Quốc hội nghe báo cáo thẩm tra dự án luật. Ảnh: QH.

Sáng 24/10, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan thừa ủy quyền Thủ tướng trình dự án luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Lần sửa đổi này, dự thảo bổ sung nghĩa vụ của doanh nghiệp khi kinh doanh theo phương thức thương mại điện tử,

Theo đó, khi kinh doanh theo phương thức thương mại điện tử, cơ sở kinh doanh thực phẩm phải đăng tải thông tin giấy đăng ký bản công bố hoặc hồ sơ công bố tiêu chuẩn sản phẩm, giấy xác nhận nội dung quảng cáo đã được cơ quan thẩm quyền phê duyệt đối với nhóm sản phẩm thuộc danh mục phải xác nhận nội dung quảng cáo, trên nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử của chính cơ sở kinh doanh.

Các cơ sở này cũng phải cung cấp giấy đăng ký bản công bố hoặc hồ sơ công bố tiêu chuẩn sản phẩm, giấy xác nhận nội dung quảng cáo đã được cơ quan thẩm quyền phê duyệt đối với nhóm sản phẩm thuộc danh mục phải xác nhận nội dung quảng cáo cho chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian, chủ quản mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử để thực hiện đăng tải thông tin (điểm b khoản 3 Điều 9).

Điều 13 dự thảo quy định, ngoài các trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử theo quy định của pháp luật về thương mại điện tử, chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian, chủ quản mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử có trách nhiệm xây dựng cơ chế kiểm duyệt, yêu cầu người bán cung cấp giấy tờ pháp lý theo quy định tại điểm b khoản 3 Điều 9 của Luật này để đăng tải cho từng sản phẩm thực phẩm trên nền tảng thương mại điện tử.

Theo dự thảo, chủ quản nền tảng thương mại điện tử có thực hiện việc giao đồ ăn trực tuyến phải thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh từ người giao hàng trực tuyến và người tiêu dùng về các dấu hiệu không bảo đảm an toàn thực phẩm đối với sản phẩm thực phẩm và các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, gỡ bỏ thông tin liên quan đến sản phẩm khi xảy ra ngộ độc thực phẩm hoặc sản phẩm không bảo đảm an toàn thực phẩm theo yêu cầu của cơ quan quản lý an toàn thực phẩm.

Nội dung bổ sung còn có trách nhiệm của cơ sở đứng tên đăng ký bản công bố sản phẩm, công bố tiêu chuẩn sản phẩm để nhằm gắn trách nhiệm một chủ thể cụ thể đối với sản phẩm được đăng ký bản công bố sản phẩm, công bố tiêu chuẩn sản phẩm.

Dự thảo quy định, Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, báo cáo việc thực hiện chính sách, biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm và việc sử dụng ngân sách nhà nước đầu tư cho công tác an toàn thực phẩm theo yêu cầu của Quốc hội.

Bộ Y tế là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Các Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện nhiệm vụ quản lý chuyên ngành theo phạm vi quản lý.

Thẩm tra, Ủy ban Khoa học, công nghệ và môi trường tán thành sự cần thiết sửa đổi, song còn nhiều băn khoăn về tính khả thi của dự thảo Luật, theo đó phụ thuộc vào 5 điều kiện nhưng chưa được bảo đảm rõ ràng.

Gồm, mức độ phụ thuộc quá lớn vào văn bản quy định chi tiết; năng lực hệ thống thử nghiệm phục vụ hậu kiểm chưa được đánh giá; nguồn kinh phí đầu tư hệ thống dữ liệu (Tờ trình dự kiến khoảng 1.600 tỷ đồng) chưa rõ nguồn và lộ trình bố trí vốn; nguồn lực quản lý, thực thi ở địa phương chưa được đánh giá kỹ; thời điểm có hiệu lực chưa được xác định cụ thể.

Cơ quan chủ trì thẩm tra đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo báo cáo rõ hơn và cam kết về tính khả thi của dự thảo Luật; tiếp tục rà soát, luật hóa tối đa những nội dung đã rõ, đã ổn định ngay trong dự thảo Luật, bảo đảm văn bản dưới luật nhất quán với tinh thần của Luật; chịu trách nhiệm toàn diện để không làm phát sinh các “điểm nghẽn” mới sau khi Luật được thông qua, không tái diễn tình trạng như đối với việc triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/1/2026 của Chính phủ (hiện đang bị tạm ngưng hiệu lực).

Đồng thời, đề nghị làm rõ những biện pháp quản lý nhà nước sẽ được áp dụng để bảo đảm hiệu quả quản lý trong bối cảnh chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Về trách nhiệm quản lý nhà nước, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải nêu, Dự thảo đã xác định Bộ Y tế là cơ quan đầu mối, nhưng theo cơ quan thẩm tra, vẫn giao nhiều bộ cùng thực hiện quản lý chuyên ngành.

Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát theo nguyên tắc một đầu mối phải đi đôi với trách nhiệm đến cùng; phân cấp phải gắn với thẩm quyền, nguồn lực và trách nhiệm giải trình, tránh tái diễn tình trạng chồng chéo trong quản lý an toàn thực phẩm.

Về chế tài xử lý vi phạm, để tăng tính răn đe, Ủy ban đề nghị nghiên cứu bổ sung hình thức đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép có thời hạn, trường hợp đặc biệt nghiêm trọng có thể thu hồi vĩnh viễn đối với tổ chức, cá nhân cố ý vi phạm, gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng.

Cùng với đó, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu giải pháp bắt buộc công khai tổ chức, cá nhân vi phạm trên hệ thống dữ liệu của cơ quan quản lý, nền tảng số của xã, phường để người dân tiếp cận thông tin và tăng cường giám sát của cộng đồng.