Theo Sở Tài nguyên và Môi trường Quảng Ngãi, lý do được các doanh nghiệp trả mỏ đưa ra là tại thời điểm đấu giá, thì đơn giá tính thuế tài nguyên đối với cát xây dựng trên địa bàn là 150.000 đồng/m3. Tuy nhiên, cuối năm 2023, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành Bảng giá tính thuế tài nguyên năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2024) lên 230.000 đồng/m3, tăng 80.000 đồng/m3 so với trước.

Trong khi đó, theo quy định, tiền trúng đấu giá được tính sau khi hoàn chỉnh hồ sơ, thủ tục cấp phép; do vậy, nếu tính theo đơn giá tính thuế tài nguyên mới thì đơn giá của mỗi m3 cát theo kết quả trúng đấu giá sẽ tăng cao, không bảo đảm tính khả thi để tiếp tục triển khai dự án, nên các doanh nghiệp đã trả mỏ.

Sau khi nhận được nhiều kiến nghị của các doanh nghiệp, Sở Tài nguyên và Môi trường Quảng Ngãi đã tham vấn ý kiến của Bộ Tài nguyên và Môi trường, phối hợp với các cơ quan, đơn vị rà soát, xác định, thông báo cho các doanh nghiệp thực hiện việc nộp tiền trúng đấu giá theo giá tính thuế tài nguyên hàng năm hiện hành là đúng quy định (bao gồm các trường hợp nộp nhiều lần).

Trước đó, UBND tỉnh Quảng Ngãi giao Sở Tài nguyên và Môi trường xác định và thông báo cho các doanh nghiệp nghiêm túc chấp hành việc nộp tiền trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo đúng quy định.

Đối với nội dung kiến nghị của các doanh nghiệp về việc hủy kết quả trúng đấu giá quyền khai thác các mỏ cát, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã thống nhất và giao Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương rà soát, tham mưu UBND tỉnh xem xét, hủy kết quả trúng đấu giá quyền khai thác các mỏ cát theo nguyện vọng của các doanh nghiệp, đảm bảo đúng quy định.

Đồng thời, nghiên cứu giải pháp hiệu quả khắc phục tình trạng trúng đấu giá nhưng đề nghị hủy kết quả, nguy cơ gây mất cân đối cung cầu, đẩy giá vật liệu cát xây dựng trên địa bàn tỉnh lên cao.

Được biết, cuối năm 2023, Sở Tài nguyên và Môi trường Quảng Ngãi đã tổ chức đấu giá thành công quyền khai thác 5 mỏ cát làm vật liệu xây dựng thông thường, với tổng trữ lượng tài nguyên dự báo hơn 415.000m3, cho 4 doanh nghiệp, được UBND tỉnh Quảng Ngãi công nhận kết quả.

Theo quy định, sau khi trúng đấu giá, trong vòng 6 tháng các chủ mỏ phải tiến hành hoàn chỉnh các hồ sơ, thủ tục để gửi Sở Tài nguyên và Môi trường thẩm định, trình UBND tỉnh Quảng Ngãi cấp phép thăm dò, phê duyệt trữ lượng và cấp phép khai thác.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, có tới 4/5 chủ mỏ đã trả kết quả trúng đấu giá, chỉ có duy nhất một mỏ tiến hành lập hồ sơ để được cấp phép thăm dò. Nhóm doanh nghiệp trả mỏ đều đã bị xử phạt vi phạm hành chính 15 triệu đồng do quá thời gian quy định nhưng không nộp hồ sơ cấp phép thăm dò và không được nhận lại tiền đặt trước. Thủ tục huỷ kết quả trúng đấu giá đang được cơ quan chuyên môn của tỉnh Quảng Ngãi hoàn thiện.

Cụ thể, 4 doanh nghiệp trả mỏ cát đã trúng đấu giá, gồm: Công ty TNHH MTV Tư vấn và Xây dựng Ngọc Ánh Dương, trả mỏ cát thôn Nhơn Lộc 1, xã Hành Tín Đông, huyện Nghĩa Hành - diện tích 4,2 ha, tài nguyên dự báo 63.000 m3; Công ty cổ phần Phát triển đầu tư Hợp Nhất trả mỏ cát thôn Đông Mỹ, xã Nghĩa Hiệp, huyện Tư Nghĩa (3,26 ha - 65.200 m3); Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Sao Việt trả hai mỏ, một mỏ thuộc thôn Thế Bình, xã Nghĩa Hiệp, huyện Tư Nghĩa (5,9 ha - 93.263 m3) và mỏ cát thôn Mỹ Hòa, xã Nghĩa Mỹ, huyện Tư Nghĩa (3,58 - 71.600 m3).

Trong nhóm 5 mỏ được đấu giá thành công, chỉ có duy nhất mỏ cát thôn Ngân Giang, xã Tịnh Hà, huyện Sơn Tịnh của Công ty TNHH Xây dựng và Môi trường Thiên Phú Thịnh, có diện tích 6,14 ha, trữ lượng dự báo 122.800 m3 đang được tiến hành các thủ tục để lập hồ sơ cấp giấy phép thăm dò.