Ngày 17/10, tại thành phố Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), UN Tourism đã tổ chức Lễ trao Giải thưởng “Làng Du lịch tốt nhất năm 2025”, vinh danh những ngôi làng tiêu biểu toàn cầu có đóng góp nổi bật trong phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi trường.

Trong số hơn 270 hồ sơ đến từ 65 quốc gia, Việt Nam có hai đại diện được xướng tên là Thôn Lô Lô Chải (tỉnh Tuyên Quang) và Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn (tỉnh Lạng Sơn).

Bà Trần Thị Bích Hạnh, Phó giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lạng Sơn nhận Giải thưởng "Làng Du lịch tốt nhất" dành cho Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn.

Theo UN Tourism, Giải thưởng “Làng Du lịch tốt nhất” được trao nhằm tôn vinh các cộng đồng nông thôn đã khéo léo kết hợp phát triển du lịch với bảo tồn cảnh quan, gìn giữ bản sắc văn hóa, tri thức truyền thống và đa dạng sinh học, đồng thời thúc đẩy sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Những ngôi làng đạt giải phải thể hiện rõ năng lực quản lý, tính đổi mới và cam kết phát triển du lịch gắn với các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên hợp quốc.

Việc hai ngôi làng của Việt Nam được lựa chọn trong hàng trăm hồ sơ trên toàn cầu không chỉ là minh chứng cho giá trị tài nguyên thiên nhiên và văn hóa đặc sắc, mà còn khẳng định hiệu quả của các chính sách phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn theo hướng bền vững và có trách nhiệm mà Việt Nam kiên trì theo đuổi nhiều năm qua.

Thôn Lô Lô Chải nằm dưới chân cột cờ Lũng Cú, trong khung cảnh hùng vĩ của cao nguyên đá Đồng Văn. Đây là nơi sinh sống của đồng bào Lô Lô với bản sắc văn hóa đặc trưng, lưu giữ qua nhiều thế hệ trong từng nếp nhà, lễ hội, trang phục và phong tục tập quán.

Ngôi làng nhỏ với những ngôi nhà trình tường cổ mái ngói âm dương, nằm xen giữa đá tai mèo và ruộng bậc thang, tạo nên khung cảnh đặc biệt mà du khách khó quên khi đặt chân tới.

Người dân nơi đây vẫn giữ nguyên nghề thủ công truyền thống, tự dệt trang phục thổ cẩm với hoa văn tinh xảo, tổ chức lễ hội cầu mùa, lễ mừng nhà mới và nhiều sinh hoạt cộng đồng đặc trưng của người Lô Lô.

Những năm gần đây, người dân Lô Lô Chải đã chuyển mình mạnh mẽ, phát triển mô hình du lịch cộng đồng. Các ngôi nhà cổ được cải tạo phù hợp với khách du lịch nhưng vẫn giữ nguyên hồn cốt truyền thống. Du khách đến đây không chỉ được nghỉ ngơi giữa không gian nguyên sơ mà còn được trải nghiệm cuộc sống vùng biên, cùng người dân nấu ăn, giã bánh dày, thêu thổ cẩm, nghe khèn và múa dân gian.

Du lịch đã trở thành động lực để người dân bảo tồn những giá trị cũ, khôi phục phong tục đẹp, đồng thời cải thiện đời sống kinh tế. Mỗi du khách đến với Lô Lô Chải là một phần trong câu chuyện phát triển bền vững của vùng đất này, nơi văn hóa bản địa được gìn giữ bằng chính sinh kế của người dân.

Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn thuộc xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn, nằm giữa thung lũng Bắc Sơn - vùng đất được UNESCO công nhận là một phần của Công viên địa chất toàn cầu Lạng Sơn và thuộc Khu di tích quốc gia đặc biệt Khởi nghĩa Bắc Sơn.

Đây là nơi lưu giữ đậm đặc văn hóa Tày truyền thống với những mái nhà sàn gỗ, tiếng đàn tính, điệu hát then và phong tục sinh hoạt mang đậm dấu ấn miền sơn cước.

Mô hình du lịch cộng đồng tại Quỳnh Sơn được triển khai bài bản với sự tham gia của người dân địa phương, hướng đến khai thác bền vững tài nguyên văn hóa và thiên nhiên.

Du khách đến đây có thể nghỉ đêm tại nhà sàn, cùng người dân tham gia sản xuất nông nghiệp, dệt vải, nấu rượu ngô, chế biến các món ẩm thực đặc sắc, hoặc cùng hòa mình trong lễ hội Lồng Tồng, hát then, múa sạp giữa thung lũng lúa xanh mướt.

Không chỉ tạo sinh kế cho người dân, mô hình du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn còn giúp bảo tồn tri thức dân gian, gìn giữ kiến trúc nhà sàn cổ và cảnh quan tự nhiên.

Cách làm du lịch ở đây đề cao sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên, giữa bảo tồn và phát triển. Nhờ đó, Quỳnh Sơn đã trở thành hình mẫu về du lịch cộng đồng hiệu quả, được các tổ chức quốc tế ghi nhận.

Danh hiệu “Làng Du lịch tốt nhất năm 2025” mà UN Tourism trao tặng cho Thôn Lô Lô Chải và Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn là niềm tự hào của không chỉ hai địa phương mà còn của du lịch Việt Nam.

Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho nỗ lực gìn giữ văn hóa, bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững gắn với cộng đồng của người dân Việt Nam.

Giải thưởng này đồng thời khẳng định chính sách phát triển du lịch nông thôn của Việt Nam đang đi đúng hướng, phù hợp với xu thế quốc tế về du lịch có trách nhiệm và phát triển bền vững.

Tính đến nay, Việt Nam đã có 5 ngôi làng được UN Tourism công nhận là “Làng Du lịch tốt nhất”, gồm: Tân Hóa (Quảng Trị), Thái Hải (Thái Nguyên), Trà Quế (Đà Nẵng), Lô Lô Chải (Tuyên Quang) và Quỳnh Sơn (Lạng Sơn).

Sự hiện diện ngày càng nhiều của các làng Việt Nam trong danh sách này cho thấy sức sống của du lịch cộng đồng, đồng thời phản ánh hình ảnh đất nước năng động, thân thiện và đậm đà bản sắc trong mắt bạn bè quốc tế.