Một đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây hiện do VEC vận hành khai thác.

Văn phòng Chính phủ vừa có công văn số 5889/VPCP-CN gửi Bộ trưởng Bộ Tài chính; Chủ tịch HĐTV, Tổng giám đốc Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng Trần Hồng Hà về việc triển khai Dự án mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành.

Theo đó, Phó thủ tướng đồng ý với đề xuất của Bộ Tài chính và VEC về việc thực hiện dự án theo thủ tục đối với dự án khẩn cấp để kịp triển khai khởi công vào ngày 19/8/2025.

Việc thực hiện dự án khẩn cấp để lựa chọn tư vấn, lựa chọn nhà thầu thực hiện dự án và làm đồng thời một số bước như báo cáo của Bộ Tài chính và VEC phải đảm bảo tuân thủ cơ sở khoa học kỹ thuật, lựa chọn những nhà tư vấn, những nhà thầu đã có kinh nghiệm, có năng lực, uy tín, đã thực hiện những dự án, công trình tương tự có chất lượng tốt, thi công an toàn, không được để xảy ra sơ hở, tham nhũng, lợi ích nhóm, gây thất thoát, thiệt hại tài sản nhà nước.

Phó thủ tướng giao Bộ Tài chính và VEC làm rõ lý do sự cần thiết, khẩn cấp của dự án về ý nghĩa kinh tế, xã hội, chính trị và thời gian khởi công, hoàn thành và lưu ý VEC có cam kết hoàn thành đúng tiến độ, giá thành tiết kiệm hơn so với giá các gói thầu tương tự đã thực hiện đấu thầu, tiết kiệm cho ngân sách nhà nước; báo cáo Phó thủ tướng trước ngày 27/6/2025.

Trước đó, để đảm bảo Dự án cơ bản hoàn thành năm 2026, trên cơ cở đề xuất của VEC, tại công văn số 8029/BTC–ĐT, Bộ Tài chính đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ căn cứ quy định tại điểm b khoản 1 và khoản 3 Điều 130 Luật Xây dựng số 50/2014/QH13, được sửa đổi tại khoản 48 Điều 1 Luật số 62/2020/QH14 cho phép VEC đầu tư mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành theo hình thức công trình xây dựng khẩn cấp.

VEC được thực hiện song song các thủ tục: khảo sát, lập dự án; lập thiết kế bản vẽ thi công, dự toán; lựa chọn nhà thầu; thi công xây dựng... và các công việc cần thiết khác để triển khai Dự án; áp dụng quy trình chỉ định thầu rút gọn, theo Điều 78 Nghị định số 24/2024/NĐ-CP ngày 27/02/2024 của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.

Theo VEC, việc áp dụng hình thức công trình xây dựng khẩn cấp và các cơ chế đặc thù, cơ chế hỗ trợ đối với Dự án mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành sẽ đem lại nhiều thuận lợi trong việc rút ngắn tiến độ.

Cụ thể, theo trình tự, thủ tục, quy định pháp luật về đầu tư công, xây dựng, đấu thầu, để triển khai Dự án (kể cả khi áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt), vẫn cần thực hiện qua 3 bước: phê duyệt chủ trương đầu tư; phê duyệt dự án; phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công, dự toán làm cơ sở lựa chọn nhà thầu thi công.

Trong khi đó, đường găng tiến độ Dự án chính là công tác lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo Đánh giá tác động môi trường, do Dự án đi qua địa bàn 2 tỉnh (thẩm quyền thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Nếu triển khai theo thủ tục thông thường, Dự án chỉ có thể khởi công vào ngày 1/11/2025, cơ bản hoàn thành vào tháng 12/2026, riêng cầu Long Thành hoàn thành đưa vào sử dụng trong tháng 6/2027.

Tiến độ này “lụt” rất sâu so với thời gian hoàn thành Cảng hàng không quốc tế Long Thành, cũng như mốc thời gian theo chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo Chính phủ.

Trường hợp được Thủ tướng Chính phủ cho phép áp dụng hình thức công trình xây dựng khẩn cấp và cho phép áp dụng các cơ chế đặc thù, cơ chế hỗ trợ để đẩy nhanh tiến độ, thì Dự án không phải phê duyệt chủ trương đầu tư; triển khai ngay công tác khảo sát, lập Báo cáo Nghiên cứu khả thi và công tác giải phóng mặt bằng.

Công tác khảo sát, thiết kế bản vẽ thi công (2 bước) sẽ được thực hiện song song với việc lập phê duyệt Dự án; thực hiện phê duyệt bản vẽ thi công theo từng hạng mục công trình để tổ chức triển khai ngay trên công trường, vừa thiết kế, vừa thi công.

Đặc biệt, việc lựa chọn nhà thầu thi công đồng thời với việc lập thiết kế bản vẽ thi công sẽ giúp rút ngắn thời gian bắt đầu thi công, sớm hoàn thành công trình.

Theo VEC, với những cơ chế “mở đường” này, Dự án có thể được phê duyệt vào ngày 24/7/2025; được phê duyệt bản vẽ thi công từng phần/hạng mục công trình từ ngày 8/8/2025; lựa chọn nhà thầu thi công vào ngày 13/8/2025; khởi công công trình vào ngày 19/8/2025.

Nếu mọi việc diễn ra thuận lợi, đoạn từ nút giao Vành đai 2 đến nút giao Vành đai 3 (Km4+000 - Km8+844,5) sẽ thi công trong vòng 13 tháng, hoàn thành vào tháng 9/2026. Đoạn từ nút giao Vành đai 3 đến nút giao với đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (Km8+844,5 - Km25+920), không bao gồm cầu Long Thành, sẽ thi công trong vòng 14 tháng, hoàn thành vào tháng 10/2026.

Riêng cầu Long Thành (Km11+428,75 - Km13+747,25), do có quy mô rất lớn, sẽ cần thời gian thi công là 20 tháng, dự kiến hợp long cầu chính vào tháng 12/2026 và hoàn thành các hạng mục còn lại vào tháng 3/2027.

“Như vậy, trường hợp thực hiện đầu tư Dự án theo hình thức công trình xây dựng khẩn cấp và áp dụng một số cơ chế đặc thù, cơ chế hỗ trợ, sẽ rút ngắn được 2,5 tháng để khởi công vào ngày 19/8/2025; cơ bản hoàn thành trong năm 2026, rút ngắn được khoảng 3 tháng so với đầu tư theo trình tự thông thường”, ông Trương Việt Đông, Chủ tịch HĐTV VEC cho biết.