Động lực tăng trưởng xuất khẩu năm 2026 đến từ nhu cầu tiêu dùng hàng điện tử tăng cao.

Theo báo cáo triển vọng vĩ mô tháng 6 của Công ty Chứng khoán MB (MBS), dự báo xuất khẩu năm 2026 tăng trưởng ổn định, song cán cân thương mại có thể chuyển sang thâm hụt 5-7 tỷ USD do tốc độ tăng nhập khẩu vượt xuất khẩu.

Kim ngạch xuất khẩu của cả nước trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 215,6 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều mặt hàng ghi nhận mức tăng trưởng cao như chất dẻo nguyên liệu tăng 52%; điện tử, máy tính và linh kiện tăng 46,2%; đồ chơi, dụng cụ thể thao và phụ tùng tăng 36,4%...

Ở chiều ngược lại, một số mặt hàng nông sản ghi nhận tăng trưởng âm như cà phê giảm 13,5%; gạo giảm 7,4%; cao su giảm 5,1%.

Về thị trường, Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch ước đạt 69,6 tỷ USD, tăng 21,7%. Trong khi đó, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 30,1 tỷ USD, tăng 28,2%, cao hơn nhiều so với mức tăng 3,2% của cùng kỳ năm ngoái. Xuất khẩu sang EU tăng 13,2%, đạt 26 tỷ USD.

Ở chiều nhập khẩu, kim ngạch trong tháng 5/2026 ước đạt 52,1 tỷ USD, tăng 33,8% so với cùng kỳ. Lũy kế 5 tháng đầu năm, nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD, tăng 30,8%.

Các nhóm hàng có mức tăng trưởng nhập khẩu cao gồm sản phẩm khác từ dầu mỏ tăng 97,4%; xăng dầu tăng 81,6%; điện tử, máy tính và linh kiện tăng 57,1%.

Theo MBS, các mặt hàng liên quan đến xăng dầu ghi nhận đà tăng trưởng mạnh nhờ giá năng lượng thế giới tăng cao, đồng thời được hỗ trợ bởi xu hướng gia tăng tích trữ hàng tồn kho của các doanh nghiệp dầu khí.

Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, cán cân thương mại hàng hóa thâm hụt kỷ lục 13,8 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm ngoái xuất siêu gần 5 tỷ USD.

Đánh giá về triển vọng xuất khẩu, MBS kỳ vọng kim ngạch xuất khẩu sẽ tiếp tục duy trì mức tăng trưởng hai chữ số trong thời gian còn lại của năm 2026. Động lực chính đến từ thương mại hàng hóa toàn cầu trong lĩnh vực điện tử, vốn là ngành hàng thế mạnh của Việt Nam, được dự báo tăng 14% so với năm 2025 nhờ nhu cầu đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) gia tăng.

Ngoài ra, mức thuế nhập khẩu trung bình đối với hàng hóa Việt Nam vào Mỹ đã giảm từ 21,6% xuống khoảng 16%, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam tại thị trường này.

Tuy nhiên, MBS lưu ý rằng rủi ro vẫn hiện hữu khi nhu cầu toàn cầu có thể suy yếu trong bối cảnh lạm phát quốc tế gia tăng do giá năng lượng được dự báo duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Trên cơ sở đó, công ty chứng khoán này dự báo tăng trưởng xuất khẩu năm 2026 sẽ dao động trong khoảng 17,5% - 19,8%.

Ở chiều ngược lại, tốc độ tăng trưởng nhập khẩu được kỳ vọng sẽ hạ nhiệt so với mức 30,8% của 5 tháng đầu năm. Nguyên nhân là cơ cấu nhập khẩu hiện nay chủ yếu tập trung vào các mặt hàng phục vụ sản xuất như điện tử, máy tính và linh kiện; máy móc, thiết bị; hóa chất...

Theo MBS, lượng nguyên liệu đầu vào được nhập khẩu trong 5 tháng đầu năm sẽ dần được chuyển hóa thành hàng hóa khi bước vào mùa cao điểm sản xuất và xuất khẩu trong những tháng cuối năm.

Dù vậy, nhập khẩu năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng ở mức cao do chi phí vận chuyển leo thang khi giá dầu duy trì ở vùng cao, kéo theo giá cả hàng hóa tăng.

Giá dầu Brent trung bình được dự báo dao động trong khoảng 75 - 100 USD/thùng trong năm nay, cao hơn đáng kể so với mức bình quân 68,7 USD/thùng của năm 2025.

"Nhập khẩu năm 2026 sẽ tăng từ 24% - 26,6%, kéo theo thâm hụt thương mại cả năm ước khoảng 5 - 7 tỷ USD", MBS dự báo.