Đại biểu Bùi Xuân Hải phát biểu tại tổ. Ảnh: Đình Bắc.

Sáng 24/10, tiếp tục Kỳ họp thứ hai, thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, đại biểu Quốc hội bày tỏ ủng hộ việc Quốc hội sẽ trao cho Chính phủ quyền căn cứ vào các điều kiện, hoàn cảnh cụ thể và nhu cầu quản lý nhà nước để xem xét việc nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài khi đáp ứng được những điều kiện nhất định.

Việc này rất linh hoạt và phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đại biểu Bùi Xuân Hải (Hải Phòng) nhìn nhận.

Vị đại biểu Hải Phòng cũng cho rằng các nhà đầu tư sẽ rất mừng khi Dự thảo có quy định mới về hỗ trợ đầu tư đặc biệt, cụ thể là bổ sung một loạt các khoản hỗ trợ bằng tiền của Chính phủ cho các nhà đầu tư tại khoản 7 mới của Điều 17 Luật Đầu tư.

Theo đó, họ sẽ được Chính phủ dành cho các khoản hỗ trợ bằng tiền cho một loạt các hoạt động được liệt kê gồm các loại chi phí về đào tạo lao động là người Việt Nam, nghiên cứu và phát triển (R&D),  đầu tư công trình hạ tầng xã hội, sản xuất sản phẩm công nghệ cao…

Ngoài ra lại còn một điều khoản mở là Chính phủ có thể quy định thêm các khoản chi phí khác nữa, sẵn sàng hỗ trợ cho các nhà đầu tư.

Tuy nhiên, điều khiến đại biểu Hải băn khoăn là chưa thấy dự kiến các khoản chi phí này là bao nhiêu tiền và ngân sách nhà nước có khả năng cân đối dành cho gói hỗ trợ này  bao nhiêu. Nếu không tính trước điều đó thì sẽ dẫn đến việc tính khả thi trong thực tế không cao, vì vậy, ông Hải đề nghị cơ quan soạn thảo nên cân nhắc và có tính toán về tính khả thi của quy định mới bổ sung này.

Góp ý về mở rộng đối tượng đầu tư đặc biệt, đại biểu Lê Nữ Thuỳ Dương (Đồng Nai) nói, dự thảo Luật quy định bốn nhóm đối tượng áp dụng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt, gồm: dự án đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển, hạ tầng số và công nghệ chiến lược; dự án công nghệ số trọng điểm, chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo; dự án trung tâm dịch vụ logistics quốc tế, kho dự trữ năng lượng, dự trữ hàng hóa cho khu vực và quốc tế.

Đồng tình với định hướng tập trung nguồn lực ưu đãi cho các dự án có tác động lan tỏa, vị đại biểu Đồng Nai đề nghị nghiên cứu bổ sung vào đối tượng áp dụng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt một số cụm ngành có tính lan tỏa, gắn với chuỗi giá trị, gồm dược liệu công nghệ cao; công nghiệp hàng không và dịch vụ kỹ thuật hàng không, trong đó có bảo dưỡng, sửa chữa, đại tu tàu bay (MRO).

Đồng thời, đại biểu cũng đề cập việc xem xét đưa lĩnh vực sản xuất nông sản, thực phẩm công nghệ cao, ứng dụng tự động hóa, công nghệ chế biến và quản lý chất lượng bằng trí tuệ nhân tạo (AI) vào diện được Nhà nước ưu đãi, thu hút đầu tư đặc biệt, góp phần bảo đảm an ninh lương thực.

Theo đại biểu, định hướng này phù hợp với quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết số 10-NQ/TW về chuyển từ thu hút đầu tư theo địa giới hành chính sang thu hút theo cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; lấy chất lượng, hiệu quả, chuyển giao công nghệ, tham gia chuỗi cung ứng, giá trị gia tăng làm tiêu chí chủ yếu.

Việc xác định rõ các lĩnh vực này giúp xác định cụ thể đối tượng được hưởng ưu đãi, thu hút đầu tư ngay khi Luật có hiệu lực, đại biểu Dương nêu quan điểm.

Cùng đó, vị đại biểu Đồng Nai cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung nhóm các dự án đầu tư có yếu tố xanh, thân thiện với môi trường vào đối tượng được hưởng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt.

Như, khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp công nghệ cao kết hợp mô hình sinh thái; dự án cung cấp điện sạch (điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối, điện rác); dự án xử lý rác thải, xử lý nước, chất thải rắn, chất thải độc hại; dự án xử lý môi trường đất, nguồn nước, hồ, sông và không khí.

Đồng thời, nghiên cứu bổ sung các tiêu chí về giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng năng lượng sạch, công nghệ xanh hoặc thực hiện cam kết trung hòa phát thải ròng (Net Zero) bên cạnh các tiêu chí về quy mô vốn, tiến độ giải ngân.

Quy định về hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng, cũng được nhiều đại biểu tán thành và góp ý hoàn thiện.

Theo đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau), Dự thảo cho phép hỗ trợ nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng do doanh nghiệp FDI hoặc doanh nghiệp đầu chuỗi lựa chọn và thực hiện. Cách làm này xuất phát từ nhu cầu của bên mua, nhưng cần làm rõ kết quả doanh nghiệp trong nước nhận được, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Giả định doanh nghiệp cơ khí được hỗ trợ hoàn thiện quy trình kiểm soát chất lượng, đo kiểm và đạt chứng nhận kỹ thuật. Năng lực đó có thể giúp doanh nghiệp tiếp cận nhiều khách hàng khi đơn hàng của đối tác ban đầu thay đổi. Đây là kết quả có thể kiểm chứng để đánh giá tác động lan tỏa.

Nêu giả định trên, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung tại điểm đ khoản 7 Điều 17 yêu cầu xác định rõ doanh nghiệp thụ hưởng, năng lực được nâng lên và chi phí hợp lệ gắn với kết quả đó; công khai tiêu chí tiếp cận chương trình sử dụng ngân sách.

Đồng thời, cần làm rõ công cụ khuyến khích và cách cung cấp thông tin về nhu cầu mua sắm, tiêu chuẩn kỹ thuật để doanh nghiệp nhỏ và vừa thuận tiện tiếp cận, đồng thời bảo vệ bí mật kinh doanh. Tiêu chí hỗ trợ cần tập trung vào nâng năng lực, đáp ứng tiêu chuẩn và phù hợp với cam kết quốc tế.