Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn tiếp tục ngăn chặn xuất khẩu 7 kim loại đất hiếm từ quốc gia này sang Mỹ - nơi mà các ngành công nghiệp quốc phòng, năng lượng và ô tô đang phụ thuộc vào những kim loại này, theo phản ánh của đài CNBC.

Hoạt động khai thác tại một mỏ đất hiếm ở Trung Quốc. Ảnh tư liệu: AFP

Theo tuyên bố thương mại Geneva mà hai bên đạt được vào cuối tuần trước tại Thụy Sĩ, Trung Quốc đã đồng ý "áp dụng mọi biện pháp hành chính cần thiết để đình chỉ hoặc xóa bỏ các biện pháp đối phó phi thuế quan được áp dụng đối với Mỹ kể từ ngày 2/4/2025".

Một trong những biện pháp đối phó đó là lệnh hạn chế xuất khẩu đất hiếm. Nhưng khi được hỏi về các biện pháp kiểm soát đất hiếm trong cuộc họp báo thường kỳ hôm 15/5, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết họ không có bất kỳ thông tin nào để cung cấp.

Trước đó, Trung Quốc hôm 4/4 đã công bố một gói các biện pháp trả đũa đối với thuế quan "có đi có lại" của Tổng thống Donald Trump, bao gồm việc áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với 7 kim loại đất hiếm, gồm: samarium, gadolinium, terbium, dysprosium, lutetium, scandium và yttrium.

Không rõ tại sao các biện pháp kiểm soát đất hiếm không được đưa vào khi Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố nới lỏng các biện pháp đối phó phi thuế quan khác từ tháng 4.

Cụ thể, Trung Quốc hôm 14/5 đã xóa 28 công ty Mỹ khỏi danh sách kiểm soát xuất khẩu đối với các mặt hàng sử dụng kép trong 90 ngày. Bắc Kinh cũng xóa 17 công ty Mỹ khỏi "danh sách thực thể không đáng tin cậy", trong đó có 11 công ty trong 90 ngày.

Cùng ngày 14/5, Bộ Thương mại Trung Quốc cũng đã ban hành một tuyên bố về những nỗ lực của Trung Quốc nhằm trấn áp nạn buôn lậu đất hiếm và nhu cầu kiểm soát rộng rãi hơn của chính phủ đối với các kim loại vì an ninh quốc gia.

"Tất cả các cơ quan đều đồng ý rằng việc kiểm soát toàn diện các khoáng sản chiến lược là điều cần thiết", tuyên bố của Bộ Thương mại Trung Quốc nêu rõ.

Phần lớn các nguyên tố đất hiếm (REE) được nhập khẩu vào Mỹ đều đến từ Trung Quốc. Bắc Kinh coi chúng là đòn bẩy hiệu quả trong các cuộc đàm phán thương mại với Washington.

Nhiều trong số 28 công ty Mỹ được tạm hoãn áp dụng các hạn chế xuất khẩu mặt hàng sử dụng kép là mục tiêu chung trừng phạt của Bắc Kinh, vì hoạt động của các công ty đó thuộc về lĩnh vực quốc phòng. 16 công ty đầu tiên trong số này đã được đưa vào danh sách kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc vào ngày 4/4, vài ngày sau khi Tổng thống Trump tuyên bố áp đặt mức thuế quan cao đối với hầu hết các sản phẩm từ Trung Quốc. Trong số các công ty đó gồm có: Universal Logistics Holdings, Cyberlux, Hudson Technologies và Oceaneering International.

Tiếp đến, vào ngày 9/4, Bắc Kinh đã thêm 10 công ty nữa vào danh sách kiểm soát xuất khẩu, cùng ngày mà Tổng thống Trump tuyên bố tạm dừng áp thuế trong 3 tháng đối với mọi đối tác ngoại trừ Trung Quốc.

Bất kỳ công ty nào muốn xuất khẩu các mặt hàng sử dụng kép từ Trung Quốc trước tiên cần phải có được sự chấp thuận từ Bộ Thương mại của nước này.

Đã có 17 công ty nằm trong "danh sách thực thể không đáng tin cậy" bị cấm nhập khẩu vào hoặc xuất khẩu từ Trung Quốc và bị cấm đầu tư mới vào nước này. Các công ty được miễn trừ khỏi danh sách này bao gồm một số nhà sản xuất máy bay không người lái như Sierra Nevada và Kratos.