Đại sứ Singapore, ông Jaya Ratnam

Quan hệ Việt Nam - Singapore đang ở thời kỳ đỉnh cao trong lịch sử. Thủ tướng Singapore Lawrence Wong và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm đã nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 3 năm nay. Đây là mối quan hệ chiến lược toàn diện đầu tiên của Singapore với một quốc gia thành viên ASEAN, phản ánh tầm quan trọng mà chúng tôi dành cho mối quan hệ với Việt Nam.

Singapore và Việt Nam đang đối mặt với môi trường quốc tế đầy thách thức, trong bối cảnh hai nước kỷ niệm 60 và 80 năm ngày giành độc lập. Hệ thống đa phương mở, dựa trên luật lệ - nền tảng cho hòa bình và thịnh vượng, đang chịu áp lực nghiêm trọng. Chủ nghĩa dân tộc gia tăng, xung đột và bạo lực bùng phát trên toàn cầu. Là những nền kinh tế mở, phụ thuộc vào thương mại và đầu tư, hai nước chúng ta chịu ảnh hưởng lớn từ những biến động này. Đồng thời, dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Việt Nam đang bước vào “kỷ nguyên phát triển mới” với trọng tâm là phát triển bền vững, tăng trưởng xanh và chuyển đổi số - những lĩnh vực mà hai nước có thế mạnh bổ trợ lẫn nhau.

Do đó, chúng ta đang tăng cường hợp tác song phương trên mọi lĩnh vực khi cùng nhau định hình một “kỷ nguyên mới”. Hai nước có chung quan điểm trong nhiều vấn đề khu vực và đa phương, cùng chia sẻ nhận thức về tầm quan trọng của việc hợp tác để duy trì hòa bình và ổn định. Mối quan hệ song phương được củng cố vững chắc bằng lòng tin chính trị mạnh mẽ, thể hiện qua nhịp độ trao đổi ngày càng gia tăng ở tất cả các cấp.

Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện mới thiết lập một lộ trình nhằm làm sâu sắc và mở rộng hợp tác, giúp hai nước hỗ trợ lẫn nhau hiệu quả hơn trong bối cảnh toàn cầu thay đổi nhanh chóng và đầy thách thức. Mối quan hệ này phù hợp với định hướng của Việt Nam trong chuyển đổi số và phát triển xanh để tiến lên các chuỗi giá trị cao hơn. Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện bao gồm các lĩnh vực với cơ hội mới như năng lượng tái tạo, tín chỉ carbon, kết nối cáp quang biển và kinh tế số, đồng thời đối phó với các thách thức mới nổi như lừa đảo và tội phạm mạng. Cả hai bên đều cam kết triển khai nhanh chóng và hiệu quả mối quan hệ này để ứng phó với những phức tạp trong môi trường toàn cầu ngày càng bất ổn.

Các khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) là nền tảng trong hợp tác song phương gần 3 thập kỷ qua. Ngay từ đầu, các VSIP đã đặt ra tiêu chuẩn cho phát triển khu công nghiệp tại Việt Nam là cung cấp hạ tầng đạt chuẩn quốc tế cho các nhà đầu tư, giúp họ triển khai hoạt động một cách suôn sẻ.

Quan hệ hợp tác Việt Nam - Singapore ngày càng phát triển. Trong ảnh: Dự án điện gió, điện mặt trời tại Việt Nam của Tập đoàn Sembcorp (Singapore) (Ảnh: Lê Toàn)

Trong nhiều năm qua, các VSIP tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Hiện có 20 VSIP đặt tại 14 tỉnh, thành phố trên cả nước và sẽ còn nhiều khu mới được triển khai trong thời gian tới. Tổng cộng, các VSIP đã thu hút hơn 23 tỷ USD vốn đầu tư từ hơn 1.000 doanh nghiệp, tạo việc làm cho khoảng 320.000 người.

Sự phát triển của các VSIP phản ánh xu hướng đi lên của quan hệ song phương. Tính đến thời điểm này, Singapore tiếp tục là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam. Kim ngạch thương mại song phương đã tăng 10% trong năm ngoái và vẫn tiếp tục tăng trưởng nhanh chóng. Singapore hiện là thị trường xuất khẩu lớn thứ 8 của Việt Nam. Cũng giống như quan hệ song phương ngày càng mở rộng, các VSIP đang định hướng theo mục tiêu của mối quan hệ chiến lược toàn diện để phát triển giai đoạn tiếp theo.

Với 20 VSIP hiện tại, tạo thành một mạng lưới khu công nghiệp hữu ích tại Việt Nam, có thể hỗ trợ lẫn nhau và tạo hiệu ứng cộng hưởng. Các VSIP trong tương lai sẽ thông minh hơn và xanh hơn, khi Tổng Bí thư Tô Lâm thăm Singapore, chúng ta đã chứng kiến việc ký kết Biên bản ghi nhớ về phát triển các khu công nghiệp ứng dụng công nghệ cao, sử dụng nhiều năng lượng tái tạo hơn.

Nhà máy trung hòa carbon của Tập đoàn LEGO tại VSIP TP.HCM đang dẫn đầu xu hướng này và sẽ có thêm nhiều dự án tương tự, khi các công ty trên toàn cầu nỗ lực khử carbon trong chuỗi cung ứng, thu hút đầu tư vào ngành công nghiệp công nghệ cao và sản xuất tiên tiến.

Vượt ra ngoài khuôn khổ VSIP, chúng ta đang thúc đẩy chương trình nghị sự hợp tác vì tăng trưởng bền vững và khả năng chống chịu. Chúng ta đang có tiến triển trong liên doanh giữa Tổng công ty cổ phần Dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam (PTSC) và Tập đoàn Sembcorp Utilities để xuất khẩu năng lượng carbon thấp sang Singapore, thông qua các dự án năng lượng tái tạo và lắp đặt cáp điện ngầm.

Chúng ta cũng đang hoàn thiện thỏa thuận thực hiện hợp tác tín chỉ carbon theo Điều 6 của Hiệp định Paris, nhằm thúc đẩy các hoạt động giảm nhẹ biến đổi khí hậu và giúp cả hai nước đạt được Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC).

Thông qua những hợp tác đôi bên cùng có lợi này, Singapore và Việt Nam có thể mở đường cho các sáng kiến lớn hơn như Mạng lưới điện ASEAN (APG), nhằm nâng cao khả năng tự cường về năng lượng cho cả khu vực. Chúng ta cũng đang thúc đẩy thương mại nông sản giữa hai nước, đặc biệt là sản phẩm gia cầm và gạo, góp phần đảm bảo an ninh lương thực.

Quan hệ nhân dân giữa hai nước tiếp tục là trụ cột nền tảng thúc đẩy mối quan hệ song phương. Dòng người qua lại giữa hai nước vẫn ổn định, vì mục đích du lịch, công tác và học tập. Singapore hiện là nguồn khách du lịch lớn thứ 6 của Việt Nam.

Chúng tôi có những sáng kiến mới nhằm tăng cường kết nối, như Chương trình Trao đổi nhân tài đổi mới sáng tạo, giúp các chuyên gia trẻ Việt Nam có cơ hội làm việc trong các lĩnh vực liên quan đến đổi mới tại Singapore và ngược lại.

Singapore tiếp tục đóng vai trò tích cực trong hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực cho Việt Nam, với các chương trình đào tạo ngày càng thích ứng với những ưu tiên mới của Việt Nam, chẳng hạn như chuyển đổi số.

Việt Nam là nước tham gia tích cực nhất trong Chương trình Hợp tác Singapore, với hơn 22.000 cán bộ đã tham gia các khóa học của chúng tôi, nhiều khóa được tổ chức tại Hà Nội, tại Trung tâm Hợp tác Việt Nam - Singapore. Chúng tôi đang có kế hoạch mở rộng các chương trình tương tự tại TP.HCM và Hải Phòng.