Thổ Nhĩ Kỳ có thể đánh thuế tự vệ lên tới 15% đối với điện thoại di động nhập khẩu từ Việt Nam. Ảnh minh hoạ: Nguồn Internet

Theo đó ngân sách của Thổ Nhĩ Kỳ có thể tăng thêm khoảng 370 triệu USD từ nguồn thuế này.

Hiện Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ đang trong giai đoạn điều tra tự vệ đối với mặt hàng điện thoai di động nhập khẩu, trong đó khoảng hơn 1/4 kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này là từ Việt Nam, tương ứng với khoảng 791 triệu USD trong năm 2014 theo số liệu của Viện Thống kê Thổ Nhĩ Kỳ.

Thuế bổ sung được xem xét sau khi năm nhà sản xuất điện thoại thông minh Thổ Nhĩ Kỳ bao gồm Vestel nộp đơn yêu cầu.

Đây có thể coi là một dấu hiệu bất lợi cho xuất khẩu của Việt Nam vì điện thoại di động là mặt hàng có kim ngạch lớn nhất, chiếm tới gần 1/3 trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Thổ Nhĩ Kỳ trong năm 2014 và trong 4 tháng đầu năm 2015 chiếm tỷ trọng tới hơn 47% theo số liệu của Hải quan Việt Nam.

Cuối năm 2014, Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ đã công bố quyết định điều tra và đang tiến đến giai đoạn cuối cùng của thời hạn điều tra.

Cuộc điều tra này được khởi xướng dựa trên đơn yêu cầu của các công ty nội địa để bảo vệ xuất khẩu và sẽ kết thúc vào tháng 9 theo quy định thời hạn 9 tháng. Nếu Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ xác định rằng hàng nhập khẩu là bất lợi cho sản xuất trong nước thì các biện pháp tự vệ sẽ được thực hiện.

Bộ trưởng Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ, ông Nihat Zeybekci cho rằng, lượng hàng nhập khẩu đang bị áp dụng thuế bổ sung và phải bị điều tra tự vệ, chống bán phá giá có giá trị tổng cộng khoảng 35 tỷ USD. Bộ này là sẽ tiếp tục thực hiện các bước để bảo vệ sản xuất trong nước.

Thổ Nhĩ Kỳ là nước hiện đang có tình trạng nhập siêu lớn, kèm theo đó là thâm hụt cán cân vãng lai. Chính vì vậy, Chính phủ nước này rất tích cực trong việc sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại để ngăn chặn hàng hóa nhập khẩu.

Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, Việt Nam à nước chịu nhiều biện pháp như điều tra chống bán phá giá, điều tra tự vệ và điều tra chống lẩn thuế chống bán phá giá, trong đó có một số vụ việc có dấu hiệu Thổ Nhĩ Kỳ không tuân thủ đúng quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Ngay trong vụ việc tự vệ điện thoại di động này, tất cả các ý kiến của các nhà sản xuất điện thoai di động đã nêu ý kiến tại cuộc điều trần vào tháng 3 năm 2015 là các căn cứ khởi động của cuộc điều tra này đều không có cơ sở chiểu theo các quy định của WTO.

Khi bị áp dụng các biện pháp phòng vệ, nhiều mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sụt giảm đến mức không thể xuất khẩu vào thị trường này.

Đơn cử, số liệu của Viện Thống kê Thổ Nhĩ Kỳ cho thấy, mặt hàng Sợi từ xơ staple tổng hợp (theo mã HS 5509) đã sụt giảm kim ngạch từ 133,5 triệu USD trong năm 2013 xuống mức 31, 4 triệu USD trong năm 2014 khi Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ kỳ bắt đầu khởi động điều tra chống bán phá giá đối với mặt hàng này,

Sau khi Bộ này ra quyết định cuối cùng áp đặt mức thuế chống bán phá giá (bổ sung thêm vào thuế nhập khẩu) từ 20% đến 30% đối với các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam vào tháng 8 năm 2014 thì kim ngạch xuất khẩu của mặt hàng này trong 5 tháng đầu năm 2015 chỉ còn là 2,4 triệu USD.

Trong năm 2015, Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã tiếp tục điều tra chống bán phá giá với Sợi dún (Sợi nhún) của Việt Nam (mã HS 5402), đây cũng là mặt hàng xuất khẩu lớn của Việt Nam với kim ngạch 136,9 triệu USD trong năm 2014.