Từ năm 2026, chính sách trợ cấp thất nghiệp của Việt Nam sẽ có thay đổi lớn theo hướng tăng quyền lợi cho người lao động, đặc biệt là nhóm viên chức. Cụ thể, mức trợ cấp tối đa được tính theo 5 lần lương tối thiểu vùng, thay vì 5 lần lương cơ sở như hiện hành. 

Hiện nay, theo Luật Việc làm năm 2013, có 2 cách tính trợ cấp thất nghiệp tối đa. Với lao động thuộc khu vực nhà nước như viên chức, người làm việc theo chế độ lương do Nhà nước quy định, mức hưởng tối đa là 5 lần lương cơ sở.

Với lao động trong doanh nghiệp tư nhân, áp dụng theo 5 lần lương tối thiểu vùng.

Sự khác biệt này khiến mức trợ cấp của viên chức thấp hơn đáng kể so với người làm việc trong khu vực ngoài nhà nước, do lương cơ sở đang dừng ở mức 2,34 triệu đồng/tháng, thấp hơn nhiều so với mặt bằng lương tối thiểu vùng.

Ảnh minh hoạ.

Nếu tính theo quy định hiện nay, một viên chức đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa sẽ nhận 11,7 triệu đồng/tháng (tương đương 5 lần lương cơ sở). Trong trường hợp được hưởng tối đa 12 tháng, tổng số tiền nhận được là 140,4 triệu đồng/năm.

Tuy nhiên, từ ngày 1/1/2026, khi Luật Việc làm năm 2025 chính thức có hiệu lực, quy định về mức trần trợ cấp thất nghiệp được thống nhất áp dụng cho tất cả người lao động, không phân biệt khu vực làm việc. Khi đó, cả viên chức và người lao động trong doanh nghiệp đều được tính theo 5 lần lương tối thiểu vùng.

Cùng thời điểm này, lương tối thiểu vùng cũng được điều chỉnh tăng. Theo dự thảo đề xuất, mức cao nhất (vùng I) sẽ tăng từ 4,96 triệu đồng/tháng lên 5,31 triệu đồng/tháng. Như vậy, mức trợ cấp thất nghiệp tối đa có thể đạt tới 26,55 triệu đồng/tháng, gần gấp 2,3 lần so với hiện nay.

Nếu một viên chức đủ điều kiện nhận trợ cấp thất nghiệp tối đa 12 tháng, số tiền họ nhận được có thể lên tới 318,6 triệu đồng/năm.

Theo quy định, người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp đủ 12 - 36 tháng được hưởng 3 tháng trợ cấp thất nghiệp. Sau đó, cứ đóng thêm 12 tháng sẽ được hưởng thêm 1 tháng, tối đa không quá 12 tháng. Mức trợ cấp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp.

Bảo hiểm thất nghiệp được xem là “tấm đệm” tài chính giúp người lao động ổn định cuộc sống trong giai đoạn chưa tìm được việc mới. Việc nâng trần hưởng cho viên chức, vốn là nhóm lao động có thu nhập trung bình so với thị trường được giới chuyên gia đánh giá là động thái quan trọng hướng tới bình đẳng giữa khu vực công và tư, đồng thời khuyến khích người lao động gắn bó lâu dài với hệ thống bảo hiểm.

Chính sách mới này cũng nằm trong lộ trình cải cách tiền lương và bảo hiểm xã hội toàn diện, góp phần cụ thể hóa tinh thần “lấy người lao động làm trung tâm” trong các chính sách an sinh. 

Việc thống nhất cách tính theo lương tối thiểu vùng giúp đảm bảo quyền lợi thực tế, phản ánh đúng mặt bằng giá cả sinh hoạt tại từng địa phương, nhất là khu vực đô thị lớn.

Từ góc độ quản lý, điều chỉnh này sẽ làm tăng chi ngân sách cho quỹ bảo hiểm thất nghiệp, song mang lại lợi ích xã hội lớn hơn, giảm áp lực tài chính, tạo niềm tin cho hàng triệu lao động trong và ngoài khu vực nhà nước.