Ông Jozef Síkela Cao ủy phụ trách Quan hệ đối tác quốc tế của Liên minh châu Âu (EU)

Được biết, trong chuyến thăm Việt Nam lần này, ông sẽ thúc đẩy Global Gateway - chiến lược đầu tư của EU nhằm tạo việc làm và tăng trưởng kinh tế bền vững. Vì sao chuyến thăm diễn ra vào thời điểm này, thưa ông?

Trước hết, xin nói rằng, đây là chuyến thăm chính thức thứ hai của tôi tới Hà Nội. Trước đây, tôi từng đến với tư cách Bộ trưởng Bộ Công thương của Cộng hòa Séc và đã trực tiếp chứng kiến sự tăng trưởng kinh tế, khát vọng và tiềm năng mà Việt Nam đang có.

Chuyến thăm lần này của tôi diễn ra vào một thời điểm quan trọng đối với quan hệ EU - Việt Nam. Đầu năm nay, chúng ta đã nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện và giờ đây nhiệm vụ của chúng ta là biến tham vọng đó thành hợp tác và đầu tư cụ thể.

Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á, với dân số trẻ và tiềm năng công nghiệp mạnh mẽ. Giai đoạn tiếp theo của thành công này sẽ phụ thuộc vào năng lượng sạch đáng tin cậy, cơ sở hạ tầng hiện đại và việc làm tốt cho thế hệ mới.

Đây chính là trọng tâm trong quan hệ đối tác của chúng ta. Thông qua Global Gateway, EU đang cùng Việt Nam đầu tư vào năng lượng sạch, giao thông hiện đại, kỹ năng và ngành công nghiệp bền vững, qua đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời giảm ô nhiễm.

Một ví dụ điển hình là Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái mà các đối tác châu Âu đang hỗ trợ tài chính. Công nghệ này lưu trữ điện khi nguồn cung cao và giải phóng khi nhu cầu tăng, giúp các nguồn năng lượng tái tạo trở nên đáng tin cậy hơn cho hộ gia đình và ngành công nghiệp.

Trong chuyến thăm, tôi cũng sẽ khai mạc Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU - Việt Nam - Chiến lược Cửa ngõ toàn cầu, quy tụ các công ty, ngân hàng, nhà đầu tư châu Âu và Việt Nam. Mục tiêu rất đơn giản: chuyển từ đối thoại sang triển khai, khởi động các dự án mới, tạo việc làm và hỗ trợ tăng trưởng của Việt Nam.

EU sẽ đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực thương mại, hạ tầng và năng lượng sạch. Trong ảnh: Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái (Khánh Hòa) được các đối tác châu Âu hỗ trợ tài chính

Quan hệ Việt Nam - EU được coi là một trong những quan hệ đối tác năng động nhất giữa EU và ASEAN. Những lĩnh vực hợp tác nào mang lại tiềm năng lớn nhất cho cả hai bên?

Sự năng động của nền kinh tế Việt Nam, lực lượng lao động trẻ và nền tảng công nghiệp đang phát triển tạo ra tiềm năng to lớn cho hợp tác với châu Âu.

Một lĩnh vực then chốt là năng lượng sạch. Nhu cầu điện của Việt Nam đang tăng nhanh, trong khi hơn một nửa sản lượng điện của cả nước vẫn đến từ than đá. Vì vậy, đầu tư vào phát triển năng lượng sạch là điều thiết yếu cho tăng trưởng bền vững. Các đối tác châu Âu đã và đang hợp tác với Việt Nam trong các dự án như Nhà máy Thủy điện tích năng Bác Ái, với cơ chế hỗ trợ chuyển đổi năng lượng chuyên biệt, cũng như tăng cường mạng lưới truyền tải điện để năng lượng tái tạo có thể đến được các hộ gia đình và nhà máy trên cả nước.

Lĩnh vực quan trọng thứ hai là hạ tầng giao thông hiện đại. Những thành phố như Hà Nội đang mở rộng nhanh chóng và giao thông công cộng hiệu quả là yếu tố thiết yếu cho phát triển kinh tế. Thông qua Global Gateway, các tổ chức châu Âu đang hỗ trợ các dự án như phát triển hệ thống giao thông đô thị bền vững của Hà Nội và mở rộng tuyến metro số 3, giúp giảm ùn tắc và cải thiện khả năng di chuyển cho người dân.

Lĩnh vực thứ ba là kỹ năng và công nghệ. Việt Nam có lực lượng lao động trẻ và tài năng, nhưng nền kinh tế xanh và số đòi hỏi những năng lực mới. Đó là lý do EU đang đầu tư vào các chương trình đào tạo nghề để giúp thanh niên Việt Nam phát triển kỹ năng cho các ngành công nghiệp hiện đại.

Những lĩnh vực này sẽ tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế bền vững.

Việt Nam đang cải thiện chính sách để phát triển hạ tầng, đặc biệt là đường bộ, đường sắt và cảng biển. Ông nhìn thấy những cơ hội nào cho doanh nghiệp EU?

Việt Nam có những kế hoạch lớn nhằm hiện đại hóa hạ tầng và điều này tạo ra nhiều cơ hội hợp tác với các công ty châu Âu.

Doanh nghiệp châu Âu có chuyên môn vững mạnh trong các lĩnh vực như đường sắt, hệ thống metro, quản lý giao thông thông minh và logistics bền vững. Đây chính là những công nghệ mà Việt Nam đang tìm kiếm khi nâng cấp hạ tầng.

Thông qua Global Gateway, chúng tôi cũng đang giúp biến những ý tưởng hạ tầng thành dự án đầu tư thực tế. Ví dụ, EU đang triển khai một cơ chế hỗ trợ giao thông trị giá 40 triệu euro (45,9 triệu USD) nhằm giúp chuẩn bị các dự án lớn và làm cho chúng hấp dẫn đối với nhà đầu tư quốc tế.

Các công ty châu Âu có thể đóng góp không chỉ về tài chính, mà còn về công nghệ và kinh nghiệm vận hành dài hạn. Điều này giúp đảm bảo các dự án hạ tầng không chỉ được xây dựng nhanh chóng, mà còn vận hành hiệu quả và bền vững trong nhiều thập kỷ. Những dự án quan trọng như giai đoạn phát triển sắp tới của cảng container Liên Chiểu tại TP. Đà Nẵng sẽ là minh chứng sống động cho sự hợp tác này, với sự tham gia trực tiếp của châu Âu nhằm hỗ trợ tăng trưởng bền vững của Việt Nam.

Tại Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU - Việt Nam - Chiến lược Cửa ngõ toàn cầu tổ chức tại Hà Nội, chúng tôi sẽ quy tụ các công ty, ngân hàng và các tổ chức phát triển để huy động nguồn vốn cần thiết nhằm hiện thực hóa các dự án này.

Ông có thể cho biết điểm nhấn lớn nhất của diễn đàn và thông điệp của ông tại diễn đàn là gì?

Diễn đàn được thiết kế để quy tụ tất cả các bên chủ chốt cần thiết nhằm triển khai những dự án đầu tư lớn: các nhà hoạch định chính sách và ra quyết định, doanh nghiệp, tổ chức tài chính và ngân hàng phát triển.

Điểm nhấn lớn nhất sẽ là việc tạo ra các quan hệ đối tác mới giữa khu vực công và tư của châu Âu và Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng sạch, hạ tầng và công nghiệp hiện đại.

Chúng tôi muốn tập trung vào hợp tác thực chất, ví dụ các dự án giúp mở rộng năng lượng tái tạo, cải thiện mạng lưới điện, hiện đại hóa hệ thống giao thông hoặc phát triển sản xuất bền vững.

Thông điệp của tôi rất rõ ràng: châu Âu là đối tác dài hạn đáng tin cậy của Việt Nam. Chúng tôi mang đến đầu tư, công nghệ và các tiêu chuẩn cao, đồng thời hợp tác với các đối tác Việt Nam để triển khai những dự án tạo việc làm và hỗ trợ phát triển bền vững.

Khi châu Âu và Việt Nam hợp tác, kết quả là tăng trưởng mang lại lợi ích cho người dân ở cả hai phía.

Trong thời gian tới, kế hoạch hợp tác của EU với Việt Nam về phát triển bền vững và phát triển khu vực tư nhân có gì mới, thưa ông?

Trong những năm tới, hợp tác của chúng tôi sẽ tập trung vào việc hỗ trợ Việt Nam nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị và xây dựng một nền kinh tế hiện đại, bền vững.

Một trong những ưu tiên là mở rộng đầu tư vào năng lượng sạch và hạ tầng điện. Các dự án như Nhà máy Thủy điện tích năng Bác Ái sẽ giúp tích hợp năng lượng tái tạo và làm cho hệ thống điện trở nên đáng tin cậy hơn.

Một ưu tiên khác là công nghiệp bền vững thông qua các chương trình về kinh tế tuần hoàn. EU hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm chất thải và xây dựng chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu tốt hơn.

Chúng tôi cũng đầu tư vào con người. Các chương trình đào tạo nghề giúp thanh niên có được những kỹ năng cần thiết cho nền kinh tế bền vững và kinh tế số.

Cuối cùng, chúng tôi muốn hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam để họ có thể tham gia dễ dàng hơn vào chuỗi giá trị quốc tế và tiếp cận thị trường châu Âu.

Mục tiêu của chúng tôi rất rõ ràng: xây dựng một quan hệ đối tác thúc đẩy đổi mới, tăng trưởng bền vững và thịnh vượng lâu dài cho cả Việt Nam và châu Âu.