ 13, chiều 27/9 Ủy ban Kinh tế của Quốc hội thẩm tra đánh giá giữa kỳ tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025.

Báo cáo tóm tắt nội dung này, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đỗ Thành Trung khái quát, nhìn tổng thể nửa nhiệm kỳ vừa qua, nhờ các chính sách, giải pháp đúng đắn, kịp thời, chưa từng có tiền lệ, nước ta cơ bản đã vững vàng vượt qua khó khăn, thách thức trước “những cơn gió ngược” và đạt được nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện, được thế giới đánh giá cao và ghi nhận.

Nền kinh tế duy trì được đà tăng trưởng và là một điểm sáng “trong bức tranh xám màu” của kinh tế toàn cầu. Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được đảm bảo; nợ nước ngoài, bội chi NSNN đều dưới ngưỡng Quốc hội cho phép; định hạng tín nhiệm quốc gia và vị thế quốc tế tiếp tục được cải thiện; một số chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu giai đoạn 2021-2023 dự kiến có sự thay đổi tích cực hơn so với giai đoạn 2016-2018 .

Các công trình, dự án quan trọng quốc gia, tạo không gian phát triển mới cho các địa phương, vùng và cả nước được đẩy mạnh; củng cố thêm niềm tin của doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng nêu nhiều khó khăn, hạn chế. Như, tăng trưởng kinh tế gặp nhiều thách thức, bình quân 2 năm 2021-2022 đạt 5,25%, 6 tháng đầu năm 2023 đạt 3,72%, tạo áp lực lớn lên các quý còn lại của năm 2023 để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm là 6,5% và các năm 2024-2025.

Nhiều động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế trong 8 tháng đầu năm 2023 đang có dấu hiệu chậm lại, thậm chí suy giảm và đang chịu áp lực rất lớn từ bên ngoài. Năm 2023, kim ngạch xuất khẩu ước giảm 3,5%, nhập khẩu giảm 4,2%; nợ xấu có xu hướng tăng ; chỉ số lạm phát cơ bản vẫn ở mức cao , tiềm ẩn rủi ro đối với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô. Hoạt động của thị trường tài chính - tiền tệ, thị trường bất động sản, chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp còn khó khăn, tiềm ẩn rủi ro.

“Sau đại dịch Covid-19, sức chống chịu của nhiều doanh nghiệp đã đến mức tới hạn; hoạt động sản xuất kinh doanh tiếp tục gặp khó khăn do nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu thấp, chính sách bảo hộ thương mại của các nước và sự cạnh tranh về giá của các nước xuất khẩu cùng mặt hàng như da giày, dệt may, thép, thủy sản. Thủ tục hành chính trong một số lĩnh vực vẫn còn rườm rà, phức tạp, gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp”, Thứ trưởng báo cáo.

Nửa nhiệm kỳ còn lại, Thứ trưởng nêu rõ, yêu cầu đặt ra không chỉ cần hóa giải các nguy cơ, thách thức, mà còn phải tích cực, chủ động trước thời cơ mới, tranh thủ mọi cơ hội, dư địa chính sách, nguồn lực để tận dụng thời gian, cơ hội phục hồi nhanh, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới như tăng trưởng xanh, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn… để lội ngược dòng thành công, đạt cao nhất các mục tiêu 5 năm và 10 năm đã đặt ra, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Trong 6 quan điểm chỉ đạo triển khai thực hiện trong thời gian tới, lãnh đạo Bộ Kế hoạch và đầu tư nêu rõ, tập trung ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Chỉ đạo điều hành kinh tế vĩ mô chủ động, linh hoạt, sáng tạo, quyết liệt, kịp thời, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, hiệu quả, bảo đảm phù hợp với tình hình và yêu cầu thực tiễn; vừa tập trung xử lý các nhiệm vụ thường xuyên, các vấn đề tồn đọng kéo dài, vừa kịp thời ứng phó với những vấn đề cấp bách, phát sinh trong ngắn hạn, vừa thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp mang tính căn cơ trong trung và dài hạn.

Thứ trưởng Đỗ Thành Trung cũng nêu 12 nhiệm vụ, giải pháp chú yếu đặt ra trọng tâm chỉ đạo, điều hành thời gian tới.

Theo đó, được đặt lên hàng đầu là kiên định, nhất quán với mục tiêu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn. Nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, năng lực nội tại và tính tự chủ của nền kinh tế. Điều hành đồng bộ, linh hoạt các chính sách vĩ mô, phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, cơ quan trong quản lý và điều hành kinh tế vĩ mô. Phản ứng chính sách, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả để hóa giải thách thức, tận dụng các cơ hội cho phát triển.

Đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân vốn đầu tư công, nhất là các công trình giao thông trọng điểm; hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, nhất là hạ tầng giao thông như hệ thống đường cao tốc theo tuyến Bắc - Nam và Đông - Tây, đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam, phát triển hạ tầng năng lượng, hạ tầng số gắn với nâng cao năng lực nội tại, ông Trung nêu.

Thúc đẩy phát triển liên kết vùng, khu kinh tế và phát triển đô thị; phục hồi và tăng trưởng của các đầu tàu kinh tế; triển khai nhanh, hiệu quả Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, cũng  là nội dung được Thứ trưởng đề cập.

Tại kỳ họp thứ sáu vào tháng 10 tới, báo cáo đánh giá giữa kỳ tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025 sẽ được đặt lên bàn nghị sự của Quốc hội.