Khi Việt Nam bước vào một giai đoạn tăng trưởng mới, bài toán với nhà đầu tư và doanh nghiệp không còn đơn thuần là có thêm thông tin, mà là xác định đâu là dữ liệu kinh doanh đáng tin cậy (trusted business data) để đưa ra quyết định. Trong một môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp, dữ liệu đáng tin cậy đang trở thành một phần quan trọng của hạ tầng quản trị rủi ro và xây dựng niềm tin trên thị trường.

Để hiểu rõ hơn vấn đề này, phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư đã có buổi trao đổi với ông Nguyễn Minh Tú, Tổng giám đốc công ty TNHH CRIF D&B Việt Nam.

Ông Nguyễn Minh Tú, Tổng giám đốc công ty TNHH CRIF D&B Việt Nam.

Khi môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp, theo ông, nhà đầu tư và doanh nghiệp đang gặp khó khăn gì trong việc “đọc” thị trường?

- Thách thức lớn nhất hiện nay không phải là thiếu dữ liệu, mà là dữ liệu ngày càng nhiều nhưng không phải dữ liệu nào cũng đủ tin cậy, đầy đủ và có thể sử dụng trực tiếp cho việc ra quyết định. Khi doanh nghiệp ngày càng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng và giao dịch xuyên biên giới, một quyết định đầu tư hay lựa chọn đối tác có thể liên quan đến nhiều lớp thông tin, từ năng lực tài chính, lịch sử hoạt động, quan hệ kinh doanh, khả năng thanh toán đến nhà cung cấp, thị trường và các yếu tố rủi ro khác.

Báo cáo Xu hướng và hiểu biết về tính toàn vẹn dữ liệu năm 2025 (2025 Data Integrity Trends and Insights) do LeBow College of Business thuộc Đại học Drexel và Precisely thực hiện cho thấy 67% người được hỏi chưa hoàn toàn tin tưởng vào dữ liệu mà tổ chức của họ sử dụng để ra quyết định, trong khi 64% cho rằng chất lượng dữ liệu là một trong những thách thức lớn nhất đối với tính toàn vẹn của dữ liệu. Điều này cho thấy một nghịch lý: doanh nghiệp có thể sở hữu lượng dữ liệu lớn hơn bao giờ hết, nhưng điều đó không đồng nghĩa với khả năng ra quyết định tốt hơn.

Vì vậy, trong giai đoạn tới, câu hỏi quan trọng không chỉ là “chúng ta có dữ liệu gì?”, mà là “dữ liệu này đáng tin cậy đến đâu và có thể giúp chúng ta đưa ra quyết định gì?”

Vậy dữ liệu đáng tin cậy khác gì với việc đơn giản là có nhiều dữ liệu, thưa ông?

- Dữ liệu đáng tin cậy cần đáp ứng ba yếu tố: chính xác, có thể xác thực và có khả năng hỗ trợ quyết định. Khi một doanh nghiệp chuẩn bị ký hợp đồng với đối tác mới, việc biết tên công ty hay lĩnh vực hoạt động là chưa đủ. Doanh nghiệp cần hiểu chính xác mình đang giao dịch với pháp nhân nào, năng lực và tình trạng kinh doanh của đối tác ra sao, có những dấu hiệu rủi ro nào và mức độ tin cậy của nguồn thông tin được sử dụng đến đâu.

Đó là lý do chúng tôi nhìn nhận thông tin doanh nghiệp (business information) như một phần của hệ thống quản trị rủi ro, thay vì chỉ là một báo cáo. Báo cáo Thông tin Doanh nghiệp (Business Information Report - BIR) có thể cung cấp nguồn thông tin có cấu trúc để doanh nghiệp đánh giá đối tác, khách hàng hoặc bên giao dịch trước những quyết định kinh doanh quan trọng. Ở cấp độ định danh, Mã số D-U-N-S® (D-U-N-S® Number) giúp chuẩn hóa nhận diện doanh nghiệp, đặc biệt trong các giao dịch và quan hệ thương mại quốc tế. Khi các bên xác định rõ mình đang giao dịch với đúng pháp nhân nào, việc kết nối và kiểm chứng thông tin cũng hiệu quả hơn.

Nói cách khác, dữ liệu chỉ thực sự tạo ra giá trị khi giúp doanh nghiệp giảm những “điểm mù” trong quá trình ra quyết định. Đây cũng là hướng CRIF đang phát triển, kết hợp nhiều nguồn dữ liệu và công nghệ phân tích để hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá rủi ro và đưa ra quyết định nhanh hơn, có cơ sở hơn.

Theo ông, dữ liệu tin cậy và minh bạch thông tin có vai trò như thế nào trong việc xây dựng niềm tin và phát triển một thị trường vốn hiện đại tại Việt Nam?

- Theo tôi, niềm tin là một trong những hạ tầng quan trọng của thị trường vốn. Một nhà đầu tư quốc tế khi bước vào một thị trường mới cần tiếp cận được thông tin đủ minh bạch để đánh giá cơ hội và rủi ro. Tổ chức tài chính cần khả năng đánh giá khách hàng và đối tác, trong khi bản thân doanh nghiệp cũng phải chứng minh mình là một đối tác đáng tin cậy.

Vì vậy, nếu Việt Nam muốn phát triển một hệ sinh thái tài chính hiện đại và nâng cao khả năng thu hút dòng vốn quốc tế, câu chuyện không chỉ nằm ở cơ chế, sản phẩm tài chính hay hạ tầng vật lý. Hạ tầng thông tin và khả năng tiếp cận dữ liệu đáng tin cậy cũng cần được xem là một phần của hạ tầng thị trường.

Điều này càng quan trọng khi các giao dịch ngày càng xuyên biên giới. Một doanh nghiệp Việt Nam muốn trở thành nhà cung cấp cho một tập đoàn quốc tế sẽ phải chứng minh nhiều hơn về năng lực, tính minh bạch và mức độ đáng tin cậy của mình. Do đó, minh bạch dữ liệu không chỉ phục vụ nhà đầu tư mà còn giúp doanh nghiệp Việt Nam dễ được đánh giá, xác minh và kết nối hơn với các đối tác toàn cầu.

Vậy ông nhìn nhận thế nào về vai trò của doanh nghiệp Việt Nam trong việc xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu đáng tin cậy?

- Đây không thể chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý hay các tổ chức cung cấp dữ liệu. Doanh nghiệp cũng phải trở thành một phần chủ động của hệ sinh thái. Khi muốn mở rộng sang thị trường quốc tế, doanh nghiệp cần nhìn việc minh bạch hóa thông tin không chỉ như một yêu cầu tuân thủ (compliance), mà như một năng lực cạnh tranh.

Một doanh nghiệp có thông tin được chuẩn hóa, nhất quán và có thể xác thực sẽ thuận lợi hơn khi làm việc với khách hàng, nhà cung cấp, ngân hàng, nhà đầu tư và các đối tác quốc tế. Đặc biệt, khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được sử dụng trong phân tích và ra quyết định, chất lượng dữ liệu càng trở nên quan trọng. AI có thể giúp xử lý thông tin nhanh hơn, nhưng không thể biến dữ liệu không đáng tin cậy thành một quyết định đáng tin cậy.

Theo nghiên cứu Future of Risk của KPMG về tương lai của chức năng quản trị rủi ro, 90% lãnh đạo được khảo sát cho biết tổ chức của họ đưa dữ liệu rủi ro vào báo cáo cho lãnh đạo, trong khi 65% cho rằng việc đưa dữ liệu rủi ro vào báo cáo giúp nâng cao nhận thức và hiểu biết về các rủi ro tiềm ẩn cũng như tác động của chúng. Điều này cho thấy dữ liệu ngày càng trở thành một phần trực tiếp của quá trình quản trị và ra quyết định.

Vì vậy, Việt Nam cần tiếp tục phát triển một môi trường trong đó dữ liệu doanh nghiệp được chuẩn hóa, xác thực và dễ tiếp cận hơn. Trong chương tăng trưởng tiếp theo, lợi thế của doanh nghiệp sẽ không chỉ nằm ở việc tăng trưởng nhanh, mà còn ở khả năng chứng minh mình đáng tin cậy. Cuối cùng, dữ liệu đáng tin cậy không chỉ giúp doanh nghiệp quản trị rủi ro tốt hơn, mà còn góp phần xây dựng niềm tin giữa doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức tài chính và các đối tác trong toàn bộ hệ sinh thái kinh tế.